PİRHA-Seyit Rıza ve arkadaşları idam edilişlerinin 83. yıldönümünde Dersim’de Seyit Rıza Meydanı’nda saat 19.37’de çıla uyandırıldı ve lokma pay edildi.
Haberin videosu;
Dersim katliamının 83. Yıldönümünde Seyit Rıza Meydanı’nda saat 19.37’de katliama ilişkin katılımcıların konuşmalarından sonra çıla uyandırma , lokma pay edilmesi ve ardından türkü söylendikten sonra anma programı sona erdi.
“BİZİM BÜTÜN TARİHİMİZ KATLİAMLARLA DOLU”
Halklar ve İnançlar sözcüsü Turgut Öker, “83. yılında Alevi-Kızılbaşlar olarak sadece bir döneme özgü olmayan barbarlığa kellesini veren 83 yıl önceki bu toprakların yiğit kahramanlarını saygıyla sevgiyle anıyorum. Sadece 83 yıl öncesiyle sınırlı bir barbarlığı yaşamış olsaydık niye biz bu katliamı yaşadık sorusuna cevap bulmak durumunda kalırdık. Ama biz biliyoruz ki bizim bütün tarihimiz katliamlarla dolu ve tarihin hiçbir dönemi yok ki bizler huzur içerisinde yaşayalım” dedi.
“DERSİM’DE HANGİ TAŞI KALDIRSAK ALTINDA ÇOK BÜYÜK ACILAR VAR”
Seyit Rıza ve yoldaşlarını saygıyla anıyorum, Dersim katliamını unutmadıklarını söyleyen Tülay Hatimoğulları, “Bugün hafızalarımız bir kez daha tazelendi gerçekten Dersim’de hangi taşı kaldırsak altında çok büyük acılar var. Bir gün hak ve hakikat yerini bulacak bu konuyla ilgili de mücadele etmeye devam edeceğiz” dedi.
EMEP üyesi Kadir Ulaş, “Arşivlerde, yaşayan bütün canlı tanıkların anlattıkları bugün konuşulanlar aslında dersimin neresine gidersek gidelim her yerde katliamın izleri var büyük bir soykırım yaşanmış” dedi.
PİRHA- Seyit Rıza ve arkadaşları idam edilişlerinin 83. yıldönümünde Dersim’de yapılan anmada, “Hatırlıyor, anıyor ve unutmuyoruz” sözü hatırlatılarak, “Dersim Soykırımı’nı yapanlar, silah ve kimyasal gaz temin edenler, yaşananlara sessiz kalanlar en az katliam failleri kadar suçludur. Bu bağlamda bu sivil katliama dahli olanları tez elden bu utançla yüzleşmeye davet ediyoruz” denildi.
Seyit Rıza ve arkadaşları idam edilişlerinin 83. yıldönümünde Dersim’de Seyit Rıza Meydanı’nda anıldı. Dersim Emek ve Demokrasi Platformu’nun düzenlediği anmaya Halkların Demokratik Partisi (HDP) Milletvekilleri Fatma Kurtulan, Kemal Bülbül, Zeynel Özen, Tülay Hatimoğulları ve Alican Önlü’nün katılımlarının yanı sıra siyasi parti temsilcileri, sivil toplum ve demokratik kitle örgütü temsilcileri katıldı. Anmada idam edilen Seyit Rıza ve arkadaşları için saygı duruşunda bulunuldu. Anma programı basın açıklamasının ardından Pax Köprüsünde DAM (Dersim Araştırmaları Merkezi) yöneticisi Selman Yeşilgöz’ün konuşmasının ardından Harçik Çayına karanfil bırakılmasıyla sona erdi.
“DERSİM’İN OTONOM YAPISI TEHDİT OLARAK ALGILANMIŞTI”
Seyit Rıza Meydanı’nda ki anmada basın açıklamasını HDP Dersim İl Eş Başkanı Nurşat Yeşil okudu. Elazığ Örfi İdare Mahkemesi’nin hukuki dayanağının kaldırılması ve hükümsüz kabul edilmesi, yüzleşme açısından önem arz ettiğini belirten Açıklamada, “Bunun takipçisi olacağımızı halkımıza bildirmek isteriz. Davanın savcısının itiraf ettiği gibi görülen şekli dava, ‘Tunceli’nin, Dersim aleyhine açtığı dava’ olarak devletin siyasal tarihinin mottosunu oluşturmaktaydı. Çünkü uzun yıllar boyunca hazırladıkları sosyal, siyasal, askeri amaçlı ve alan çalışmalarına dayanan gizli raporlarda ‘Dersim’in Kızılbaş Kürtleri’ merkezi otorite için tehdit görülmüş ve üzerinde ameliyat yapılması gereken bir beden olarak tarif edilmişti” denildi.
Tek millet, tek din, tek dil siyasetine direnen Dersim’in imha siyasetine tabi tutulduğunu dile getiren açıklamada şunlar dile getirildi:
“Osmanlı İmparatorluğu’nun Sünni İslam soslu inkarcı ve ötekileştirici yaklaşımı, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş yıllarında da ‘muasır medeniyet seviyesi’ olarak ifade bulmuş ve Dersim’in otonom yapısı tehdit olarak algılanmıştı. Modernizm kisvesi altında dayatılan tek millet, tek din, tek dil siyasetine direnen Dersim, sonuç olarak imha siyasetine tabi tutuldu. 15 Kasım 1937’de yapılan idamlar, 1938 yılında başlayan ‘tedip ve tenkil’ harekâtına kanlı bir sayfa açmıştı. 1925 Şark Islahat Planı ile hedef haline getirilen ‘Kızılbaş Kürtler’, 1935 yılında çıkarılan Tunceli Kanunuyla planlı, programlı bir soykırıma tabi tutulmuşlardı.”
“DERSİM BİR ÇIBANDIR VE BU ÇIBAN TEMİZLENMELİDİR”
Seyit Rıza ve arkadaşlarının idamlarının 83. Yılında unutmamak ve unutturmamak adına burada olduğunu söyleyen Selman Yeşilgöz, “Osmanlıdan cumhuriyete kalan Dersim meselesi cumhuriyet döneminde de bir çıban başı olarak görülmüştür. 1937’de Mustafa Kemal’in meclis açılış konuşmasında Dersim bir çıbandır ve bu çıban temizlenmelidir sözü, bu işte Mustafa Kemal’in rolü yoktur diyenlere de bir cevaptır aslında. Düşünün ki bir liderin katliamlardan haberi yoktur diyerek aklayacak saflığa da düşüyor insanlarımız. 83 yıl önce hazırlanan raporlarla katliam adım adım tertipleniyor” dedi.
PİRHA- Seyit Rıza ve arkadaşlarının idam edilişlerinin 83. yıldönümünde Adana’da yapılan anmada, “Taş olsam çatlardım, toprak oldum dayandım” sözü hatırlatılarak, “”Bireysel iktidarlaşmaların karşısında ocak örgütlenmesini canlı tutarak yol yürümemiz ve her mekanda birbirinden haberdar olan birlik ruhu ile hareket etmemiz elzemdir. Bugün 83. Yılında Dersim Katliam’ından çıkarılacak en büyük ders toplumsal, kurumsal örgütlülük ile zülme karşı direnilebileceği gerçeğidir” denildi.
Haberin videosu;
Seyit Rıza ve arkadaşlarının idam edilişlerinin 83. yıldönümünde Adana’da anıldı. Demokratik Alevi Dernekleri (DAD) ve Dersimliler Derneği Adana şubelerinin ortak düzenlediği anmaya Halkların Demokratik Partisi (HDP) Adana Milletvekili Kemal Peköz’ün yanı sıra siyasi parti temsilcileri, sivil toplum ve demokratik kitle örgütü temsilcileri katıldı.
Şeyh Çoban Ocağı evlatlarından Zeynel Kete’nin lokma gulbangıyla başlayan anma idam edilen Seyit Rıza ve arkadaşları için saygı duruşunda bulunuldu.
Ardından konuşan Kete, Dersim katliamında kurtulan bir ananın “Taş olsam çatlardım, toprak oldum dayandım” sözünü hatırlatarak, “Taşın, toprağın, suyun ruhunu anlamış doğal kurumsal direnç yenilgiye uğratılamaz” dedi.
“REYA HEQ ALEVİLER OLARAK 83. YILINDA DERSİM KATLİAMINI DOĞRU ANLAMLANDIRMALIYIZ”
Kete, yeni Türkiye Cumhuruyeti bir taraftan Osmanlı kalıntılarından kurtulmaya çalışıyor gibi görünse de, imparatorluk döneminin simgelerini, kurumlarını ulus devlet anlayışı içerisinde devam ettirdiğine dikkat çekerek, şunları dile getirdi:
” Yeni cumhuriyet modernitesi için; Dersim sadece etnik yapı olarak değil, inanç olarakta farklıydı. Aryenik Rêya Hakk damarı bu coğrafyada direniyordu.1924 Anayasasında yasalaşan teklik anlayışı muteber vatandaşı tanımlamıştı ” Türktür, Türkçe konuşur, Mezhebul Hanifidir”. Bu sözleşmenin dışında tüm topluluklar ” öteki ” sıfatını taşıyordu. Yıllara dayanan, raporlaşma ve misyoner tipi çalışmaların sonunda; 4 Mayıs 1937’de Atatürk ve Fevzi Çakmak’ ın da katıldığı Bakanlar kurulunda “Tedip ve tenkil” kararı alındı. 14 Haziran’da Başvekil İsmet inönü, yapılacak harekatla ilgili meclise bilgi verir ve 18 Haziranda özel bir trenle Elazığ’ a gelinir, incelemelere katılır ve 21 Haziranda Harekete son biçimi verilir, her biçimiyle saldırılar başlar. Dersimliler bir isyanda bulunmamış tamamen plânlı, programlı bir katliamla karşı karşıya kalmışlardır. Cumhuriyet modernitesi üniterlik adına bütün farklılıkları maddi manevî değerleri ile beraber çarmıha vermiştir. 15 Kasım 1937 yılında Elazığ ‘da idam edildiler. Son isteği olan evladından önce idam edilmesi isteği kabul edilmedi. Reya Heq Aleviler olarak 83. Yılında Dersim Katliamı bizler için yeniden anlaşılarak, yüzleşerek geleceğini, onurlu dik duruşun üzerinde yükseltmelidir. Tarihsel direnç geleneğimizin, inancımızın, halklarımızın bu iradesi mevcuttur. Anadolu ve Mezopotamya halkları tarihsel eşiklerinden biri ile karşı, karşıyadır. Nemrutların savaş geleneklerine karşı, halkların barış içinde yaşama gelenekleri bir mücadele içerisindedir. Toplumsal birlikteliğimizi güçlü korumak, barışın kazanması için elzemdir. Bugün savaş politikalarına destek verenler, payanda olanlar tarihsel katliam zihninin devamıdır. Mahkum edilmesi ve yenilmesi gereken bu devşirme katliamcı zihindir. Toprağa, taşa, suya, havaya, hayvana, nebata zulmeden Nemrud’i zihin halklarımızın yakasından düşmelidir.”
“BİRLİK RUHU İLE HAREKET ETMEMİZ ELZEMDİR”
Reya Heq Aleviler demokratik dinamiklerle bağını güçlendirmeli, halklarla bağını güçlü tutmalı ve birbirinden haberdar olması gerektiğinin altını çizen Kete, “Bireysel iktidarlaşmaların karşısında ocak örgütlenmesini canlı tutarak yol yürümemiz ve her mekanda birbirinden haberdar olan birlik ruhu ile hareket etmemiz elzemdir. Bugün 83. Yılında Dersim Katliam’ından çıkarılacak en büyük ders toplumsal, kurumsal örgütlülük ile zülme karşı direnilebileceği gerçeğidir. Demokratik Alevi Dernekleri olarak Alevi Halklar ve kurumları arasında çok yönlü birlik ruhu için elimizden gelen iradeyi ortaya koyacağımızı ifade etmek istiyoruz. Şah Hüseyin’in ve Pir Seyit Rıza’nın, Ana kadının bilgeliği ile direnci ile zamana cevap olmanın temel sorumluluğuna inanıyoruz. Anılarına niyaz oluyor, umutlarına ikrarlı olduğumuzu ifade ediyoruz. Mazlum Çaresiz, Mekan Rızasız, Zaman Sahipsiz Değildir” değerlendirmesinde bulundu.
KEFENSİZ YATANLARIN MEZAR YERLERİ VE KAYIP KIZLARIN HESABI SORULSUN
HDP Adana Milletvekili Kemal Peköz de anmada yaptığı konuşmada ” Dersim katliamın özgün bir yanı vardır, hem Reya Heq Alevi olmaları hemde kürt olmaları.katliamla bitmedi katliam sonrası bellkesiz bırakılması için yoğun bir kültürel katliama devam edildi. Günümüze kadar devam ediyor. Dersimin kutsal mekanları ile Munzur gözeleri ve bir çok mekan yok ediliyor. Bizler bu anmalarla dravmayi canlı tutmak için yapmıyoruz. Kefensiz yatanların mezar yerleri ve kayıp kızların hesabı sorulsun bu konuda yasal süreç başlatılsın istiyoruz ” dedi.
Anma okunan deyişler ve lokmaların paylaşılmasıyla son buldu.
