PİRHA- Dersim’de hayatını emek ve mücadeleyle geçiren 77 yaşındaki Zarife Kaçan, kızının açtığı yufka dükkanında çalışarak hem aile ekonomisine katkı sağlıyor hem de yıllardır sürdürdüğü mücadeleyi çocukları için devam ettiriyor.
Hayatını emek ve mücadeleyle geçiren 77 yaşındaki Zarife Kaçan, Dersim’de kızının açtığı yufka dükkanında çocuklarına yardımcı olarak mücadelesini sürdürüyor. Köyde daha çocukken başladığı mücadele hayatının zorluklarını anlatan Kaçan, kadınların emek verdikçe güçlendiğini söyledi.
8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü yaklaşırken, tüm yaşamlarını omuzlayan ancak çoğu zaman görünmeyen ya da görülmek istenmeyen kadınların hikâyeleri yeniden gündeme geliyor. Bu hikâyelerden biri de Zarife Kaçan’ın kızı Pervin ile birlikte sürdürdüğü emek kavgası.
Sadece kadınların çalıştığı bir yufka dükkanı açan kızı Pervin’e destek olan Kaçan, hayatının her döneminde mücadele ettiğini ve sürdürebildiği sürece bu mücadeleyi bırakmayacağını vurguluyor.
“MÜCADELE ETMEYE DAHA ÇOCUK YAŞLARIMDA BAŞLADIM”
Köydeki yaşamın ağır koşullarında büyüyen Zarife Kaçan, erken yaşta tarla işlerinde, hayvan bakımında ve ev işlerinde çalışmaya başladığını belirtti. Kaçan, “Çocukken de elim işten hiç çekilmedi. Hep çalıştım, üretmeye devam ettim” dedi.
Köyde çalışmadan ve emek vermeden bir geleceğin olamayacağını ifade eden Kaçan, şunları söyledi: “Köydeyken ne iş varsa yapmak zorundaydık. Tarla işleri bir taraftan, hayvancılık ise bir taraftan tüm gücümüzü alıyordu. Tarla ekimini ihtiyacımıza göre yapardık. Evdeki ihtiyaçlarımıza ve hayvanların ihtiyaçlarına göre bunu gerçekleştirirdik. Bostan ekerdik. Buğday, arpa, mercimek, fasulye, yonca gibi şeyler ekerdik. Eskiden böyle makineleşme yoktu. Her şeyi el emeğimizle yapardık.”
Kaçan, teknik imkânların yokluğuna dikkat çekerek, “Eskiden köyde makine yoktu. Ekimden toplamaya, toplamadan ayırmasına kadar kendi ellerimizle yapardık. Her şey el emeğimizle olurdu. Ektiğimiz buğdayı, arpayı, mısırı hayvanlara yükleyerek değirmene götürürdük. Orada işleyerek tekrardan eve getirirdik” dedi.
Kadınların erkeklerden daha fazla çalıştığını vurgulayan Kaçan, “Çok zorlanırdık ve genellikle de biz kadınlar çalışırdık. Tarlada ayrı, hayvanda ayrı, bostanda ayrı çalışırdık. Eve gelince ev işlerini de biz yapardık” ifadelerini kullandı.
“ŞİMDİ DE ÇOCUKLARIM İÇİN MÜCADELE EDİYORUM ONLAR İÇİN EMEK VERİYORUM”
Bugün kızının işlettiği yufka dükkanında çalışarak hem aile ekonomisine katkı sağlayan hem de mücadele dolu yaşamını sürdüren Zarife Kaçan, şunları aktardı: “Kızım burada bir yufka dükkanı açtı. Sadece kadınlar çalışıyor. Bende onlara elimden geldiğince destek oluyorum. Pervin sabah erkenden kalkıp dükkanı açıyor. Ben de evde yapılması gerekenleri yapıp, dükkana geliyorum.”
Kaçan, yaptığı işleri detaylandırarak, “Ekmek pişiriyorum, yufka açıyorum, gözleme yapıyorum. Yaptığım ekmekleri poşetliyorum. Ortalıkta eksik ya da düzeltilmesi gereken bir şey varsa onları tamamlıyorum. Bulaşıkları yıkıyorum, müşteriler geliyor onları karşılıyorum. Elimden geldiğince kızıma yardımcı olmaya çalışıyorum” dedi.
Son olarak kadınların emeğinin gücüne vurgu yapan Kaçan, şöyle konuştu: “Emek verdikçe güçleniyorsun. Kadınların emeği görünmez ama bizi ayakta tutan da o emektir. Hiçbir zaman emeğinizden vazgeçmeyin. Emeğinizle hem kendinizi hem de çevrenizi güçlendirirsiniz.”
Nuray ATMACA-Cem EKİNCİ/DERSİM
