PİRHA

Etiket: gulik

  • Dersim’de ot toplamaya giden yurttaşlar, mayınlı arazilerden dolayı büyük tehlike yaşıyor- VİDEO

    Dersim’de ot toplamaya giden yurttaşlar, mayınlı arazilerden dolayı büyük tehlike yaşıyor- VİDEO

    PİRHA- Baharın gelişiyle dağlarda çıkan Gulik otunu toplamaya giden yurttaşlar, büyük tehlike altında toplama işlemini gerçekleştiriyor. Dersim’de temizlenmeyen 10 binden fazla kara mayını mevcut. Mayınlar, başta geçimini sağlamak için ot toplamaya giden yurttaşlar ve yaylacılar olmak üzere tüm yurttaşları tehdit etmeye devam ediyor.

    Bahar aylarında Dersim dağları ziyaretçilerini ağırlıyor. Yurttaşlardan hobi amaçlı ve doğa turları için gelenler olduğu gibi ekonomik geçimini sağlamak için gelenler de mevcut.

    Özellikle dağlarda gulik, ışkın ve mantar toplamaya gidenler büyük riskleri göze alıyor. Mayınlı arazilerin varlığından dolayı yurttaşların yaşamları büyük tehdit altında.

    Mayınlar ve patlayıcı madde artıkları, dünyada ve Türkiye’de can almaya ve tehdit etmeye devam ediyor. Yapılan araştırmalara göre Türkiye’de, 839 bin anti-personel kara mayını, 164 bin 797 adet anti-tank mayını olmak üzere 1 milyon 101 bin 389 adet mayın bulunuyor. Savaş artığı patlayıcı maddelerin sayısı ise bilinmiyor. Hali hazırda toplanmayan mayınlar, yurttaşların hem hayatını hem de ekonomik geçimini zora sokuyor.

    Dersim’in Kıl Köyü kırsalında gulik toplamaya giden yurttaşlar büyük tehlike atlattı. Gulik topladıkları alanın mayınlı olduğunu yanlarına gelen askerler tarafından kendilerine iletilirken, etrafta herhangibir uyarı tabelasının olmaması riski büyütüyor. Askerlerin uyarılarına “Neden herhangibir tabela yok?” sorusunu yönelten yurttaşlar, tepkilerini dile getirdi.

    “MAYINLARIN TOPLANMASINI VE CAN GÜVENLİĞİMİZİN SAĞLANMASINI İSTİYORUZ”

    Gulik satıcısı ve toplayıcısı Talip Çakıcı, mayınlı arazilerin temizlenmemesine tepki göstererek, “Arazide kayma yerleri var. Normalde temizlenmesi gerekiyor. Her taraf mayınlı saha. Mayınlardan dolayı çoğu kişi hayatını kaybetti. Sadece Dersim’de yaşayan insanlar değil dışarıdan gelen ve bölgeyi bilmeyen insanlar da büyük tehlike altında kalıyor. Bu yüzden mayınlı arazilerin temizlenmesini istediklerini” belirtti.

    Çakıcı, “Bundan birkaç sene önce iki çocuk mayına basarak hayatını kaybetmişti. Hep bu şekilde tehlikeli altında yaşıyoruz. Can güvenliğimiz yok” dedi ve ekonomik geçimlerini sağlamak amacıyla mecburiyetten bu tehlikeleri göze aldıklarını söyledi: “Ekonomik ihtiyaçlarımızdan ve geçim kaynağımız olduğundan dolayı ‘gulik’ topluyoruz. Ama zor şartlarda topluyoruz. Mesela uyarı tabelaları yok, mayınların temizlenmesine yönelik bir çalışma yok. İnsanlar bu yüzden gidiyor mayına basıyor, hayvanı gidiyor mayına basıyor. Mayınların temizlenmesi çok zor bir şey değil. İsteseler temizleyebilirler.”

    “MAYINLAR DOLAYISIYLA YAŞAM HAKKI TEHLİKE ALTINDA”

    İnsan Hakları Derneği(İHD) Dersim Şubesi Eş Başkanı Özgür Ateş de, kent merkezine yakın Kıl Köyü civarındaki karakol bölgesinde mayın tehlikesine dikkat çekti. Ateş, baharın gelmesiyle birlikte yurttaşların doğadan topladıkları otlar nedeniyle risk altında olduklarını vurguladı.

    Ateş, “Burası Kılköy civarı, karakolun bulunduğu bölge. Bahar aylarının gelmesiyle insanlar doğada yiyecek olarak kullanılabilecek otları topluyor. Ancak burası ciddi anlamda mayınlı bir saha. Türkiye’nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Ottawa Sözleşmesi’ne rağmen Dersim’deki karakol bölgelerinde binlerce mayın bulunuyor ve bu mayınların hiçbirinin haritası yok. Devletin temizleme yönünde bir çalışması da bulunmadığını” söyledi ve sözlerini şöyle sürdürdü:

    “Bölgede uyarı tabelaları dahi yok. Köylüler yol kenarlarında ot toplarken hiçbir uyarı görmüyor. Hayatlarını riske atıyorlar. Yaban hayvanları da zaman zaman mayınlara basarak ölüyor. Yetkililer yalnızca biz bölgeye girdikten sonra mayınlı alanlarda dolaştığımızı hatırlatıyorlar.”

    Mayınların yarattığı risklere dikkat çeken Ateş, “Bütün bu mayınlı sahaların, Dersim coğrafyasında bulunan on binlerce mayından oluştuğu belirtiliyor. Üstelik bu mayınların haritaları olmadığı gibi, toprağın altında zamanla hareket ettiklerini de biliyoruz. Baharla birlikte köylerine, yaylalarına dönecek olan yurttaşlar ve sürü sahipleri çok ciddi risk altında. Çatışmalı sürecin ardından coğrafyadaki tüm mayınların temizlenmesi gerekiyor. Yetkililerden ivedilikle çalışma başlatmalarını ve uyarı tabelalarının bir an önce yerleştirilmesini ve temizlenmesini bekliyoruz” diyerek yetkililere çağrı yaptı.

    PİRHA/DERSİM

  • Dersim’de gulik ve ışkın tezgâhlardaki yerini aldı: Hayat pahalılığından dolayı eskisi gibi satamıyoruz-VİDEO

    Dersim’de gulik ve ışkın tezgâhlardaki yerini aldı: Hayat pahalılığından dolayı eskisi gibi satamıyoruz-VİDEO

    PİRHA-Dersim’de gulik ve ışkın tezgâhlardaki yerini aldı. Geçimini gulik ve ışkın satarak sağladığını söyleyen Hasan Babayiğit, hayat pahalılığından dolayı insanların alım gücü düştüğü için eskisi gibi satış yapamadıklarını dile getirdi.

    Dersim dağlarına baharın gelmesiyle beraber kendiliğinden yetişen, birçok faydası olan ve bölgede insanların geçim kaynağı olan gulik ve ışkın tezgâhlardaki yerini aldı.

    Gulik (çiriş) doğal antibiyotik olarak kullanılırken, ribês (ışkın) ise kanser ile mücadelede, hücrelerin yenilenmesinde ve gelişmesinde kullanılıyor.

    “GEÇİMİMİZİ GULİK VE IŞKIN SATARAK SAĞLIYORUZ AMA İŞLER GEÇMİŞTE OLDUĞU GİBİ İYİ DEĞİL”

    Geçimini gulik ve ışkın satarak sağladığını söyleyen Hasan Babayiğit, “Gulik Mart ayında çıkıp Nisan ayında bitiyor, daha sonra ışkın, kenger ve mantar çıkıyor. 4-5 ay boyunca bu işi yapıyoruz ama bu sene işler geçmişte olduğu gibi iyi değil. Hayat pahalılığından dolayı insanların alım gücü düştü, o yüzden eskisi gibi satamıyoruz. Bir günümüz dağda gulik, ışkın toplamakla geçiyor daha sonra da iki gün boyunca topladıklarımızı satıyoruz. Bazen birkaç gün boyunca tezgâhta satamadıklarımızı çöpe atmak zorunda kalıyoruz” dedi.

    PİRHA/DERSİM

  • Ovacık köy dernekleri: Bitkilerin ticari amaçla bilinçsizce sökülmesi yasaklansın

    Ovacık köy dernekleri: Bitkilerin ticari amaçla bilinçsizce sökülmesi yasaklansın

    PİRHA- Dersim Ovacık köy dernekleri, doğada yetişen bitkilerin ticari amaçla kökünden koparılıp toplanmasına tepki gösterdi. Yapılan yazılı açıklamada, “Ticari amaçla toplanan bitkilerin kuralsız ve bilinçsiz sökülmesi sonucu yaşam alanlarında kendilerini yenilemesi mümkün değildir. Bitkilerin yerinde olgunlaşması, tohum vermesine olanak verilmemesi bu türlerin varlıklarını tehdit etmektedir” denildi.

    Dersim’de baharın gelmesiyle beraber doğada yetişen gulik, ışkın, kenger gibi bitkiler Dersim’de satıcılar tarafından talan ediliyor.

    Dersim’de Yenikonak Köyü Derneği, Mercan Yarımkayak Köyü Derneği, Hanuşağı Söğütlü ve Topuzlu Köyleri Derneği, Munzur Çevre Derneği, Çöğürtlük Köyü Derneği, Eğripınar Bozkıra Köyü Derneği ve Munzur Gözeleri Köyü Derneği, bitkilerin doğada vahşice toplanmasına tepki göstererek ortak yazılı açıklama yaptı.

    “VAHŞİCE TOPLANAN BİTKİLERİN KENDİSİNİ YENİLEMESİ MÜMKÜN DEĞİL”

    Doğada yetişen bitki türleri için ticari amaçlı faaliyetlerden dolayı yaşam alanlarının tahrip edildiği vurgulanan açıklamada, “Pek çok alanda bu türler yok olmuştur. Bu bitkiler köklerinden sökülerek toplanması sonunda vadinin yüksek rakımlı alanlarında sınırlı miktarda varlıklarını sürdürmektedir. Munzur coğrafyasının biyolojik çeşitliliği açısından vadiler önemli doğa alanıdır. Yöre insanı tarafından yıllardır bilinen ve tüketilen doğal bitkiler ışkın, ay gülü, çiriş, mantar vb. türleri için son yıllarda ticari amaçlı faaliyetler yaşam alanlarını tahrip etmiştir. Artık pek çok alanda bu türler yok olmuştur. Bu bitkiler yoğun köklerinden sökülerek toplanması sonunda vadinin yüksek rakımlı alanlarında sınırlı miktarda varlıklarını sürdürmektedir. Ticari amaçlı bu bitkilerin vakitsiz, kuralsız, düzensiz, bilinçsiz sökülmesi, yaşam alanlarında kendilerini yenilemesi, yayılım göstermesi, artması mümkün değildir. Bitkilerin yerinde olgunlaşması, tohum vermesine olanak verilmemesi bu türlerin varlıklarını tehdit etmektedir” denildi.

    TİCARİ FAALİYETLER YASAKLANSIN”

    Doğal zenginliğin korunması için ticari faaliyetlerin yasaklanması gerektiği belirtilen açıklamanın devamında şunlar dile getirildi:

    “Havaçor köyü muhtarlığı ve Havaçor Köyü Derneği’nin bitkilerin doğal ortamlarının korunması için ticari amaçlı faaliyetlerin yasaklanması talebinin gerçekleşmesi için ilgili kamu kurumlarına yaptıkları başvuruları destekliyoruz. Munzur ve Munzur dostlarına çağrımızdır. Genelde Munzur coğrafyasını, özelde ise Havaçor ve Mercan Vadisi doğal ortamının korunması mücadelemize destek vermeye çağırıyoruz. Ticari amaçla bu faaliyetleri sürdüren kişileri bu faaliyetlerini sonlandırmaya davet ediyoruz.”

    PİRHA/DERSİM

  • Dersim’in dağlarında yetişen gulik, gûlaherç ve tarê voreko toplanmaya başlandı-VİDEO

    Dersim’in dağlarında yetişen gulik, gûlaherç ve tarê voreko toplanmaya başlandı-VİDEO

    PİRHA-Dersimli yurttaşlar, Ovacık ilçesinin Işıkvuran köyünde gulik (çiriş otu), gûlaherç (ayı ini), tarê voreko (kuzu ıspanağı) topladı. Dersim’in dağlarında birçok faydalı bitkinin olduğunu söyleyen Mazlum Büyüktaş, “İnsanın ne hastalığı varsa bu bitkileri tükettikten sonra bütün dertler yok olur. Eskiden ilaçlar yoktu, insanlarımız kendilerini bu bitkilerle iyileştirirdi” dedi.

    Dersim’in dağlarında baharın gelmesiyle beraber kendiliğinden yetişen ve birçok faydası olan birçok bitki var.

    Dersimli yurttaşlar, Ovacık ilçesinin Işıkvuran köyünde gulik (çiriş otu), gûlaherç (ayı ini), tarê voreko (kuzu ıspanağı) topladı.

    “DERSİM’İN DAĞLARINDA BİRÇOK FAYDALI BİTKİ VAR”

    Dersim’in dağlarında birçok faydalı bitkinin olduğunu söyleyen Mazlum Büyüktaş, “Eskiden büyüklerimiz, nisan ve mayıs aylarında gidin, otları toplayıp getirip yiyin derlerdi. Daha da adını bilmediğimiz bir sürü faydalı bitki var buralarda. Dersim halkı bu aylarda köy köy dolaşır, otları toplayıp köyüne götürür. Bu bitkiler ilaçtır, insanın ne hastalığı varsa bu bitkileri tükettikten sonra bütün dertler yok olur. Eskiden ilaçlar yoktu, insanlarımız kendilerini bu bitkilerle iyileştirirdi” dedi.

    PİRHA/DERSİM

  • Pülümür’de gulik toplayanlara engelleme

    Pülümür’de gulik toplayanlara engelleme

    PİRHA – Pülümür’de gulik, ışkın ve dağlarda yetişen birçok otu toplayarak ilçe merkezine geçmek isteyen yurttaşlara kontrol noktasında ‘Bunların toplanması yasak. Topladıklarınızı dökeceksiniz’ denildiği belirtildi. Yurttaşlar, uygulamaya tepki göstererek ne böyle bir açıklamanın, ne de yapılan uygulamanın hiçbir yerde karşılığı olmadığını belirtti.

    Dersim’in Pülümür ilçesinde gulik, ışkın ve dağlarda yetişen birçok otu toplayarak ilçe merkezine geçmek isteyen yurttaşlara kontrol noktasında ‘Bunların toplanması yasak. Topladıklarınızı dökeceksiniz’ denildiği iddia edildi.

    Yurttaşlar, uygulamaya tepki göstererek böyle bir açıklamanın olmadığını, yapılan uygulamanın da hiçbir yerde karşılığı bulunmadığını belirtti.

    PİRHA/DERSİM