PİRHA- Demokratik Alevi Dernekleri İzmir Şubesi ‘Cumhuriyet’in ikinci yüzyılına girerken Alevilik ve Aleviler’ başlığıyla Çiğli Harmandalı’nda halk ile buluştu. Buluşmada, Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı’nın Aleviliği devlet tekeline almak istediğini ve topluma ‘Alevisiz Aleviliği’ vaat ettiği vurgulanarak, iktidarın siyasi-ideolojik biçimlendirme girişimi olan ÇEDES projesine güçlü bir şekilde karşı konulması için çağrı yapıldı.
Demokratik Alevi Dernekleri (DAD) İzmir Şubesi, Harmandalı’nda bulunan Uğur Mumcu Mahallesi’nde halk ile muhabbet gerçekleştirdi. Buluşmada inkar ve katliamla geçen son yüzyılın karakteri, ÇEDES projesi ve eğitimin dinselleştirilmesi, Alevi Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı adı altında yürürlüğe konulan asimilasyon politikaları tartışılarak bu sürece karşı çözüm önerileri konuşuldu.
Buluşmaya DAD İzmir Şube Eş Başkanları, şube yöneticileri, Kureyşan Ocağı Pirlerinden İsmail Alkan ve mahalleden yurttaşlar katıldı. Pir İsmail Alkan buluşmada gülbeng vererek çerağ uyandırdı.
Şube eş başkanları, şube yöneticileri, Pir İsmail Alkan’ın yanı sıra buluşmada, mahalleli ve öğrenci velileri de söz alarak güncel duruma tartışma yürüttü.
ALEVİLER İKİNCİ YÜZYILA EŞİT YURTTAŞLIK, BARIŞ VE DEMOKRASİ İLE GİRİYOR
100. yılını geride bırakan Cumhuriyetin, ‘tek dil, tek din, tek kimlik’ ile yönetildiğini vurgu yapılarak, geride kalan 100 yılda Alevilerin kırım, yok sayma, asimilasyon uygulamalarıyla karşı karşıya kaldığı belirtildi. Alevi köylere cami yapılmaya, çocuklarına zorunlu din dersi verilmeye devam edildiği ifade edilerek Alevi sözcüğünün yasaklı olduğu 80 yıl boyunca Alevi toplumunun kendi varlığını korumak için yoğun bir çaba harcadığı dile getirildi. Alevilerin ise ikinci yüzyıla eşit yurttaşlık, özgürlük, barış ve demokrasi özlemiyle girdiği kaydedildi.
ÇEDES, SADECE ALEVİ ÇOCUKLARI DEĞİL TÜM ÇOCUKLARIN GELECEĞİNİ ETKİLİYOR
Buluşmada AKP iktidarında eğitim politikalarının büyük oranda dini eğitim ve ‘tek din-mezhep’ üzerine oluşturulduğunu, öğrencilerin ve velilerin tercihlerini görmezden gelen eğitim politikaları nedeniyle dini eğitimin ağırlığı hemen her yıl katlanarak arttığı söylendi.
Kamuoyunda büyük tepki çeken “Çevreme Duyarlıyım, Değerlerime Sahip Çıkıyorum” (ÇEDES) adı altında okullara imam atanması projesinin eğitimin daha da dinselleştirildiği ve bunun bir tek Alevi çocuklarını değil tüm çocukları etkileyeceği kaydedildi. Çocukların ÇEDES ve benzeri projelerle siyasi iktidarın siyasal-ideolojik hedeflerinin parçası haline getirilemeyeceğini dile getiren öğrenci velileri, bu süreçte güçlü bir karşı koyuşla bundan geri adım attırılması gerekliliğine işaret edildi.
CEMEVİ BAŞKANLIĞI ALEVİLİĞİ DAĞITMAK İSTİYOR
Dergahları, ziyaretgahları, kutsal mekanları işgal altında olan Alevi toplumunun son olarak Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı eliyle dağıtılmak istendiğini belirtilerek, kurulan Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı ile yerel ve genel diyanet anlayışıyla iktidarın kendi fetvalarını yaygınlaştırmaya çalıştığı kaydedildi.
‘GENEL VE YEREL DİYANETLERİN’ ALEVİLERE FETVALARI!
Yine buluşmada gerek devletin, gerekse de belediyelerin Aleviler ile kurduğu ilişkiler neticesinde tahakküm ve bağımlılık ilişkisi yaratıldığı ve bu durumun Alevilerin bağrında ciddi tahribatlar oluşturduğun altı çizildi. Eşit ve özgür yurttaşlık talebi kabul görmeyen Alevilerin ve buna bağlı olarak Aleviliğin üzerinde birer genel ve yerel Diyanet mantığıyla işleyerek kendi fetvalarını icra ettirmek isteyen iktidarcı zihniyetlerin Alevilerin örgütlenme ve ibadet alanlarında derin yaralar oluşturduğuna değinildi.
İzmir Valiliği, dün otobüslerle Harmandalı GGM’den zorla çıkarılan 226 mülteci ile Ankara’dan da 78 mülteci olmak üzere toplam 304 mültecinin sınır dışı edildiğini belirtti.
İzmir Valiliği, Çiğli ilçesindeki Harmandalı Geri Gönderme Merkezi’nde (GGM) dün otobüslere zorla bindirilerek, çıkarılan göçmenlere ilişkin yazılı açıklama yaptı.
Valilik açıklamasında, “Ülkemize yasadışı yollardan giriş yaparak ilimiz Torbalı ilçesinde kamyon kasasında yakalanan ve sınır dışı edilmek üzere İl Göç İdaresi Geri Gönderme Merkezine teslim edilen yabancılar dahil olmak üzere;
* 78 Afgan uyruklu yabancı 23 Haziran 2022 tarihinde Ankara’dan,
* 226 Afgan uyruklu yabancı 24 Haziran 2022 tarihinde İzmir’den ülkelerine sınır dışı edilmiştir” diye belirtti.
PİRHA- Alevilerin lokması ile alınan arsa üzerine inşa edilen Harmandalı Cemevi inşaatı, yerel yönetimlerin seçim yatırımına kurban edilerek çürümeye bırakıldı. Harmandalı halkı, yerel yönetimlerin cemevi yapım süreçlerindeki çıkar ve faydalanma eksenli rollerine tepki göstererek, verilen sözlerin tutulması çağrısında bulundu.
Çiğli Belediyesi ve Cem Vakfı Harmandalı Şubesi’nin işbirliğinde Harmandalı Cemevinin İnönü Mahallesi’nde yapılan temel atma törenine, CHP İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, Çiğli Belediye Başkanı Utku Gümrükçü, Cem Vakfı Onursal Başkanı Prof. Dr. İzzetin Doğan, Cem Vakfı Genel Başkanı Erdoğan Döner, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İzmir Milletvekili Kamil Okyay Sındır, CHP İzmir Milletvekili Kani Beko, Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Mustafa Özuslu, Çiğli Belediye Başkan Yardımcısı Ali Rıza Koçer, CHP İlçe Başkanı Mert Özcan, eski Çiğli Belediyesi Başkanı Hasan Arslan, Alevi kurum temsilcileri, sivil toplum örgütlerinin yanı sıra çok sayıda yurttaş katılmıştı.
Harmandalı halkı, Alevilerin lokmaları ve dayanışmasıyla alınan arsada gerçekleşen temel atma törenine büyük bir çıkarma yapan İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Çiğli Belediyesi’nin büyük vaatler sunduğu cemevi projesinde mağdur edildiklerini dile getirdiler.
3 yıldan bu yana cemevi inşaatına tek bir çivinin dahi çakılmadığını belirten yurttaşlar, Çiğli Belediyesi’nin cemevinin yapım sürecindeki verdiği sözleri unutarak çıkar ve faydalanma eksenli rolüne tepki gösterdi. Yurttaşlar, Alevilerin seçimden seçime hatırlanarak oy deposu olarak görüldüğünü dile getirerek, gelecek seçimlerde yerel yönetimlerin Alevilerin hak ve taleplerine yaklaşımına karşı gerekli dersi vereceklerini ifade ettiler.
1990’lı yıllarda Alevi yurttaşlar kendi imkanlarıyla aldıkları arsalarda daha sonra cemevleri yaptı. Günümüzde ise daha çok yerel yönetimler veya merkezi hükümetlerin desteğiyle cemevleri inşa ediliyor. Belediyelerin cemevleri yapılırken verdikleri maddi desteğin sonuçları da ağır olabiliyor.
Harmandalı Cemevinde yaşanan ağır sorun, Aleviler hükümet ve yerel yönetimler ile doğru bir ilişki kurabiliyor mu? Alevi kurumları ve inanç önderleri cemevlerini inancın gereklerini yerine getirecek noktaya taşıyor mu? sorusunu akla getiriyor. Bu sorular halen cevap bekliyor…
HALKIN LOKMALARIYLA ALINAN ARSA VE TEMEL ATMA TÖRENİ
Alevi yurttaşlar ibadethanelerini yapabilecek, erkanlarını yürütebilecek ve toplumsallıklarını koruyabilecek bir alan yaratmak için Çiğli Harmandalı’na bağlı İsmet İnönü Mahallesi’nde bulunan arsayı kendi lokmaları ve dayanışmaları ile alarak temeli atılacak cemevi için ilk adımı atmışlardı.
Alınan arsa üzerine cemevi inşa etme projesi İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Çiğli Belediyesi’nin dahil olmasıyla CEM Vakfı ile yapılan protokol ile hayata geçmiş ve 19 Ekim 2019 yılında geniş bir katılımla temeli atılmıştı.
2 bin 530 metrekarelik alanda yapılacak ve 4 kattan oluşacak cemevi morg, cem salonu, kütüphane vb. alanlardan oluşacaktı.
VERİLEN SÖZLER ÜZERİNDEN 3 YIL GEÇTİ
Çiğli Belediye Başkanı Utku Gümrükçü, cemevi açılışında yaptığı konuşmada, klasik başkanlık yapmayacağını ve başkan olmasının ilk 6. ayında cemevi temeli attığını vurgulayarak, “İzmir’in kalbi Çiğli’de atacak dedik. Bu anlamda birçok adım attık. Burada cemevi ile devam ediyoruz. Ardından çöpler, yeni yollar ile devam edeceğiz. Son olarak da ben klasik bir siyaset ve klasik bir başkanlık yapmayacağım. Sorun olan ve 1999 yılından beridir bütün belediye başkanlarının verdiği sözleri tutan belediye başkanı olacağım. Temel atma törenini son altı 6 ayda da yapardım. Ama 6. ayında temel atma töreni yapan bir belediye başkanıyım. Arkamda siz varsınız sizin verdiğiniz güç ve destek var” demişti.
Aleviler ise, Çiğli Belediye Başkanı Utku Gümrükçü’nün cemevinin temel atma töreninde üstüne basarak söylediği açıklamaları hatırlatarak, aradan geçen 3 yılda cemevi temeline tek bir çivinin dahi çakılmadığı dile getirdiler.
CEMEVİ TEMELİ SU ALTINDA, İNŞAAT MALZEMELERİ HIRSIZLARIN HEDEFİNDE
Aradan geçen 3 yılda cemevi inşaatını PİRHA olarak yerinde inceledik. Çektiğimiz görüntülerde bodrum katı olan cemevi inşaatının temelini yağmur suyu basmış durumda iken perde beton olan duvarda ise yaklaşık 1 metrelik yağmur suyu birikmiş.
Görüntülerin devamında ise duvar işlemleri için getirilen tuğlalar ve kalıp malzemelerinin yağmur altında çürümeye bırakılmış olduğu göze çarparken, Harmandalılı yurttaşlar inşaat malzemelerinin hırsızların hedefinde olduğunu ifade ettiler.
Temel atma töreni ile inşaat alanında bekleyen bekçinin artık yerinde olmaması ile birlikte inşaat kaderine terk edilmiş durumda bekliyor.
Harmadalı’nda yaşayan yurttaşlar cemevinin güncel durumu ve yaşanan sorunlar hakkında bilgi almak amaçlı belediyeden bir muhatap bulamadıklarını kaydetti.
“BİZ ALEVİLERİ OY DEPOSU OLARAK GÖRÜYORLAR”
Harmandalı sakinlerinden Berkan Yılmaz, seçim döneminde hatırlanan Alevi toplumunun oy deposu olarak görüldüğü eleştirisinde bulunarak, şunları söyledi:
“2019 yılında bu cemevi bizlere vaat olarak sunuldu. Bu arsa bizlerin lokmaları alındı. Alevilerin de oyunu alarak seçimi kazandılar. Sonrasında temel atma töreni düzenlendi. Milletvekilleri, belediye başkanları, ilçe başkanları gelerek bu temel atma töreninde gövde gösterisi yaptı. Burada 30 bine yakın Alevi yaşıyor ve bizler de inancımızı yapabilmek, cenazelerimizi kaldırabilmek için bir cemevi istedik. Utku Gümrükçü yaptığı açıklamada, ‘Biz önceki başkanlar gibi değiliz. Sözlerimizi tutacağız’ dedi. Cemevi inşaatının şu anki halinden de anlaşılacağı üzere temelde sular toplandı, tuğlalar kullanamayacak duruma geldi. Bütün müracaatlarımıza rağmen Çiğli Belediyesi’nden bir cevap alamadık. Bizleri oy deposu olarak gördüler. Oylarını aldıktan sonra hiçbir katkıda bulunmadılar.”
“SEÇİM VAADİ OLARAK SUNULDU, MAĞDUR EDİLDİK”
Yılmaz, seçim vaadi olarak sunulan cemevi temelinin su altında olduğunu hatırlatarak, “Buradaki insanlar cemevi arsasında büyük bir pay sahibi. Çok büyük bir bütçeleri yok ve yerel yönetimlerin buralara bir desteği olması gerekiyor. Bir aşama kaydedildi ama belediyenin katkısı olmadan bu inşaatın bitmesi zorlaşacak. Günümüzde de bu cemevinin bitmesi için ekonomik şartlar uygun değil. Seçim vaadi olarak sundular ve şimdi de bizleri mağdur ettiler. Çiğli Belediyesi verdiği sözlerin arkasında durmalı. 3 senelik bir zaman geçti. Utku Gümrükçü, Malatya Hekimhan’da park yapmış, Dersim’e ise mezar yerlerini tadilat etmiş. Bu vaatlerde bulunmuş ise yapması elbette iyidir. Ama önceliğinin yanı başındaki mahallesi olması gerekirken buraya duyarsız kalması bu insanları yaralamıştır” ifadelerini kullandı.
Hayati Allahverdi ise cemevi temel atma törenini ‘siyasi şov’ olarak değerlendirdi.
Alevilerin kendi lokmaları ve dayanışması ile kendi ibadethanelerini oluşturması çağrısında bulunan Allahverdi, “Temel atma zamanında belediye başkanları, meclis üyeleri, sivil toplum örgütleri burada siyasi bir şov yaptılar. Sonrasında ise hiçbir katkı sağlamadılar. Buradaki Alevi kurumları, yöre dernekleri, sivil toplum örgütleri kapı kapı dolaşarak lokma toplamalı ve buraya el atmalı. İzmir’de belli cemevleri bir seviyeye geldi ve belediyelerin yardımına da ihtiyacı yok. Farklı birçok Alevi kurumlarının yöneticileri kendi bulundukları cemevlerini kurtardıklarını sayıyorlar. Diğer cemevlerinin sorunlarına yönelip el atmıyorlar. Kendilerini kınıyorum. Şimdikiler hazır kurumlara konuyorlar. İnsanlar o zamanlar çay parasından, çocuklarından süt parasından feragat ederek o cemevlerini yaptılar. Şimdi ise herkes sıcak koltuğuna oturmuş ve bu cemevi inşaatına katkı sunmuyor” dedi.
CEM VAKFI’NA ELEŞTİRİ
Bir dönem Cem Vakfı yöneticiliği yapan Hüseyin Ceylan da, cemevi protokolunu imzalayan Cem Vakfı yöneticilerinin yerel yönetimler şahsında yaşanan sorunlara duyarsız kalmasına tepki göstererek, şöyle devam etti:
“Cem Vakfı’nda yöneticilik yaptım, yıllarca hizmet ettim. Bizlerin lokmaları ve yardımları alınan bu arsaya temel atıldı. Çiğli Belediyesi’nin burada 1 lira katkısı yoktur. Bunu herkes böyle bilmeli. Daha sonranda Cem Vakfı’nın burayı yapması için kendilerine devredildi. Ama Cem Vakfı bunu yapmadı. Burayı dış kapının dış mandalı gibi görüyorlar. Belediye başkanı ve yardımcılarına buradan sesleniyoruz; bugün ne oldu da verdiğiniz sözü tutmuyorsunuz? Seçim dönemi kapı kapı dolaşıp oy istiyorsunuz. Bugün ise kapılarınızı kapatıp kimse ile görüşmüyorsunuz. Bizler bunu unutmayacağız. Sizler bir daha bizlere gelmek zorundasınız. Ve o gün geldiğinde sizlerle görüşeceğiz.”
Bir diğer mahalle sakini Hüseyin Özden de, yerel seçimlerde Alevilerin taleplerini görmezden gelen siyasi partilere gerekli dersi vereceklerini kaydederek, “Burası Alevilerin yoğunluklu olarak yaşadığı bir bölge. İnsanların inancını yaşatacağı, ibadetini yapabileceği bir cemevine ihtiyaç vardır. Alevi kurumlarının çekişmesi sonucu bir sonuç alınamadı. Belediye devreye girerek bu cemevini yapacağını söyledi. Ne yazık ki geçen 3 yılda temeli atılmasına rağmen halen bir çivi çakılmadı. Verdiğiniz sözlerin arkasında durun. Verilen sözler neticesinde halkın çabası da engellenmiş oldu. Bu cemevinin bir ihtiyaç olduğunu görmek gerekiyor. Bu ihtiyacında karşılanması gerekiyor. Seçimler için bizlere geldiğinizde gerekli dersi alacaklar, bunu böyle bilmeleri gerekiyor” hatırlatmasında bulundu.
