PİRHA-Diyarbakır’ın Bismil ilçesinde yaşayan engellilerin yaşadıkları mağduriyetler devam ediyor. Engellilerin mağduriyetinin en kısa zamanda çözülmesini istediklerini belirten Bismil Bedensel Engelliler Derneği Başkanı Emrah Kara, “Bizim isteğimiz engellilerin rapor üzerinde değil, hayatın mücadelesi üzerinden idame edilmesini, raporları düşürerek değil, engellilerin hayatta olan mücadele zorluklarının düşürülmesiyle ilgilenmelerini istiyoruz” dedi.
Diyarbakır’ın Bismil ilçesinde yaşayan engelliler, ‘Engelli Raporları’nı yenilenmesi sonrasında ödeneklerinin kesilmesiyle karşı karşıya kaldı. Bismil Bedensel Engelliler Derneği Başkanı Emrah Kara ve dernek üyesi engelliler, yaşadıkları mağduriyeti PİRHA‘ya anlattılar.
“HAKLARIMIZ ELLERİMİZDEN ALINDI”
Doğuştan felçli olduğunu ve tekerlekli sandalyeye bağımlı olarak hayatını sürdürebildiğini ifade eden Bismil Bedensel Engelliler Derneği Başkanı Emrah Kara, yaşadıklarına dair şunları ifade etti:
“Ben yaklaşık 2 ay önce Bismil Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından aranarak var olan 2007’de aldığım raporumun yenilenmesini istediler. Ben de doğal olarak Diyarbakır Selahaddin Eyyübi Devlet Hastanesi’ne başvuruda bulunarak raporumu yenilemek istedim. Raporumu bana yüzde 85 ‘Kısmi Bağımlı’ verdiler. Ben de yüzde 85 ‘Kısmi Bağımlı’ raporumu kabul etmeyerek Diyarbakır İl Sağlık Müdürlüğü’ne itirazda bulundum. Bu itiraz sonucunda beni Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne sevk ettiler. Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde bana yüzde 80 ‘Kısmi Bağımlı’ rapor verdiler. Bu ‘Kısmi Bağımlı’ raporumu aldım. Var olan eski haklarımın hepsi gitti. Nasıl gitti? 2019 yılı öncesinde ‘‘Ağır Engelli’’ birçok arkadaşlarımız. 2019 yılında çıkan ÇÖZGER raporuyla ‘Ağır’ olan engelliler kendi ‘Kısmi Bağımlı’ olarak literatüre geçiyor. O yüzden bu ÇÖZGER Raporu olayı çözülmediği sürece burada var olan sorunlar Türkiye geneline de yayılacak. Bu sorunlar çözülmediği sürece birçok engelli arkadaşlarımız mağdur olacak ki bu mağduriyeti şu anda bizler yaşıyoruz. Birçok arkadaşımız bundan geçimini sağlıyor. Biz engelli arkadaşların birçoğu bez kullanıyor. Birçoğu medikal malzemeleri kullanıyor ve bu malzemeleri bu aldığımız maaşlarla gideriyorduk. Biz, maaşlarımız kesilince engelliğimiz dışında şimdi de maddiyat kısmını düşünmeye başladık, ‘Bunu nasıl kazanacağız?’ derdine düştük. Bu raporlar öncesi ‘Engelli ve ‘‘Ağır Engelli’’ olmak üzere 2 kısımdan oluşmaktadır. Fakat 2019 yılından sonra çıkan ÇÖZGER yasasıyla ‘Bağımsız’, ‘Kısmi Bağımlı’ ve ‘Tam Bağımlı’ olmak üzere 3’e ayrıldı. Bizim mağduriyetimiz biz yüzde 70 ve üzeri ‘‘Ağır Engelli’’ olan kişiler bu ÇÖZGER yasasında bizleri hastaneye gönderdikleri zaman ‘Ağır Engelli’ kişilere şu anda ‘Kısmi Bağımlı’ olarak veriyorlar. ‘Ağır Engelli’ olabilmen için resmen sadece nefes alabilmen ve hiçbir organın çalışmaması lazım. Bu böyle olunca biz ‘Ağır Engelli’ olan aldığımız haklarımız ellerimizden alındı.”
“SORUNLARIN GİDERİLMESİNİ İSTİYORUZ”
Yaşadıkları mağduriyeti gündem yaratmak için Bismil’deki yerel basına verdiğini ifade eden Kara, “Sorunların giderilmesini, engellilerin mağduriyetinin en kısa zamanda çözülmesini istiyoruz. Çünkü bugün engellinin engeli dışında bu maddiyat sorunuyla da mücadele etmesi çok çok zor. Bizim isteğimiz engellilerin rapor üzerinde değil, hayatın mücadelesi üzerinden idame edilmesini, raporları düşürerek değil, engellilerin hayatta olan mücadele zorluklarının düşürülmesiyle ilgilenmelerini istiyoruz” dedi.
“SESİMİZİ BİRİLERİ DUYSUN”
Bismil Bedensel Engelliler Derneği Üyesi Fatma Çiçek ise, şunları dile getirdi:
“25 yıldır Bismil’de ikamet ediyorum. 5 yaşından beri bu hastalıkla cebelleşiyorum. 2007’de sürekli ‘Tam Bağımlı’ raporu aldım ve bu sürekli ‘Tam Bağımlı’ raporumu 2024’te Bismil Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından aranarak bu sürekli olan raporumu yenilememi istediler. Biz de bunu mecburen gittik, hastanelerde yenilemeye çalıştık. İlk raporunu yüzde 77 aldım, ‘Kısmi Bağımlı’. İkincisini Diyarbakır Silvan Dr. Yusuf Azizoğlu Devlet Hastanesi’nden almaya çalıştım. O da yüzde 90 ‘Kısmi Bağımlı’ verildi. Bir insan yüzde 50 bağımlıysa bir kişiye ihtiyacı var mı yok mu sizce? Yüzde 50 vücudu yoksa… Oysa ben yüzde 90 almama rağmen ‘Kısmi Bağımlı’ diye vermişler bana. Evliyim bir kız çocuğum var ve kirada ikamet ediyorum. Geçimimi bununla sağlıyorum. Şu an mağdurum. Devletimizin bizden neden böyle bir talepte bulunduklarını anlamıyoruz.
Mağduriyetimizi, büyüklerimizi aktarmak istiyoruz burada. Şu anda 400 kişi mağdur. Bu 400 kişinin içinden bazılarını aramamışlar neden hepsini aramamışlar? Neden seçme yapmışlar bunun içinde? Şimdi biz ne yapacağız? Devlet bize bakmak zorunda. Evliyim, eşim benim bakıcım. Eşim çalışsa ben evde ne yaparım çocuğumla? Ayırmak mı istiyorsunuz? Bu kiramızı karşılayın, bakıcı maaşımıza siz bir çözüm bulana kadar. Biz de geçinelim. Yoksa burada bir ay kiramızı versek 2. ay vermesek ev sahipleri de bizi evden çıkartırlar.
Bu ekonominin sıkıntıların olduğu bu dönemde bize bunlar yaşatılır mı? Hem de sürekli raporlar. Sürekli raporlar istenilir mi? Korkuttular ‘Eğer gidip yeniletmeseniz bütün haklarınız elinizden alınacak!’ İki üç defa aradım, ‘Bu sürekli rapordur’ dedim. Neden istiyorsunuz? Sürekli rapor yenilenmez. Umarım sesimizi birileri duyar ve ‘saldım çayıra mevlam kayıra’ bu yasaya bir çözüm bulsunlar.”
“MAĞDURUM”
Vücudunun sağ tarafını kullanamadığını dile getiren Bismil Bedensel Engelliler Derneği Üyesi Namık Fidan da, yüzde 51 ‘Ağır Engelli’ olduğunu aktararak, “Vakıf beni aradı, dedi: Hastaneye gideceksin. Hastaneye gittim, oradan rapor almak için. Raporumu yüzde 35’e düşürdüler, mağdurum. Önceden ‘Ağır engelli’ iken şimdi ‘Bağımsız engelli’ olarak değiştirildi” dedi.
“AYNI MAĞDURİYETİ YAŞAMAKTAN KORKUYORUM”
Engellilerin yaşadıkları mağduriyeti gördüğünden dolayı raporunu yeniletmeyen Bismil Bedensel Engelliler Derneği Üyesi Resul Şimşek, “Aynı mağduriyeti yaşayacağıma dair tedirginlik içerisindeyim. Ortopedik engelliyim. Kas hastasıyım, benim hastalığımın tedavisi şu an yok. Ben ‘Ağır Engelli’yim, bakıma muhtaç birisiyim. Benim raporumu doktorlar da vermese de kime verecekler? Arkadaşlarımın mağduriyetlerini görünce çok üzüldüm. Şimdi ben de korkuyorum, bana da rapor vermeseler ben de mağdur olacağım. Bana bakan kimse olmazsa ben çok perişan olurum. Devletimizden rica ediyorum, bu duruma bir el atmasını istiyorum” diye konuştu.
Ferhat GÜRGEN / DİYARBAKIR
