PİRHA – Dünyada ve Türkiye’de yayılan, can kayıplarına neden olan ve milyonlarca insanın dışarı çıkmamasına neden olan yeni koronavirüs covid-19 Türkiye’de de etkili olmaya devam ediyor. Klinik Psikolog Aşkın Haskaya, insanlara evde psikolojilerini güçlü tutma önerilerinde bulundu. Haskaya “Basit nefes egzersizleri bile gününüzün çok iyi geçmesine neden olabilir. Kitap okuyun, dijital platformlardan seyahat gerçekleştirin” dedi.
Dünyada yayılan, can kayıplarına neden olan ve milyonlarca insanın dışarı çıkmamasına neden olan yeni koronavirüs covid-19 Türkiye’de de etkili olmaya devam ediyor. Milyonlarca insan evlerinden çıkmayarak kendisini karantinaya almış durumda. Yüz binlerce insan ya işine ara verdi ya da işinden oldu. Yine binlerce insan aile fertleri dahil kimseyle görüşmüyor.
Uzman Klinik Psikolog Aşkın Haskaya, PİRHA‘ya yaptığı açıklamada insanların evde psikolojilerini güçlü tutma önerilerinde bulundu.
Milyonlarca insanda görülen psikolojik travma ile ilgili bilgiler veren Aşkın Haskaya, “Bakanlık ve Belediyelerde psikolojik destek çağrı merkezleri kuruyorlar ama unutulmaması gereken bir şey var. Önceki fiziki yeterlilik sağlanmalı sonrasında psikolojik yeterlilik sağlanabilir” dedi. Haskaya ayrıca evlerinde karantinada olan ya da kendisini izole eden insanlara birtakım önerilerde bulunarak sonu belli olmayan bir süreç içerisinde kendilerini bir nebze iyi hissedeceklerini belirtti.
“KENDİ KİMLİĞİNİZİ TANIYIN”
Psikolog Aşkın Haskaya, televizyonlarda tavsiyelerde bulunan psikologların çağrılarına kulak verilmesini söyleyerek mevcut sürecin zorluğundan bahsetti.
Haskaya “Şimdi çok karmaşık bir tabloyla karşı karşıyız. Herkes öncelikle kendine uygun yol ve yöntemleri bulmalı. Çok fazla öneri var. Özellikle işin uzmanlarının önerilerine kulak kabartmak ama bunlar içerisinde kendilerine uygun olanı yerine getirmeleri daha iyi ve sağlıklı olacaktır. Çünkü kendilerine uygun olanı yaptıkları takdirde kendi kimliklerine kendi psikolojilerine uygun bir şekilde süreci götürmüş ve rahatlamış olacaklardır. Genel olarak tüm uygulamaları yapmaya kalkmak ise havada yapay kalacaktır ve bu kişinin kendi kimliğine oturmadığı için rahatlatıcı bir etki yaratmayacaktır” dedi.
“BU VİRÜS ÖLDÜRÜCÜ DEĞİL”
Psikolog Haskaya konuşmasına şöyle devam etti:
“Sağlıkçıların bu durumla karşı karşıya kalmaları farklı nedenlerle farklı kaygılar oluşturuyor. Çalışan kesimin ki farklı bir çerçeveden değerlendirilir. Evin içinde kalmakta yine farklı bir çerçeveden değerlendirilir. Hepsinin ortak noktası bir salgınla karşı karşıyayız ve bu süreç nasıl gidecek. Belirsizlik var hepimiz aslında bir noktada belirsiz bir süreç ile baş etmeye çalışıyoruz. Bu konuda şeffaf bilgilere ulaşmak ve bu bilgilerle kafada durumu netleştirmek önemli bir şey çünkü o zaman belirsizlikten netliğe doğru gitmiş olacağız.
Net olan bir durumla baş etmek çok daha kolaydır. Net olan bir şey, bu virüs öldürücü değil ama çok hızlıca yayılıyor. şu an yayılma hızını kontrol altına almak sağlık sistemini rahatlatacak. Dolayısıyla kayıpları azaltacak bir sistem. Bu mihvalde olayı değerlendirdiklerinde korkutucu olmaktan daha aşağı gelebilir. Psikolojimizi daha iyiye götürmek için fiziki tedbirleri gücümüz yettiği oranda sağlamamız gerekiyor.
Kendilerine uygun olan okumak, müzik dinlemek, yazmak, meditasyon, nefes egzersizleri gibi normal şartlarda çok önerilmeyen teknoloji kanalıyla bir takım imkanlara sahip olmak, film gibi online müze gezmek gibi aktiviteler gerçekleştirmek kişiye iyi gelebilir. Bunlar dışında bir şeye vurgu yapmak istiyorum. Rahatlamak için bunlar bir araç, daha derin rahatlamak için nefes egzersizleri meditasyon gibi kendilerine iyi gelecek bir şey bulmak çok daha iyi olacaktır.
Nefes egzersizleri oksijeni tüm vücuda yayan bir araç olarak görelim. Bu çerçevede oksijen tüm vücudu dolaştığında vücudumuza bir dinginlik geldiğini hissedeceğiz ve sakinleşeceğiz. Herkese uygulamaları noktasında öneriyorum.”
“ÖNCE FİZİKSEL İMKANLAR İYİLEŞTİRİLMELİ SONRA PSİKOLOJİK İMKANLAR”
İnsanların evlerinde maddi olanakları boyutunda kalabileceklerini belirten Aşkın Haskaya, devletin insanları bu düşünceden azad edilmesi için çaba göstermesi gerektiğini belirterek, “Ekonomik kaygılar, karnımızı doyurma kaygılarımız varken henüz bu netleşmemişken fiziki ihtiyaçları karşılamadan önce psikolojik ihtiyaçlara yönelmek gerçekçi değildir. Bir kesim bu kısmı hemen göremeyecek. Yapılması gereken önce topluma güvencelerin verilmesidir. Dünyanın her yerinde örnekler görülüyor. Ülkeler vatandaşlarını bu kaygıdan arındırarak güçlü bir karantina ve izolasyon sağlayabilirler” dedi.
“HIZLI ÇÖZÜM YOLLARINA GİDİLMELİDİR”
Salgının çok hızlı bir sürede yayıldığını belirten Psikolog Aşkın Haskaya şunları ekledi:
“Bu dönemde korku ve kaygıda bir nebze yükseliş olması olağan bir şey. Bazı insanların korkması normal. Kurumlar tarafından sağlanan psikolojik danışmanlık hizmetinden her insanın faydalanması gerekir. Kurumlar, bilinmeyen bir süre içerisinde devam eden bu süreçte psikolojik hizmetlerde hızlı çözüm yollarına gitmelidir. İnsanlara evlerinden çıkma dediğimiz zaman insanların kendi sağlıklarını korumaktan başka bir düşüncelerinin olmaması gerekiyor.”
PİRHA/İSTANBUL
