PİRHA- Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı’nın web sitesinde yer alan ‘Hacı Bektaş Velî’ başlıklı yazıda Hacı Bektaş Veli’nin hac vazifesini yerine getirdiği için ‘hacı’ olduğu iddiası yer alıyor. Kazım Açıktepe Dede, “Hacı Bektaş Veli’nin hac yaptığı yönünde tarihi kaynaklarda kesin bilgi yoktur. Alevilik inancını asimile etmek adına çarpıtılan bilgilerden biridir” dedi. Abbas Ulusoy Dede ise “Hacca bir ziyaret, gidiş ve Sünnilikteki gibi bir hac ibadeti söz konusu değildir. Hacı Bektaş Veli’nin inancında Kabe gönüldür, kıble insandır” diye belirtti.
MHP’nin desteğiyle AKP tarafından Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde kurulan Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı; Alevilikten uzak bakış açısı, dedelere maaş teklif edilmesi, Alevi ansiklopedisini hazırlamak için Sünni akademisyenlere başvurması gibi sebeplerden dolayı tepkiler alıyorken buna bir yenisini daha ekledi. Başkanlığın web sitesinde Hacı Bektaş Veli’nin hacca gittiği ve bu nedenle ‘Hacı’ ünvanını aldığı yazılarak, İslami ibadeti yerine getirdiğine işaret ediliyor.
Sitede yer alan yazıda şu ifadelere yer verildi:
“… Hacı şeklinde anılması ise Velâyetnâme‘de hac ile ilgili anlatılan kerâmeti dolayısıyladır. Ancak biz Makâlât’ta ve Velâyet-name‘de verilen canlı bilgiler sebebiyle Veli’nin gerçekten Hac vazifesini yerine getirdiği ve Hacı olduğu kanaatindeyiz (Duran 2007: 85)”
Sultan Hızır Samıt Ocağı dedelerinden Abbas Ulusoy ve Kureyşan Ocağı dedelerinden Kazım Açıktepe, konuya ilişkin PİRHA’ya değerlendirmelerde bulundular.
“AMAÇ ALEVİLİĞİ ASİMİLE ETMEK”
Kazım Açıktepe, bu tür iddiaların Aleviliği asimile etme politikalarının bir parçası olduğuna dikkat çekti. Tarihi kaynaklarda Hacı Bektaş Veli’nin hac ibadetini yaptığına dair kesin bir bilgiye rastlanmadığını kaydederek şu sözleri kullandı:
“Hacı Bektaş’ın hacca gidip gitmediği Hacı Bektaş’ın söylediği sözlerden net bir şekilde anlaşılıyor. Hacı Bektaş ‘Hararet nardadır, sacda değil. Keramet baştadır taçta değil. Her ne arar isen kendinde ara. Kudüs’te Mekke’de Hac’da değil” demiştir. Bazı kaynaklarda Ahmet Yesevi’nin öğrencisi olduğu söyleniyor ancak Hacı Bektaş’ın doğumu ile Ahmet Yesevi’nin ölümü arasında 30 yıl vardır. Bu nedenle ikisi birbiriyle kesinlikle görüşmemiştir.
Ahmet Yesevi’nin hacca gittiğini, canının helva istediğini, Hünkar’a da bunun ayan olduğunu, Hünkar’ın hacca gidip kendisine helva verdiğini ve bu nedenle Hacı ünvanını aldığını söylüyorlar ancak tarihi kaynaklarda bunun karşılığı yoktur. Tarih boyunca Alevileri asimile etmek için mutlaka bir şeyler uydurulmuştur. Bugün de bu asimilasyona dair yoğun bir çaba var. Bu konuda kesinlikle Hacı Bektaş Veli’nin hacca gittiği yönünde doğru bir bilgi yoktur.”
“HACI BEKTAŞ VELİ GÖNLÜMÜZÜN HACISIDIR”
Abbas Ulusoy da Velayetname’de yazan Lokman Perende’nin canının pişi çektiğini, Hacı Bektaş Veli’ye ayan olduğunu ve hacca giderek pişileri kendisine verdiğini, Lokman Perende’nin ‘Asıl hacı Bektaş’tır’ sözleri sebebiyle hacı olduğunun ileri sürüldüğünü belirtti.
Hacı Bektaş Veli’nin hac yaptığı inanışına katılmayan Ulusoy, “Hacca bir ziyaret, gidiş ve Sünnilikteki gibi bir hac ibadeti söz konusu değildir. Hacı Bektaş Veli’nin inancında Kabe gönüldür, kıble insandır. Hacı Bektaşi Veli bizim hacımızdır, yani bizim gönlümüzdedir. Biz onun etrafında, o bizim etrafımızda hacıyızdır. Bu anlamda hacıdır. Dolayısıyla bu düşünceye katılmıyorum” dedi.
Fatoş SARIKAYA/ MERSİN
