PİRHA

Etiket: gağand

  • Dersim’de Gağand coşkusu: Qal û Fatik ile çarşıda gelenek, meydanda niyaz!- VİDEO

    Dersim’de Gağand coşkusu: Qal û Fatik ile çarşıda gelenek, meydanda niyaz!- VİDEO

    PİRHA – Dersim’de Gağand kutlamaları, bölge bölge ve köy köy sürerken, bugün kent merkezinde de renkli görüntülere sahne oldu. Seyit Rıza Meydanı’nda bir araya gelen yurttaşlar, Qal û Fatik ekibinin geleneksel temsili eşliğinde Gağand’ı karşıladı.

    Dersim Kültür ve Doğa Dernekleri (DKDD) ve Dersim Eğitim Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği, ‘GAĞAN AMO XÊR AMO’ (Gağan geldi hoş geldi) şiarıyla gağand etkinliği düzenledi.

    Davul ve zurna eşliğinde başlayan etkinlikte Qal û Fatik ekibi, çarşı merkezinde dolaşarak Gağand geleneğine uygun biçimde hediyelerini topladı. Kent merkezinde gerçekleştirilen yürüyüş, yurttaşların yoğun ilgisiyle karşılandı.

    Gağand hediyeleri toplanmadan önce, geçtiğimiz Haziran ayında Hakka yürüyen Uzun Mehmet (Mehmet Yıldız)’ın dükkânı ziyaret edildi. Önceki yıllarda Qal û Fatik ekibinde yer alan Uzun Mehmet anısına lokma pay edilerek niyaz verildi.

    Anma ziyaretinin ardından ekip, davul ve zurna eşliğinde çarşı merkezinde tur atarak Gağand hediyelerini toplamaya başladı. Renkli görüntülerin oluştuğu etkinlik boyunca yurttaşlar alkış ve zılgıtlarla kutlamalara eşlik etti.

    Çarşıdaki turun ardından saat 15.00’te yeniden Seyit Rıza Meydanı’nda bir araya gelindi. Meydanda lokmalar paylaşıldı, niyazlar verildi. Paylaşım ve birlik vurgusunun öne çıktığı etkinlik, Gağand’a özgü ritüellerin tamamlanmasıyla sona erdi.

    PİRHA/DERSİM

  • Bayraklı Bornova Dersimliler Derneği’nden Gağand kutlaması -VİDEO

    Bayraklı Bornova Dersimliler Derneği’nden Gağand kutlaması -VİDEO

    PİRHA- Bayraklı Bornova Dersimliler Kültür ve Dayanışma Derneği’nin Gağand kutlamasında, iktidar ve çevresindeki bloğun toplumsal kesimlere yönelik genişlettiği saldırılara karşı örgütlülüğün hayati bir ihtiyaç olduğuna vurgu yapıldı.

    Bayraklı Bornova Dersimliler Kültür ve Dayanışma Derneği düzenlediği dayanışma kahvaltısında Gağand’ı kutladı.

    Bornova’da bulunan Sırrı Aydoğan Kültür Merkezinde gerçekleşen dayanışma kahvaltısına Alevi kurum/cemevi temsilcilerinin yanı Dem Parti İzmir İl Eş Başkanı ve CHP Bayraklı ve Bornova Belediye Başkan adayları katılım sağladı.

    Çok sayıda yurttaşın katıldığı etkinlik Gağand’ın temsili karakteri olan Kalo Gağan ve Fadikê’nin davul zurna eşliğinde canlandırıldığı performans büyük ilgi gördü.

    SALDIRILARA KARŞI ÖRGÜTLÜLÜK ÇAĞRISI

    Dernek başkanı Fethi Duman, Dersimliler Derneği olarak bulundukları kentte, dayanışma ve yardımlaşma ağlarını genişletip, büyütmeye dair çağrıda bulunarak, “İktidar ve çevresinde ki bloğun, toplumsal kesimlere yönelik genişlettiği saldırılara karşı; örgütlülüğün hayati bir ihtiyaç olduğu görülmektedir. Hukuksuz uygulamalara karşın tüm siyasi partilerin, sivil toplum örgütlerinin, meslek odalarının ve derneklerin ortak bir tavır sergileyerek güçlü bir set örülmesinin gerektiğinin bir ihtiyaç olduğu ortadadır” dedi.
    “SOYKIRIM HAFIZLARDA CANLILIĞINI KORUYOR”

    Duman, Dersim Katliamı ve Seyit Rızaların idamları sonrasındaki kırımların hafızlarda canlılığını koruduğunu belirterek, “Dilimiz Kırmancki ve Kurmanci yok oluşun eşiğine getirilmiş, yerel ekonomi çökertilerek halkımız bağımlılık ilişkileri içine çekilmiş, ormanlarımız her yıl ateşe verilmiş, nehirlerimiz barajlarla kapatılmış, topraklarımız vahşi madencilik projeleri ile yağmalanmıştır. Ayrıca kutsal mekanlarımız bir yandan tahrip edilerek diğer yandan ticari mekanlar haline getirilmeye çalışılmaktadır” diye konuştu.

    ÇEDES PROJESİNE ELEŞTİRİ

    ÇEDES ve benzeri projeleri eleştiren Duman, “Milli Eğitim Bakanı’nın, meclis konuşmasına istinaden; okullarımızda ÇEDES projesi ve akabinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 1 Şubat tarihinde ki, şeriatçı söylemleri gösteriyor ki yerel seçimler, bizler için daha bir önem kazanmıştır. AKP -MHP bloğu ülkeyi, uzun zamandır burjuva hukukunu da ayaklar altına alarak KHK’lerle ülkeyi yönetmektedir” şeklinde konuştu.

    Konuşmaların ardından Gağand’ın temsili karakteri olan Kalo Gağan ve Fadikê’nin davul zurna eşliğinde canlandırıldığı performans sergilenirken, etkinlik müzik dinletisi ile son buldu.

    PİRHA/İZMİR

  • Ovacık’ta Gağand kutlamaları başladı -VİDEO

    Ovacık’ta Gağand kutlamaları başladı -VİDEO

    PİRHA-Dersim’de Alevi inancının önemli ritüellerden biri olan Gağand kutlamaları Ovacık’ta başladı. Önce kutsal Munzur ziyaret edilip lokmalar dağıtıldı. Gündüz sokaklarda başlayan davullu zurnalı eğlenceler akşam da belediye salonunda devam etti. 

    Dersim’deki Alevi inancında, önemli ritüellerden biri olan Gağand kutlamaları Ovacık’ta başladı.
    Her yıl Aralık ayının son haftasında başlayan Gağand zamanı, kış günlerinde her evin kapısı çalınır, ev halkının yeni yılı kutlanarak, dut, ceviz, yağ, un gibi ürünler ortak pişirilmek için toplanır. Bu, aynı zamanda yeni yıla katılma daveti de içerir. Ev sahipleri de bu temennilere karşılık, misafirleri ya eve davet edip ikramlarda bulunur ya da gıda olarak gönlünden ne koparsa kapıda bekleyen ziyaretçi topluluğuna vererek gönderir. Gağand zamanı, evler temizlenir, evin bacasından su dökülerek gelecek yılın, bereket getirmesi temenni edilir.

    OVACIK’TA RENKLİ KUTLAMALAR

    Dersim’in diğer bölgelerinde olduğu gibi Ovacık’ta da köylerin boşaltılması ve geleneksel yapının dağıtılması sonrası Gağand ve diğer ritüellerin giderek yapılamaması sonrası, bu ritüeller daha çok belediye ve sivil toplumun öncülüğüyle belirlenen günlerde temsili etkinlikler olarak yapılıyor.

    Ovacık’ta da belediyenin öncülüğüyle başlayan Qağan kutlamalarında önce kutsal Munzur ziyaret edilip lokmalar dağıtılıp dualar edildi. Gündüz sokaklarda başlayan davullu zurnalı eğlence etkinlikleri akşam da belediye salonunda devam etti. Ovacık halkının yoğun katıldığı Gağand kutlamasında, Gağan’ın içeriği anlatıldı, Pir Zeynel Batar, Gağan’ın inançtaki yerini vurguladı. Ovacık Belediye Başkanı Mustafa Sarıgül’de Kırmancki ve Türkçe bir konuşma yaptı. Daha sonra Dewzer Halk Oyunları Ekibinin gösterisiyle renkli anların yaşandığı Ovacık’taki kutlamalar, Vengê Ma Müzik topluluğu ve Kadir Güneş’in müzik dinletileriyle son buldu.

    PİRHA/DERSİM

    İLGİLİ HABERLER:

    –Dersim’in 5 haneli Isıtma köyünde geleneksel Gağand lokması dağıtıldı -VİDEO

    –Dersim merkezde Gağand, davul zurnalı esnaf ziyaretiyle başladı -VİDEO

  • Çocuk bağlama grubundan yeni yıl için Gağand şarkısı -VİDEO

    Çocuk bağlama grubundan yeni yıl için Gağand şarkısı -VİDEO

    PİRHA- Dersim Belediyesi çocuk bağlama grubu, yeni yıl dolayısıyla Kırmancki Gağand kılamını çaldı ve söyledi. Her yıl Aralık ayının son haftasında başlayan Gaxand günlerinde, ritüel, eğlence ve hediyelerle yeni yıl karşılanıyor.

    Her yıl Aralık ayının son haftasında başlayan Gaxand zamanı, kış günlerinde her evin kapısı çalınır, ev halkının yeni yılı kutlanarak, dut, ceviz, yağ, un gibi ürünler ortak pişirilmek için toplanır. Bu, aynı zamanda yeni yıla katılma daveti de içerir. Ev sahipleri de bu temennilere karşılık, misafirleri ya eve buyurup ikramlarda bulunur ya da gıda olarak gönlünden ne koparsa kapıda bekleyen ziyaretçi topluluğuna vererek gönderir.

    ESKİDEN GAXAND BÜTÜN KÖYLERDE YAPILIRDI

    Bunun dışında her yıl Gaxand zamanı, evler temizlenir, evin bacasından su dökülerek gelecek yılın, bereket getirmesi temenni edilir. Bu gelenek Dersim’in bütün köylerinde yapılırdı. Ancak 1994 köy boşaltma sürecinden sonra, köylüler kentlere göç edince ve köyde kalan birkaç ev arasında da kapı kapı gezme olasılığı olmadığından, Dersim Alevileri bu ritüeli kendi evlerinde lokal olarak uygulayarak hayata geçiriyor. Kentlerde ise dernek, cemevi, belediye gibi yerlerde tekrarlanarak, canlı tutularak, bu ritüelin hafızalardan silinmesine engel olunmaya çalışılıyor.

    ÇOCUK KOROSUNDAN KIRMANCKİ GAXAND ŞARKISI

    Bugün de müzisyen Zeynep Kılıç yönetimindeki Dersim Belediyesi çocuk bağlama grubu, Yeraltı çarşısında, aldıkları derslerle müzisyenler eşliğinde bağlama çalarak Gaxand şarkısını söylediler.

    Nuray ATMACA-Eyüp HANOĞLU/DERSİM

  • Mersin Dersimliler Derneği’nden coşkulu Gağand kutlaması-VİDEO

    Mersin Dersimliler Derneği’nden coşkulu Gağand kutlaması-VİDEO

    PİRHA- Mersin Dersimliler Derneği tarafından yüzlerce yurttaşın katılımıyla Gağand kutlaması yapıldı. Kutlamada lokmalar paylaşılırken, Dersim yöresine ait halk oyunları sergilendi.

    Dersim coğrafyası ve Mezopotamya’nın çeşitli hakları tarafından kutlanan Gağand, Mersin Dersimliler Derneği tarafından dernek binasında kutlandı.

    Yüzlerce yurttaşın katıldığı kutlamada, Mersin Dersimliler Derneği Başkanı Nurşen Çığlık, Dersimlilerin yüzyıllardır Gağand’ı kutladığına işaret ederek, “Gağand Dersim coğrafyasında Alevi Kırmaclar tarafından kutlanan ve günümüze kadar gelebilmiş bir eski gelenektir. Aralık ayının üçüncü haftasında başlar ve Ocak ayının ilk haftasına kadar sürer” dedi.

    Gağand’ın birlik ve beraberliği sağlamanın adı olduğunu vurgulayan Nurşen Çığlık, yeni yılın sağlık, huzur ve bereket getirmesini diledi.

    Mersin Cemevi Başkanı Pir Hasan Kılavuz lokma duası verdiği kutlamada, Dersim yöresine ait halk oyunları sergilendi.

    Kutlama, söylenen şarkılar eşliğinde çekilen halaylarla son buldu.

    PİRHA/MERSİN

  • Koçgiri Kültür Derneği Gaxan etkinliği düzenledi

    Koçgiri Kültür Derneği Gaxan etkinliği düzenledi

    PİRHA- Eski yılın bitirilip yeni bir yıla hazırlıkların yapıldığı, eski ve köhnemiş yaşamın yerine, umudu ve yeni yaşamı çağıran, söz ve sazı, lokma ve avazı buna göre kurgulayan ve yaşayan, Mezopotamya ve Anadolu’nun kadim geleneği Gaxan’ı Koçgiri Kültür Derneği  gerçekleştirdiği etkinlik ile kutladı.

    Koçgiri Kültür Derneği 2019-2020 etkinlik programının ikincisi olan Gaxan etkinliğini Koçgiri Kültür Derneği merkezinde yoğun bir katılımla gerçekleştirdi.

    Etkinlik, Muş Varto Derneği Ümraniye Şubesi üyeleri tarafından,  kendi ana dillerinde (Zazaca)  sunulan Gaxan ritüelinin canlandırıldığı kısa bir skeçle başladı. Daha sonra Yapımcılığını Cemal TAŞ’ın yönetmenliğini Umur Hozat’ın yaptığı, ”Bir toplumsal gelenek olarak Gaxan” Belgeselinin gösterimine geçildi. Etkinliğin devamında ise, Koçgiri Kültür Derneği Başkanı Rıza Karaman’ın moderatörlüğünde Pir Mehmet KARABULUT  ”Mezopotamya, Horasan ve Anadolu’nun kadim geleneği Gaxan” başlıklı sunumu ile devam etti.

    Sanatçı Ayfer DÜZDAŞ’ın dinletisiyle devam edilen etkinlik, lokmaların pay edilmesiyle sonlandı.

    HABER MERKEZİ

  • Dersim Araştırmalar Merkezi’nde Gağand kutlaması-VİDEO

    Dersim Araştırmalar Merkezi’nde Gağand kutlaması-VİDEO

    PİRHA- Dersim Araştırmalar Merkezi (DAM) İstanbul Taksim’deki dernek binalarında  ‘Gağandı’ kutladılar.

    Dersim coğrafyası ve Mezopotamya’nın çeşitli hakları tarafından kutlanan Gağand   İstanbul Taksim’de DAM dernek binasında kutlandı. Yapılan Gağand kutlamasında Dersim Pertek’te su değirmeninde öğütülen 150 yıllık buğday unu ile zerefet yapıldı ve pay edildi.

    DAM’da gerçekleşen Gağand kutlamasına 78’liler Vakfından Celalettin Can, İnsan Hakları Savunucu Nimet Tanrıkulu, Şair ve Yazar Nesimi Aday,  Sanatçı Doğan Çelik, Taylan Yıldız, Musa Baki, DAM Dernek Üyeleri ve çok sayıda Dersimli yurttaş katıldı.

    Gağand kutlamasında konuşan DAM Üyelerinden Songül Yalçın, “Biz Dersimliler burada Gağandı kutluyoruz. Gağand demek eski yılı uğurlamak yeni yılı mutlu, sağlıklı ve barış içerisinde geçirmektir. Bugün lokmalarımızı yaparken de amacımız barışmak, helalleşmek, hak alıp hak vermektir” diye konuştu.

    Sanatçı Doğan Çelik ise, “Gağand Dersim rütielinde hak ve hakikat manasını taşır. Çünkü Gağand’da dost, komşu bir birini ziyaret eder. Kurdun, kuşun lokması verilir ve güneş karşılanır. Gağand aynı zamanda bizim için payda yaşamı, birlikte olmayı, eksiklerimizi gidermeyi ifade ediyor” diye konuştu.

    DAM’da gerçekleşen Gağand kutlamasında herkesin ortaklaşa yaptığı zerefet pay edilip yenildikten sonra Sanatçı Doğan Çelik, Taylan Yıldız ve Musa Baki hep birlikte Dersim klamlarını seslendirdikten sonra kutlama sona erdi.

    PİRHA/İSTANBUL

  • “Gağand / Khalek’in Ölümü” belgeseli İstanbul’da seyirci ile buluşacak

    “Gağand / Khalek’in Ölümü” belgeseli İstanbul’da seyirci ile buluşacak

    PİRHA- Yönetmenliğini Umur Hozatlı’nın yaptığı, Cemal Taş’ın yapımcılık ve süpervizörlük görevini üstlendiği “Gağand / Khalek’in Ölümü” belgeselinin İstanbul’daki galası Fransız Kültür Merkezi’nde yapılacak.

    Dersim coğrafyasında ve Mezotopamyanın başka halkları tarafından kutlanan “Gağand Bayramı” ile ilgili hazırlanan “Gağand / Khalek’in Ölümü” belgeselinin İstanbul’daki galası, Fransız Kültür Merkezi’nde yapılacak.

    Umur Hozatlı’nın yönetmenliğini yaptığı belgeselin yapımcılığını ve süpervizörlüğünü Cemal Taş üstlenmiş.

    Belgesel 13 Ekim 2018 tarihinde Dersim İl Kültür Merkezi’nde ilk kez gösterilmişti. 13 Aralık 2018 tarihinde de Fransız Kültür Merkezi’ndeki gösterimi ile İstanbul’daki galası gerçekleştirilmiş olacak.

    KAYBOLAN KÜLTÜRLERİ GÜN YÜZÜNE ÇIKARMAYI AMAÇLIYOR

    Belgesel ile ilgili olarak “Coğrafyamızda kaybolmaya yüz tutmuş kadim kültürel öğelerden biri, Dersim halkları başta olmak üzere bazı Mezopotamya halklarının kutladığı Gağand Bayramı” açıklamasını yapan belgeseli hazırlayan ekip, “Diğer kayıp veya kaybolmakta olan kültürlere dikkat çekmek ve kaybolmasını önlemeye katkıda bulunmak amacıyla Gağand Bayramı’nı tüm yönleriyle belgesel film olarak beyaz perdeye aktarmaya çalıştık”larını ifade ediyorlar.

    Tamamı Dersim’de, doğal zamanında, doğal ortamında, halkın ritüelleri gerçekleştirdiği doğal hareketlere eşlik ederek çekilen belgesel, Gağand bayramını tüm boyutlarıyla belgelemeye çalışıyor.

    İstanbul’un ardından ise önce 15 Aralık’ta İsviçre’nin Winterthur şehrinde, daha sonra ise Avrupa’nın diğer şehirlerinde gösterilecek. (HABER MERKEZİ)