PİRHA- 2018 yılında Alevilerin mücadeleler sonucu kazandıkları hakları ya tırpanlandı ya da gasp edildi. Sessiz kalmayan Aleviler, hemen her fırsatta alanlara çıkarak haklarından vazgeçmeyeceklerini duyurdular.
Geride bıraktığımız yıl birçok baskı ve hak gasplarına aynı zamanda buna karşı mücadeleye de tanıklık ettik. Baskılara maruz kalan ama buna karşı direnenlerinden biri de Alevilerdi.
2019’a girerken, 2018’in Aleviler açısından öne çıkan gelişme ve olaylarını derledik. Aleviler açısından baskı, gözaltı, tutuklamalar bu yıl da artarak devam etti, zorunlu din dersi uygulamaları, nefret söylemleri, doğa ve inanç tahribatı, yasaklar ve Diyanet’in fetvaları gibi uygulamalarla asimilasyon politikaları da gündemden düşmedi. Tüm bunlara karşı Aleviler her platformda yaptıkları eylem, etkinliklerde seslerini duyurmaya çalıştı. Hızır ve Aşure lokmalarını barış için dağıtan Aleviler, çalıştay, gençlik ve kadın kampı, kurultay ile her platformda çalışmalarına devam etti.
DİYANET VE ALEVİLER
Diyanet İşleri Başkanlığı başta eğitim olmak üzere çeşitli konularda yayınladığı fetvalarla asimilasyonun artmasında en etkili kurum oldu. Alevilerin yıllardır dillendirdikleri Diyanet’in kaldırılması yönündeki talepleri bir karşılık bulmaz iken Diyanet tüm bunlara rağmen Alevilere yönelik ayrımcı ifadeler de kullanmaya devam etti.
‘DİYANET KALDIRILSIN’ TALEBİ
Ocak ayının başında KHK ve çocuk gelinlere ilişkin Pir Sultan Abdal Kültür Derneği İstanbul Şubeleri Kadıköy’de, “‘Ne KHK’ler Ne Çocuk Yaşta Gelinlik İstiyoruz’ diyerek basın açıklaması yaptı. Aleviler yaptıkları açıklamalarda laik ve demokratik bir ülkede Diyanet İşleri Başkanlığı gibi bir kurum olmamalıdır” dedi.
DİYANET DERSİM’DE
Sünni İslam inancını Alevilere dayatan ve Alevileri yok sayan Diyanet İşleri Başkanı, Alevilerin en yoğun yaşadığı kent olan Dersim’e gitti.
Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş Dersim’de, Alevileri kendilerinden ayırmadıklarını ve aynı inanç ve düşünceye sahip olduklarını söyleyerek Hacı Bektaş Veli Kültürü’nü Yayma ve Yardımlaşma Derneği’ndekilere Kur’an-ı Kerim hediye etti. Tunceli Cemevi’ni ziyaret eden Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş’tan, cemevine iki imam hatipli ve ilahiyatçı dede atamasının istenmesi tepkilere neden oldu.
GRİ PASAPORTLU DEDELER
Diyanet İşleri Başkanlığı, Tunceli İl Müftülüğü’ne iki ayrı yazı göndererek “Nevruz ve Hıdırellez Görevlendirmeleri” adı altında toplam 12 kişiyi Avrupa’ya gönderdiğine dair belge yayınladı. Aleviler gri pasaportlu dedelere tepki göstererek, “Böyle bir şey Alevilik aklıyla, Alevi yolu ve erkanı ile açıklanacak bir şey değil. Siz yola ihanet ediyorsunuz.” ifadelerini kullandı.
ALEVİLER GERİCİ EĞİTİME KARŞI SOKAKTAYDI
Milli Eğitim Bakanı İsmet Yılmaz, meclis genel kurulunda, milletvekillerinin zorunlu din dersi ile ilgili AİHM’in vermiş olduğu ancak uygulanmayan kararına ilişkin “Genelde -Alevi kardeşlerimizle de görüşme oldu- onlar din kültürü ve ahlak dersinin kaldırılmasını kesinlikle istemiyorlar.” diyerek Alevi yurttaş ve kurumlarının taleplerini görmezden geldi.
Aleviler zorunlu din derslerine karşı 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılının ilk gününde Türkiye’nin pek çok kentindeki il milli eğitim müdürlükleri önünde eylem yaptı. Aleviler, ‘Irkçı ve gerici eğitim sistemi’ni protesto etti.
Ankara’da ise ABF yöneticilerinin kendi binası önünde gerici eğitime karşı yapmak istediği basın açıklaması polis tarafından engellendi.
EĞİTİM MÜFREDATI
Milli Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) dönem ortasında yaptığı değişikliklerde güncellenen öğretim programında birbirinden tartışmalı düzenlemelere gidildi. Bu değişiklikler arasında 12’nci sınıf Türk Dili ve Edebiyatı dersinde okuma bölümünde yer alan ünlü halk ozanı Aşık Mahsuni Şerif’in adının da çıkarıldığı görüldü. Öte yandan liselerde okutulan ‘tefsir’ dersinde Alevilere yönelik ölüm fetvalarıyla bilinen Ebussuud da müfredata girdi.
İnsan Vakfı’nın, 2016 yılında “Mescitsiz Okul Kalmasın” adı altında başlattığı proje, bakanlık tarafından onaylandı.
OHAL VE SEÇİM
20 Temmuz 2016’da ilan edilen OHAL 18 Temmuz 2018’de kaldırıldı. OHAL koşullarında yapılan seçimler baskı ve korku ikliminde gerçekleşti. Resmi olarak kaldırılmış olsa da kalıcı olarak yasalaşan OHAL koşullarının sürdüğü Alevilerin yoğunluklu yaşadığı Dersim, Bingöl, Varto gibi illerde korku iklimi bu yıl da devam etti.
OY DAYATMASI
Önce oy sonra hizmet dayatması ile karşı karşıya kalan köylerde yaşayan Alevi vatandaşlar, vergileri ödedikleri ülkede taleplerinin karşılanmamasına tepkileri bu yıl da devam etti.
Sadece bizim (PİRHA) gittiğimiz neredeyse her Alevi köyünde su, kanalizasyon, elektrik ve yol sıkıntısı hala çözülebilmiş değil. Köylülere ise açık açık AKP’ye oy verilmediği için hizmet gelmediği belirtilmiş.
ALEVİ VEKİLLERLER MECLİSTE
24 Haziran seçiminde İstanbul 3’ncü bölgede HDP’den 1’nci sıra adayı olarak gösterilen AABK Onursal Başkanı Turgut Öker’in ve HDP Adana Milletvekili adayı Demokratik Alevi Derneği Adana Eş Başkanı Pir Zeynel Kete’nin, Cumhurbaşkanı’na hakaret ettiği iddiasıyla adaylıkları YSK tarafından kabul edilmedi.
Öker’in yerine Zeynel Özen getirildi. Alevileri temsil eden Kemal Bülbül, Zeynel Özen, Ali Kenanoğlu olmak üzere 3 HDP’li vekil mecliste bulunuyor.
Alevi vekiller, Alevilere ve tüm ezilenlere yönelik yaşanan birçok haksızlığı, hukuksuzluğu meclis gündemine taşırken alevi toplumunu ilgilendiren birçok konuda soru önergesi veriyor.
ALEVİ MUHTARLAR GÖREVDEN ALINDI
Genel seçimlerdeki atmosfer böyleyken önümüzdeki 31 Mart 2019 yerel seçim öncesi de Alevilere yönelik baskılar kendini göstermeye başladı.
İçişleri Bakanlığı tarafından milli güvenliğe karşı faaliyette bulunan yapılarla bağlantılı oldukları iddiasıyla 103 köy ile 156 mahalle muhtarı olmak üzere toplam 259 muhtarın görevden alındığı bildirildi. İçişleri Bakanlığı’nın açıklamasının ardından görevden alınan muhtarların çoğunun Kürt ya da Alevi olduğu ortaya çıktı.
ASİMİLASYON POLİTİKALARI
Alevileri asimile etmenin çeşitli yollarını arayan AKP hükümeti ve ona yakın cenah çeşitli yollara başvurdu.
İstanbul Halkalı Atakent bölgesinde Dosteli Yardım Eğitim Kültür Vakfı ile AKP hükümeti yöneticilerinin birlikte temelini attıkları bir asimilasyon projesi olarak görülen Alevi imam hatip lisesi açıldı.
Seçilmiş belediye başkanlarının görevden alınıp tutuklanmasının ardından Dersim Belediyesi’ne kayyım olarak atanan Vali Tuncay Sonel ve Tunceli Üniversitesi’nde Alevi Bektaşi çalışması yürüten ve Alevi toplumu tarafından kabul görmeyen tartışmalı isim Coşkun Kökel öncülüğünde ‘Sarı Saltık Çalıştayı gerçekleşti.
“Horasan’dan Anadolu’ya Anadolu’dan Balkanlar’a Erenler-Ocaklar-Dervişler Buluşması”na tepki gösteren ocak mensupları, bu etkinliğin Türkiye’deki Alevi ocaklarını parçalamaya, Alevileri asimile etmeye yönelik olduğuna dikkat çekerek, buraya gidecek dedeleri de kınadılar.
İstanbul Sarıyer’de Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı Sarıyer Şubesi Ayazağa Cemevi’nin ve mahalledeki Alevi yurttaşların evlerinin önüne korsan hoparlörler takılarak yüksek sesle ezan sesi dinlettildi. Yetkililer ile görüşen cemevi yönetiminin başvuruları hala bir sonuç almış değil.
Çorum’da Alevilerin, içinde cem yaptığı Koyunbaba Türbesi cami olarak kullanılmaya başlandı.
MARAŞ KATLİAMI
Her sene olduğu gibi bu yıl da Alevi kurumlarının Maraş Katliamı’nın 40. yıldönümü dolayısıyla yapacakları anma ve etkinlikler Maraş Valiliği tarafından yasaklandı. AKP’li vekiller ise yasağa rağmen açıklama için anmaya gidenleri provokatör ilan ederek hedef gösterdi. Yasaklamalara rağmen Alevi kurumları, siyasetçileri ve Alevi toplumu Maraş’ta bir araya gelerek katliamı lanetledi ve katliamda yaşamını yitirenler andı. HDP’li vekiller Ali Kenanoğlu, Zeynel Özen ile Kemal Bülbül, 24 Aralık’ın ‘Maraş Katliamı’nda Hayatını Kaybedenleri Anma ve Yas Günü’ ilan edilmesi hakkında Meclis’e kanun teklifi verdi.
DERSİM KATLİAMI
İdam edilişinin 81’nci yıl dönümü olan 15 Kasım’da Seyit Rıza ve arkadaşları için organize edilen anmaya güvenlik gerekçesiyle İstanbul Galatasaray Meydanı’nda izin verilmedi. Anma ve basın açıklaması Odakule önünde gerçekleştirildi.
4 Mayıs Dersim Tertelesi’nde yaşamını yitirenleri anmak için Galatasaray Meydanı’ndaki açıklama da polis engeline takıldı. Açıklama İstanbul Zaza-Der binasında yapıldı.
Dersim’de ise Seyit Rıza Meydanı’nda yaşamını yitirenler ağıtlar yakılıp açıklama yapılarak anıldı. Dersim katliamının yıldönümünde Türkiye’nin birçok ilinin yanı sıra Avrupa ve dünyanın birçok yerinde anma etkinlikleri yapıldı.
23 YIL SONRA ÜMRANİYE DAVASI GÖRÜLMEYE BAŞLADI
İstanbul’da Gazi ve Ümraniye Katliamı 23’üncü yıldönümünde yaşamını yitirenleri anma etkinliği de polis ablukasında gerçekleştirildi.
Ümraniye Katliamı davası ise 23 yıl sonra görülmeye başladı. Dava dosyası kapsamında 220 polis memuru yargılanıyor. Avukat Gülizar Tuncer, “Bütün bu süreçte 23 yıl boyunca aslında Ümraniye Katliamı’nın üstü örtülmeye çalışıldı” dedi.
KATLİAMLAR İÇİN ‘OLAY’ TANIMLAMASI
Her yıl Maraş, Çorum, Sivas ve Dersim katliamlarının yıl dönümlerinde gerçekleştirilen anmalarda yinelenen talepler yerini bulmadı.
Meclis Başkanlığı, Alevilere dönük geçmişten yaşananların araştırılması amacıyla verilen önergeyi ‘katliam’ ifadesini içerdiği gerekçesiyle iade etti. Bunun yanı sıra AKP iktidarı Alevilere yönelik yapılan Sivas, Maraş ve Çorum katliamlarını ‘olay’ olarak tanımladı.
Ülkede bunlar yaşanırken Fransa’nın Başkenti Paris’te, Alevi katliamlarında yaşamını yitirenler adına “Alevi Anıtı” açıldı.
DERSİM ORMAN YANGINLARI
Son yıllarda devletin Alevilere yönelik asimilasyoncu politikaları Dersim üzerinde de etkili oldu. Dersim’de yapılan barajlar ile su altında kalan ziyaretler yaşanan çevre tahribatına bu yıl çatışmalar bahane edilerek çıkarılan yangınlar eklendi. Orman yangınlarının ardından Dersim coğrafyasında büyük tahribatlar yaşandı.
Doğaseverler, sivil toplum örgütleri, siyasiler bölgeye giderek yaşananlara tepki gösterdi ve yangın bölgesine giderek kendi imkanlarıyla yangın söndürülmeye çalışıldı. Yangını yerinde incelemek isteyenlerin önü polis tarafından kesildi.
DERSİM’DEKİ TÜM BARAJ VE HES PROJELERİ İPTAL
2018’de belki de Dersim için çıkan en iyi haberlerden biri Munzur’daki tüm baraj ve HES projelerinin iptal edilmesi oldu.
Ankara 3. İdare Mahkemesi’nin Munzur Millî Parkı’nda planlanan tüm baraj ve HES Projeleri ile 2003 yılında işletmeye alınan Mercan HES Projesi’ni iptal etti.
ALEVİLERİN YAŞADIĞI BÖLGELERDEKİ DOĞA TAHRİBATLARI
Dersim’de böyle bir olumlu sonuç çıkmasına rağmen Alevilerin yaşadığı alanlar HES’ler, altın madeni, barajlar ile yok edilmeye çalışıldı.
Tokat, Adıyaman, Ardahan, Maraş, Sivas, Malatya gibi illerdeki çalışmalar Alevilerin inanç merkezi ve yaşam alanlarını olumsuz etkilemeye devam ediyor.
Sivas’ın Divriği ilçesine bağlı Mursal Köyü’nde ise siyanürlü altın madeni çalışmaları halkın tepkisi ve hukuksal mücadele sonucu yürütmenin durdurulmasını sağladı.
KEZBAN ANA’NIN DİRENİŞİ
Alevilere yönelik gözaltı ve tutuklamalar furyası bu yıl da sürdü. İstanbul’da Pir Sultan Abdal Kültür Derneği Sarıyer Şubesi’ne bağlı Armutlu Cemevi’ne polis baskın yaptı. Sonrasında ise Şube Başkanı Zeynep Yıldırım gözaltına alınarak tutuklandı. İstanbul Armutlu Cemevi Başkanı Zeynep Yıldırım’ın tutuklanmasının ardından annesi Kezban Bektaş cemevi bahçesinde oturma eylemine başladı. Meclis önünde PSAKD yöneticileri ve milletvekillerinin baskına karşı yaptığı eyleme polis müdahale etti.
PSAKD YÖNETİCİLERİ, DEDEF BAŞKANI
Mart ayında Pir Sultan Abdal Kültür Derneği (PSAKD) Genel Başkan Yardımcısı Erol Yeter, Erzincan Şube Yöneticisi Akın Demir, PSAKD üyeleri Murat Demiray ve Doğan Şimşir’in de aralarında bulunduğu 16 kişi gözaltına alındı. 8 kişi ifadenin ardından tutuklandı. Tutuklanan PSAKD üyeleri için Aleviler Türkiye ve Dünya’da açıklamalar, eylemler yaptı. Her duruşmada Erzincan’a giden Alevi kurum yöneticilerinin eylemleri sonuç verdi ve tüm üyeleri serbest bırakıldı.
Geçtiğimiz günlerde gözaltına alınan Dersim Dernekleri Federasyonu Başkanı Ali Haydar Ben için Alevi örgütleri ile emek ve demokrasi güçleri tepki gösterdi. Ben iki gün sonra serbest bırakıldı.
TV10 YÖNETİCİLERİ VE KAMERAMANI HALA CEZAEVİNDE
Önce televizyonları karartılan ardından da lokmalarla kurdukları kanallarının tüm eşyalarına el konulan TV10’nun yöneticileri Veli Büyükşahin ve Veli Haydar Güleç ile kameramanı Kemal Demir yaklaşık bir yıl önce tutuklandı. Bağlama ve Alevi dedesi ile görüşme isteği kabul edilmeyen Veli Büyükşahin, cezaevinde Alevi oldukları için fazladan ayrımcılığa uğradıklarını kaydetti.
ALEVİLER SİLİVRİ’DE
Pir Sultan Abdal Kültür Derneği İstanbul Şubeleri ve TV10’un çalışanları da Silivri Cezaevi’nde bir yıldır tutuklu bulunan Alevilerin adil yargılanıp serbest bırakılmalarını istedi. Jandarmanın engeliyle karşılaşan Aleviler, cezaevine 3 km uzaklıkta bulunan yol kavşağında açıklama yapmak zorunda bırakıldılar. Açıklamada jandarma engeline de tepki gösterildi.
CAN TV YAYIN HAYATINA BAŞLADI
Hem televizyonları hem de tutuklu çalışanları için eylem yapan TV10 çalışanları, 82 hafta boyunca yağmur çamur, sıcak soğuk demeden, kimi zaman 3 kişi ile bile olsa eylemlerini sürdürdü.
Alevilerin sesi olmayı amaçlayan Can TV ise 1 Mayıs 2018 tarihinde yayına başladı.
RTÜK tarafından Türksat’ta yayını durdurulan YOL TV yayınına 15 Mayıs’tan itibaren Alman uydusu Astra üzerinden devam etti.
AFRİN MABATA’DAKİ ALEVİLER
Türkiye’nin ‘Zeytin Dalı’ adı ile Afrin’e başlattığı harekatta Alevilerin yoğun olarak yaşadığı Mabata ilçesinde yaşanan bombardımanda çok sayıda kişi yaşamını yitirdi. Yaşamını yitirenlerden bazılarının Dersim Katliamı’ndan kaçan aileler olduğu da bildirildi. Tüm bunlara rağmen Mabata Alevi Meclisi topraklarını terk etmeyeceklerini ifade ettiler.
TSK’nin Afrin’e yönelik başlattığı harekatın durdurulması için Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu da (AABK) ‘Aleviler Barış İstiyor!’ şiarıyla miting düzenledi.
Afrin bölgesine yapılan saldırıya Alevi Vakıflar Federasyonu (AVF) ve bileşenleri ise “Zeytin Dalı Hareketı’nın hedefine ulaşması büyük arzumuzdur” diyerek Alevilerin tepkisine neden olmuştu.
NEFRET SÖYLEMLERİ
Alevi inancına hakaret eden söylemler olarak Alevi kamuoyunda, bir arada yaşam inancını zedeleyen ve vicdani olarak kabul görmeyen söylemler bu yıl da artarak devam etti. Aleviler için kutsal kabul edilen ‘Hızır’ adı kız çocuğuna cinsel istismarda bulunan biri olarak işlendi. Alevi vatandaşların yine evleri işaretlendi. Cemevlerine nefret ifadeleri içeren yazılar yazıldı.
Türk Dil Kurumu da Alevileri ‘geveze, sözünü bilmez, serseri’ anlamına gelen ‘vazalak’ diye tanımladı.
Alevilere yönelik artan nefret söylemlerine karşı HDP Halklar ve İnançlar Komisyonuna bağlı Alevi Masası, baskıcı uygulamalara son verilmesi çağrısında bulundu.
CEMEVİ TARTIŞMALARI DEVAM ETTİ
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) ibadethane statüsü verilmesi gerektiğini kararlaştırdığı cemevleri, devlet bütçesinden herhangi bir destek almadı.
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından açıklanan müfredatta, cemevlerine ibadethane yerine ‘cem erkanının yapıldığı yer’ ve ‘yol, adap ve erkan yeri’ olarak tanımlandı.
İstanbul Ataşehir İçerenköy’de bulunan PSAKD ve Cemevi Kadıköy Malatya’daki Terzi Koca Horasan Erenleri Dergahı’nın elektrikleri kesildi.
Avusturya’da Aleviliğin resmi olarak “İslam Yasası” çerçevesinde tanınması Avusturya Alevi Birlikleri Federasyonu’nun itirazı sonucu mahkemeye taşındı.
ALEVİLERE YÖNELİK TEHDİTLER
Alevilerin tepkilerine neden olan toplantılar, görüşmeler de bu yıl gündemdeydi. Onlardan bazıları şöyle:
Ankara Valisi Ercan Topaca’nın talimatıyla, Ankara’da Aleviler için ‘Tehdit toplantısı’ düzenlendi. Alevi dernekleri temsilcilerine “Alevi örgütlerine her an tahrik olabilir, dikkat” uyarısında bulunuldu.
Barış akademisyenlerini oluk oluk kan akıtmakla tehdit eden mafya elemanı Sedat Peker, bir cenaze için verilen lokmaya katılmak için geldiği Beşiktaş Cemevi’nde Hz. Ali hakkında konuşup, cemevinin bölümlerini gezdi.
Alevi İnanç Birliği Vakfı’nın organize ettiği ve Alevilerin katılmayacaklarını ifade ederek, “Bizlerin bunlarla yan yana olmamız mümkün değil. Onların dertleri Alevilik değil bir yerlerden nemalanmaktır.” dediği ‘Alevilik Sempozyumu düzenlendi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı 2019’da yeni bir Türkiye markası yaratmak için hazırladığı ülke tanıtımındaki inanç merkezleri arasında Alevi Bektaşi inancı ve tarihi mekanları ise yer almadı.
Alevi Bektaşi Federasyonu Başkanı Pir Hüseyin Güzelgül’ün, İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’yu İstanbul’da Alibeyköy Cemevi’nde genel seçimden hemen önce kabul etmesi Alevi toplumunda tepkiyle karşılandı.
HIZIR VE AŞURE LOKMALARI ‘BARIŞ’ İÇİN PAY EDİLDİ
Hak ihlallerinin yanı sıra Aleviler bu yıl kutsal aylarında etkinliklerini gerçekleştirdi. Kamplar, sempozyumlar, kurultaylar, genel kurullar gerçekleştirdi.
Aleviler için kutsal olan ve bolluğu, bereketi, hoşgörüyü, umudu, sevgiyi, birlikteliği simgeleyen Hızır ayında barış, insanlık, evren ve hak adına çerağları uyandırıldı. Hızır cemlerinde dualar edip lokmalar dağıtıldı. Muharrem ayı vesilesiyle Kerbela’da katledilenler için 12 gün boyunca tutulan orucun ardından birçok yerde pişirilen aşure lokmaları da barışı ve umudu büyütmek için pay edildi.
Ankara’da Yüksel eylemcilerinin aşure etkinliğine müdahale eden polis, 2 kova aşureyi döküp kovaları gözaltına aldı.
Alevi Vakıfları Federasyonu, Alevi Dernekler Federasyonu, Alevi Bektaşi Federasyonu ve Alevi Bektaşi İnanç Kurulu’nun uyarılarına rağmen İstanbul’da Bayram cemi düzenleyen Şahkulu Sultan Dergahı’na sosyal medyadan tepki yağdı.
NEVRUZ CEMİ, GADİR HUM
Baharın uyanışı olarak da bilinen Newroz, yapılan cemlerle karşılandı. Barış mesajlarının verildiği etkinliklerde Alevilerin eşit yurttaşlık haklarının yerine getirilmesi çağrısında bulunuldu.
29 Ağustos’ta kutlanmaya başlanan Ğadir Hum Bayramı Arap Alevilerinin bilinen en kutsal bayramı. Daha çok Arap Alevilerinin yaşadığı Güney bölgesi Tarsus, Adana ve Antakya’da kutlandı.
GENEL KURULLAR İLE YÖNETİMLER BELİRLENDİ
Alevi derneklerinin bu yıl olağan genel kurullarında kimi mevcut yönetimle yola devam etme kararı aldı.
Pir Sultan Abdal Kültür Derneği Başkanı Gani Kaplan, Britanya Alevi Federasyonu Başkanı İsrafil Erbil, Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu Başkanı Hüseyin Mat, Garip Dede Kültür ve Cemevi Derneği Başkanı Celal Fırat ve Alevi Vakıflar Federasyonu Başkanı Remzi Akbulut yeniden başkan seçildiler.
Yönetimde değişikliğe giden kurumlar ise şöyle:
Muhittin Yıldız’ın yerine Alevi Bektaşi Federasyonu başkanlığına Alevi Bektaşi İnanç Kurulu Başkanı da olan Hüseyin Güzelgül, Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı başkanlığına Tuncer Baş’ın yerine Ercan Geçmez, Alevi Dernekler Federasyonu’na Zeynel Şahan’ın yerine Celal Fırat, Fransa Aleviler Birliği Federasyonu eş başkanları Hakan Alca ve Rozbi Demir, Demokratik Alevi Dernekleri’nin yeni eş genel başkanları Selda Güneş ve Musa Kulu geldi.
HDP ALEVİLER İLE BİRARAYA GELDİ
HDP de 3. Olağan Genel Kurul öncesi Alevi temsilcileriyle bir araya geldi. Kongrede geçmiş iki yılın değerlendirmesi ve gelecek iki yılın da planlamasını yaptı. HDP bileşenleri, Alevilerle ilgili taleplerde bir arpa boyu yol alınamadığına dikkat çekerek, eşit yurttaşlık inşa edecek zemine odaklanmak gerektiğine vurgu yaptı.
ÇALIŞTAY, KURULTAY, TOPLANTILAR…
Alevi Bektaşi Federasyonu, 9-11 Mart tarihlerinde ‘Alevilik programı taslak çalıştayı’ düzenledi. Alevi Bektaşi Federasyonu çağrısıyla Avrupa’dan ve Türkiye’den çok sayıda Alevi Balıkesir’in Edremit ilçesinde bir araya geldi.
Alevi sanatçılar, yazarlar, kurumlar, dernekler ve çok sayıda yurttaş da 5-6-7 Ekim’de “Dava insanlık davasıdır” başlıklı muhabbet toplantısında Aydın Kuşadası’nda toplandı.
Alevi Bektaşi Federasyonu ve Alevi Bektaşi İnanç Kurulu Çorum’da Danışma Kurulu toplantısı gerçekleştirdi.
Alevi Bektaşi Federasyonu öncülüğünde Türkiye’nin 9 kentinde bölge toplantıları yapıldı. Toplantıların değerlendirmesi ise 8 Aralık’ta Alevi Bektaşi İnanç Kurulu’nun kurultayında gerçekleşti.
Alevi Akademisi tarafından düzenlenen 6. Ocakzadeler Buluşması Almanya’nın Duisburg kentinde yapıldı.
Türkiye’de ilk kez yapılan “Şahkulu Alevi Kitap Fuarı”nın üçüncüsü yapıldı.
ALEVİ KADINLAR SORUNLARINI TARTIŞTI
Mersin’de bulunan Alevi kurumları Pir Sultan Abdal Kültür Derneği, Alevi Kültür Dernekleri, Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı ve Demokratik Alevi Dernekleri’nin kadın çalışmalarında yer alan kadınlar 1. Mersin Alevi Kadınlar Sempozyumu düzenledi. Sempozyumda Alevilikte yer alan temel kavramlar kadınların gözüyle yorumlanıp anlatıldı.
Avrupa Alevi Kadınlar Birliği (AAKB), Britanya Parlamentosu Alevi Sekreteryası tarafından Britanya Parlamentosu’nda “Alevi Kadınlar ve Sorunları” başlığı ile bir oturum düzenlendi.
Mersin Cemevi Kadın Kolları Türkiye’de bir ilk olan Alevi Kadın Bülteni çıkardı. Tamamı Alevi kadınların yazdığı yazılardan oluşan bültende kadının Alevi örgütlülüğü içerisindeki yeri, kadınların sorunları yer alıyor.
ALEVİ GENÇLİK KAMPLARI
Alevi Kültür Dernekleri (AKD) ve Garip Dede Dergahı 21-28 Temmuz tarihleri arasında 5. Gençlik ve Kadın kampı düzenledi. Balıkesir Altınoluk’ta kampa İstanbul, Mersin, Antep, Adıyaman, Aydın, Karadeniz Ereğlisi ve Kayseri’den pek çok kadın ve genç katıldı.
Pir Sultan Abdal Kültür Derneği de gençlik eğitim kampı düzenledi. 4’ncüsü düzenlenen kampta Alevi müziği, sanatı, kültürü üzerine söyleşiler yapıldı, deyişler okundu.
Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı Antalya’da tüm şubelerin katılımı ile dört gün süren eğitim kampı düzenledi. Dört gün süren eğitim kampı yoğun katılımla gerçekleşti.
BAF ve PSAKD tarafından organize edilen ve BAF yerleşkesinde gerçekleştirilen 1. Gençlik Kampı’nda gençler 3 hafta boyunca İngilizce, felsefe, resim gibi alanların yanı sıra, Alevilik dersleri de aldı.
ŞENLİKLER
Aleviler bu yıl da etkinlikler, söyleşiler, paneller, şenlikler ile dayanışma göstermeye devam ettiler.
İstanbul’da Eyüp Alibeyköy’de Pir Sultan Abdal Kültür Derneği Alibeyköy Cemevi, 12-13 Mayıs’ta “Bahar Şenliği” düzenledi. Şenlikte söyleşiler, paneller ve müzik dinletisi oldu.
Pir Sultan Abdal Kültür Derneği (PSAKD) İstanbul Ataşehir Şubesi ikinci bahar şenliklerini gerçekleştirdi.
Geleneksel birlik ve dayanışma pikniğinde biraraya gelen Dersimliler de diktatörlük rejiminden kurtulmanın yolunun birlikte mücadele etmekten geçtiğini vurguladılar.
Kırklareli’nin Kofçaz ilçesine bağlı Topçular köyünde geleneksel Topçu Baba Şenlikleri’nin 21’ncisi düzenlendi. Sağanak yağış altında gerçekleşen etkinliğe ilgi büyüktü.
Alevi Gençler Birliği’nin düzenlediği Hacı Bektaş-ı Veli Gençlik Şöleni İngiltere Alevi Kültür Merkezi ve Cemevi’nde gerçekleşti.
Büyük bir sevinç ve coşku ile kutlanan Res Es-Seni (Yeni Yıl) Çukurova’nın birçok merkezinde gerçekleştirilen etkinlikler ile kutlandı.
Hubyar Sultan Alevi Kültür Derneği, 3. geleneksel ‘Bahara merhaba’ kahvaltısını İstanbul Kadıköy’deki Fenerbahçe Khalkedon’da gerçekleştirdi.
Britanya Alevi Fedarasyonu ve yöre dernekleri tarafından organize edilen 8. Alevi Festivali’nin açılış resepsiyonu Wood Green Cemevi’nde gerçekleştirildi.
Belçika’nın Brüksel kentindeki Avrupa Parlamentosu (AP) binasında 3 gün boyunca devam edecek Alevi Tanıtım sergisi açıldı.
PSAKD Genel Merkezi tarafından 2 Temmuz şehitleri adına HBVAKV Genel merkezinde bir fotoğraf sergisi açıldı.
Pir Sultan Abdal anma etkinliklerinin 29’uncusu 14-15 Temmuz tarihlerinde Yıldızeli-Banaz Sivas’ta gerçekleştirildi.
Dersim Hozat’a bağlı Bargini Köyü’nde her yıl geleneksel olarak yapılan Axuçan anması bu yıl da kitlesel bir şekilde söylenen deyişler ve dönülen semahlarla yapıldı.
Abdal Musa Anma Törenleri Alevilerin inanç merkezi olan Antalya Elmalı İlçesi Tekke Köyü’nde gerçekleştirildi.
OHAL nedeniyle iki yıl aradan sonra bu yıl Malatya Kürecik’te geleneksel olarak düzenlenen Kürecik Doğa ve Kültür Festivali yüzlerce kişinin katılımıyla coşkulu bir şekilde yapıldı.
Hubyar Kültür Vakfı Kadın Kollarının düzenlediği “Hubyar Sultan’dan Dersim evliyalarına ziyaret” gezisi Dersim’de gerçekleştirildi.
Asırlardır kutlana gelen Yunanistan’daki Seçek Yayla Etkinlikleri bu yıl da büyük bir coşku ve katılımla kutlandı. Batı Trakya Alevi Bektaşi toplumunda önemli bir yer tutan etkinlikler kapsamında üç gün boyunca çeşitli halklardan insanlar bir araya gelerek sevgi ile muhabbet ettiler.
BEKTAŞ PİROĞLU DEDE HAKKA YÜRÜDÜ
Bu yıl Aleviler önemli değerlerini de hakka uğurladı.
Çepni Dedesi Bektaş Piroğlu, Manisa’da Çepnidere köyünde verilen aşure lokması sırasında yaptığı konuşma anında kalp krizi geçirdi. Alevi toplumu içinde çok önemli bir yere sahip olan gelenekçi Aleviliğin son temsilcilerinden Pir Bektaş Piroğlu, Dilek Köyü’nde vasiyeti üzerine deyiş ve semahlarla sırlandı.
78’liler Girişi Sözcüsü Celalettin Can’ın annesi ve Dersim Katliamı’nda babası ve on amcası gözleri önünde kurşunlanan Sakine Can yaşamını yitirdi. Dersim tanıklarından Zarife Gayer, Ali Hıdır Şahin de yaşamını yitirdi.
Alevi Bektaşi İnanç Kurulu toplantısı için Kayseri’den Çorum’a giderken içinde bulundukları aracın şarampole yuvarlanması sonucu Hasan Müldür dede hakka yürüdü.
Demokratik Alevi Federasyonu (FEDA) kurucularından Ekrem Berkpınar, Hannover Alevi Derneği’nin kurucularından Ali Özcan, Makedonya Kırçova’da Bektaşi Yolu’na uzun yıllar hizmet etmiş Ziya Paşo Halifebaba Erenlerinin eşi Şefika Anabacı Sultan, Paris Pir Sultan Alevi Dergahı kurucularından, Sinemilli Ocağı Mensubu Meryem Deprem, Almanya’da Rheinfelden Cemevi kurucularından ve Onursal Başkanı Ayşe Önen, Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu (AABF) kurucularından İsmail Elçioğlu, Başak Kültür ve Sanat Vakfı kurucusu Şahhanım Kanat ve Ferhat Tunç’un kardeşi Nadire Yoslun hakka yürüdü.
Sevim KAHRAMAN
