PİRHA- Kağıthane Dersim Dernekleri, İstanbul Kağıthane’de Gağan etkinliği düzenledi.
Kağıthane Dersim Dernekleri, Gağan bayramının unutulmaması ve geleneğin devam ettirilmesi adına bir etkinlik düzenledi. Etkinliğe DEM Parti İstanbul Milletvekili Celal Fırat, CHP ve DEM Parti ilçe yöneticileri katıldı. Düzenlenen etkinlik kapsamında Kağıthane ilçesinin Nurtepe mahallesinde, esnaflar ziyaret edilerek yeni yılları kutlandı. Esnaf ziyaretinin ardından ise dernek binasında mini bir konser verildi. Kibar Askan’ın verdiği konserin hemen akabinde ise lokmalar pay edilerek birlik mesajı verildi.
PİRHA- Gemlik Dersimliler Derneği yeni yılın, bereketin ve dayanışmanın simgesi olan Gağan Bayramını kutlandı.
Her toplum yeni yılın gelişini kendine özgü bayramlarıyla kutlarken, Aleviler, 2026 yılının gelişini ‘Gağan Bayramı’yla kutlamaya hazırlanıyor. Karanlığın yenilip, ışığın ve umudun dönüşü olarak adlandırılan Gağan Bayramı, diğer bir deyişle ‘Ser Sala Nu’ diye de adlandırılıyor.
Gemlik Dersimliler Derneği de, Gağan Bayramını kutlandı. Qal û Fatik giyisileri giyen gençler, davul zurna eşliğinde Gemlik sokaklarında dolaştı.
Yurttaşların yoğun ilgisiyle karşılanan etkinlikte yurttaşlar halay çekti.
PİRHA- Dersim’in birçok bölgesinde Gağan kutlamaları devam ediyor. Öğlen saatlerinde Ovacık çarşı merkezinde toplanan Qal û Fatix grubu, yöresel kıyafetler giyinerek davul zurna eşliğinde gağan lokmalarını topladı.
Ser Sala Nû, bir diğer deyişle yeni yılın gelişi Dersim’in birçok yerinde kutlanmaya devam ediyor. Yeni yıl ve doğanın uyanışını temsil eden ritüellerle yapılan kutlamalar, renkli görüntüleri de beraberinde getiriyor.
Gağan ritüelinde ‘Fatik’ rolünü üstlenen Emre Kaç ile geleneğin detaylarını konuştuk. Aralık ayını ‘Gağan’ olarak adlandırdıklarını söyleyen Emre Kaç, “Bu ayda niyaz yapar, ziyaretlere gider, cem tutarız. Ayrıca yöresel yemeklerimizi yapar ve hayvanların bereketi artsın diye ahırlara edik asarız” dedi.
Gağan ayında küskünlüklerin bittiği ve barışın sağlandığı bir ay olduğunu söyleyen Emre Kaç, “Gağan ayının barışın, bereketin, güzelliğin, kardeşliğin yaşam bulmasına vesile olmasını diliyoruz” diye konuştu. Emre Kaç, Gağan geleneğinin devam etmesi gerektiğine de dikkat çekti.
Qal û Fatix grubu, Ovacık İlçe merkezinde gezerek ‘Gağan’ hediyelerini topladı. Yöresel kıyafetlerin yanı sıra davul zurna eşliğinde gezinen ekip, renkli görüntüler oluşturdu.
PİRHA – Dersim’in köklü mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olan Şiri Qult, yalnızca bir yemek değil; aynı zamanda Gağan Bayramı’nın paylaşım, birlik ve yenilenme ruhunu simgeleyen kadim bir ritüel. Gağan Bayramı’nda bu yemeğin neden özel olarak hazırlandığını ve yapım aşamalarını Aynur Talan, PİRHA’ya anlattı.
Yeni yılın gelişini, doğanın yeniden uyanışını simgeleyen Gağan Bayramı; ziyaretler, niyazlar ve toplu sofralarla karşılanır. Bu sofraların baş tacı ise çoğu zaman Şiri Qult olur. Dersim’de Gağan günlerinde pişirilen bu yemek, topluca yenmesiyle birlik ve beraberliğin simgesi olarak görülür.
GAĞAN: SOFRADA KURULAN BİRLİK
Şiri Qult’un yapımının zahmetli ama bir o kadar da anlamlı olduğunu söyleyen Aynur Talan, yemeğin hazırlanışını şöyle anlattı: “Elediğimiz unu su ve tuzla iyice yoğurup hamurumuzu fırına atarız. Hamur pişerken tereyağını eritip sarımsaklı yoğurdu hazırlarız. Fırından çıkan hamur bir kapta ezilerek ufaltılır. Ardından sarımsaklı yoğurt yavaş yavaş eklenir ve karıştırılır. Son olarak şiri bir tepsiye alınır, ortasına da erittiğimiz tereyağı dökülür. Böylece Şiri Qult servise hazır hale gelir.”
Çocukluğunda Gağan Bayramı’nın bambaşka bir heyecanla karşılandığını anlatan Talan, o günlerin hafızasında derin izler bıraktığını söyledi:
“Gağan geldiğinde çocuklar ev ev gezer, bayramı kutlardık. Gittiğimiz her evde ceviz, badem, pestil, un gibi şeyler verilirdi. Mezarlar ziyaret edilir, niyazlar yapılırdı. Evlenip başka köye giden kızların evine mutlaka gidilirdi.”
Gağan günlerinde evlerde yöresel yemeklerin pişirildiğini vurgulayan Talan, “Topluca yenmesi için genellikle ya Şiri Qult ya da Zerfet yapılırdı. Yemek bir evde pişer, herkes orada toplanırdı. O sofralar yalnızca karın doyurmazdı; insanları birbirine daha da yakınlaştırırdı” dedi.
“GELENEKLER DEĞİŞİYOR AMA HAFIZA YAŞIYOR”
Zamanla birçok ritüelin kaybolduğunu dile getiren Aynur Talan, yine de bazı alışkanlıkların sürdüğünü belirtti:
“Eskisi gibi değil ama hâlâ niyaz ederiz, mezarlıkları ziyaret ederiz. Diğer gelenekler ise yavaş yavaş kayboldu. Şimdi yeğenlerim bana Gağan’da geliyor; bir tatlı ya da meyve getiriyorlar, oturup sohbet ediyoruz.”
Şiri Qult, bugün belki daha az evde pişiyor; ancak Gağan Bayramı’yla birlikte Dersim’in kolektif hafızasında, paylaşmanın ve bir arada olmanın simgesi olarak yaşamaya devam ediyor.
PİRHA- Her yıl olduğu gibi bu yılda Dersimliler, Gola Çetu’da ‘Gağan Bayramı’nı kutladı. Yaşlısıyla genciyle birlikte Gola Çetu’da buluşan halk yeni yılın barış, huzur, bereket ve sağlık getirmesini dilediler.
Yeni yılın gelişini müjdeleyen gağan kutlamaları başladı. Her yıl Aralık ayının son haftasında başlayan Gağan zamanı, kış günlerinde her evin kapısı çalınır, ev halkının yeni yılı kutlanarak, dut, ceviz, yağ, un gibi ürünler ortak pişirilmek için toplanır. Bu, aynı zamanda yeni yıla katılma daveti de içerir. Ev sahipleri de bu temennilere karşılık, misafirleri ya eve davet edip ikramlarda bulunur ya da gıda olarak gönlünden ne koparsa kapıda bekleyen ziyaretçi topluluğuna vererek gönderir. Gağan zamanı, evler temizlenir, evin bacasından su dökülerek gelecek yılın, bereket getirmesi temenni edilir.
Gağan etkinliklerinin başında gelenlerden biri de, Gola Çetu’da yapılan kutlamalardır. Dersimliler, Gola Çetu’da buluşarak, yeni yılın gelişini simgeleyen ‘Gağan Bayramı’nı kutladılar. Yaşlısından çocuğuna kadar lokmalarını alarak Gola Çetu’ya gelen halk, burada çerağlarını uyandırdılar. Yapılan konuşmalarının ardından getirilen lokmalar tüm canlara pay edilerek ikrarlarını yerine getirdiler.
