PİRHA

Etiket: hüseyin demir

  • İsmihan Demir: Kurbanlarımızı gizli kesiyorduk

    İsmihan Demir: Kurbanlarımızı gizli kesiyorduk

    PİRHA- Alevi köylerinde eskiden daha sık cemler yapılırken, bu gün ise Kentselleşmeyle birlikte bir çok köyde yıllardır cem yapılmıyor. Konu ile ilgili açıklama yapan Mehmet Demir, “Eskiden, Pirlerimize ve Alevilik yoluna ittikat bu güne oranla daha iyiydi” diye ifade etti. İsmihan Demir ise, Eskiden kurbanlarını gizli kestiklerini, bu gün şartların daha iyi olduğunu fakat Aleviliğin yaşanmadığını ifade etti.

    Adıyaman merkeze bağlı Alevilerin yaşadığı dağ köylerinde geçmiş yıllarda daha sık cemler yapılırdı. Bu gün baktığımızda Kentselleşmeyle birlikte ve Alevi nüfusunun kentlere göç etmesiyle köylerde çok az nüfus kalmasından dolayı birçok köyde son birkaç yıldır cemler yapılmıyor. Cemler yapılmadığı için ve yol erkan yürütülmediğinden dolayı bazı aileler sistemin politikalarından da kaynaklı olarak Sünnileşmiş durumda.

    Köylerde yaşamını sürdüren yurttaşlar bu yaşanan sıkıntılardan dolayı ve sıkıntıların giderilmesi anlamında dedelerin daha çok köyleri ziyaret ederek burada cemler yapılmasını istiyor.

    “KESİLEN KURBANLAR KÖYLÜLERE DAĞITILIRDI”

    “Eskiden dedeler gelir köyün en büyük odasında cem yaparlardı. Kadınlar erkekler birlikte oturur ve semaha kalkardı” diyen Mehmet Demir, “Bizim köye dedeler çok sık gelirdi. Ama artık eski yıllar gibi değil. Bizim köye dede geldiğinde köylüler toplanır cem yapılır. Kurbanlarını keserlerdi. Kurbanlarda bıçak kullanılmaz büyük parçalara bölünüp köylüye dağıtırlardı. Eskiden bizim köyde cem yürütülürken. Herkesin bir hizmet görevi vardı. Kurbancı, gözcü, süpürgeci ve diğer 12 hizmet sahipleri olurdu. Cemde herkes görevini yapardı.

    “KÖYDE CEMLER SIK SIK YAPILIRSA GENÇLER YOLUNU DAHA İYİ TANIR”

    “Bu gün gençlerimiz  Alevi yol erkanını çok bilmiyorlar” ifadesini kullanan Demir, “Dedelerimiz eskisi gibi sık sık gelemiyor. Çocuklar okula gitti. Eğitim aldıkları dönemlerde de Alevilik anlatılmadığı için bu gün bu sıkıntılar yaşandı. Dedelerimiz sık sık köylerimizi ziyaret eder cemler yapılırsa. Çocuklar gençlerde bunu görüp yolunu tanırlar. Eskiden dedeler altı ayda bir gelirdi. Dedenin çıralığı köylülerden toplanırdı. Eskiden Pire ve Alevilik yoluna ittikat bu güne oranla daha iyiydi” diye ifade etti.

    “YILLARDIR MUSAHİP KURBANLARIMIZI KESİYORUZ”

    “Biz çocukken dede geldiğinde bizim eve gelirdi. Burada toplanıp cemler yapılırdı” diyen İsmihan Demir, “Evlendiğimizden bu yana her yıl musahibimizle birlikte kurbanımızı kesiyoruz. Ama bunu çok az kişi yapıyor. Yeni evlenen gençler neredeyse yapmıyor. Bizim köyümüzün tamamı Aleviydi. Ama son dönemlerde yolundan dönenler oldu. Bunun sebebi de birazda dedelerin sık sık köyleri ziyaret etmediği içinde etkisi oldu. Dedeler artık eskisi gibi her yere yetişemiyor. Bizim çocuklarımızda dahil olmak üzere şimdiki gençlerin çoğu bu yolu erkanı bilmiyor” dedi.

    “KURBANLARIMIZI GİZLİ KESER CEM YAPARDIK”

    Pirlerin sık sık köyleri ziyaret edip cemler ve muhabbet yapmasını çok istiyoruz” ifadelerini kullanan, Demir, “Dede kurbanların yapılacağı dönemde gelir. Sırasıyla bütün köylülerin kurbanları kesilirdi. Eskiye oranla şimdi daha iyi ve rahatlıkla Alevilik yol erkanını sürdürebiliyoruz. Eskiden kurbanlarımızı bile gizli kesiyorduk. Kurbanlar kesilerken cemler yapılırken her köyden iki kişi gözcülük yapardı. Devlet toplanmamıza izin vermiyordu. Bu gün baktığımızda koşullar daha iyi daha rahat cem yapabiliyoruz.” diye ifade etti.

    Mustafa YÜKSEL-ADIYAMAN

  • Vali ‘Cami olursa yardım ederim, cemevi olursa yardım etmem’ dedi-VİDEO

    Vali ‘Cami olursa yardım ederim, cemevi olursa yardım etmem’ dedi-VİDEO

    PİRHA-Çorum’un Alaca ilçesine bağlı Büyük Keşlik Köyü Şıh Çoban Ocağı’nın talip köylerinden. Köyde Şıh Çoban Ocağı neslinden gelme Büyük Nesimi Dede isminde bir türbe aynı isimde bir de cemevi bulunuyor. Şıh Çoban Ocağı evlatlarından Cemal Aygün ve Şıh Çoban Ocağı dedelerinden Çelebi Aygün köydeki cemevini nasıl yaptırdıklarını, 1980’lere kadar köyde nasıl gizli gizli cem tuttuklarını PİRHA’ya anlattılar. 

    HABERİN VİDEOSU

    Çorum’un Alaca ilçesine bağlı Büyük Keşlik Köyü Şıh Çoban Ocağı’nın talip köylerinden. Şıh Çoban Ocağı evlatlarından Cemal Aygün ve Şıh Çoban Ocağı dedelerinden Çelebi Aygün köyde bulunan Büyük Nesimi Dede Cemevini nasıl yaptırdıklarını, eskiden Aleviliklerini nasıl yaşadıklarını anlattılar.

    1970 yılında Almanya’ya giden ve 1980 yılında köyüne izne gelen Cemal Aygün, amcasının ona köye bir cemevi yaptırmak konusunda ısrar ettiğini söyledi. Amcasına “Amca senin kardeşin var, benim ağabeyim var, bizim köylüler varken en küçükleri benken sen bu yükü niye bana verdin?” diye sorduğunu ifade eden Cemal Aygün, amcasının da ona “Ben seni münasip gördüm” dediğini kaydetti.

    “DÖVMEYE KALKTILAR AMA HER ŞEYE RAĞMEN PES ETMEDİM”

    Amcasını kırmayıp cemevini yaptırmaya karar verdiğini belirten Cemal Aygün, köylülerin cemevine karşı çıktıklarını ve binanın temelini atarken kendisini dövmeye kalktıklarını söyledi. Her şeye rağmen pes etmeyerek validen destek istediğini ifade eden Cemal Aygün şöyle konuştu: “Valiye dilekçe verdim vali bana sadece 50 bin lira bağış yaptı. Ben valiye dedim ki bu benim özel hakkım. Ben vergimi ödüyorum. Benim babamdan alıyorsun, benden alıyorsun, çoluğumdan çocuğumdan hepsinden sen vergi alıyorsun. Bu benim özel hakkım değil mi?”

    “DÖNEMİN MİLLETVEKİLİ ‘CAMİ OLARAK MÜRACAAT EDERSEN VALİ YARDIM EDECEK’ DEDİ”

    Valinin kendisine “Cami olursa ben destek vereceğim, cemevi olursa vermem” dediğini kaydeden Cemal Aygün, valinin o dönem milletvekili olan Cemal Şahin’i yanına gönderdiğini, Cemal Şahin’in de kendisine, “Sen burayı cemevi olarak yapma, cami olarak müracaat et. Vali sana istediğin kadar yardım edecek” dediğini ifade etti. Cemal Aygün kendisinin de Cemal Şahin’e cevap olarak  “Cemal sen benle muhatap olma. Ben zaten seninle muhatap olmak istemiyorum. Senin ne olduğunu ben iyi biliyorum. Ben söz verdim halkıma, köyüme. Cemevi olarak yapacağım. İster versin ister vermesin” dediğini vurguladı. Cemevini büyük sıkıntılarla yaptıklarını ifade eden Cemal Aygün, önce Almanya’da dernekleştiklerini ardından da Çorum’da 3 sene uğraştıktan sonra bir yer alarak derneğin bir merkezini de Çorum’da açtıklarını kaydetti.

    “ESKİDEN BİZİ SÖMÜRÜYORLARDI”

    Eskiden insanların okuma yazmasının olmadığını ve Hacıbektaş’takilerin köye gelerek kendilerini sömürdüklerini söyleyen Cemal Aygün, şöyle konuştu: “Ben yoluma başımı koymuşum. Her zaman söylüyorum. Doğru olalım dürüst olalım. Şimdi diyorlar ki hak için yapıyoruz. Diyorum ki şu iki kelimeyi birbirinden ayıralım. Hak için mi yapıyoruz, menfaat için mi? Dönüyorlar dolaşıyorlar yine menfaate getiriyorlar. O zaman karşı çıkıyorum. Dürüst olalım dürüst yolu öğretelim, insanlık görevimizi yapalım, yolumuzu erkanımızı iyi bilelim, iyi öğretelim gençlerimize. Biz bilmedik. Neden bilmedik korkudan dolayı bilmedik. Hep gizli gizli cem tutuyorduk.”

    “ÇOCUKLUĞUMDAKİ CEMLERLE ŞİMDİKİ CEMLER ÇOK FARKLI”

    Şıh Çoban Ocağı dedelerinden Çelebi Aygün de Çorum’da yaşıyor. Dedelik yapan Çelebi Aygün çocukluğundaki cemlerle şimdiki cemler arasında çok fark olduğunu söyleyen Çelebi Aygün, “Önceden büyükler ceme oturunca küçükler onlara saygı duyar ve yer gösterilince giderdi. Şimdi öyle değil. Şimdi adam gelip direk oturuyor” dedi.

    “ESKİDEN ALEVİLİĞİMİZİ GİZLİ SAKLI YAŞIYORDUK”

    Eskiden Aleviliği gizli saklı yaşadıklarını ifade eden Çelebi Aygün “Mesela ben askerdeyken Alevi olduğumu söyleyemiyordum. Ama şimdi istediğim yerde herkese Aleviyim diyerek haykırıyorum ve söylüyorum çekinmeden” ifadelerini kulandı. Görgü cemlerinin köyde her sene olmadığını ancak Abdal Musa’da her sene yapıldığını söyleyen Çelebi Aygün, görgü isteyenin önce gün aldığını ve daha sonra bir gün tayin edilerek görgüye girildiğini ekledi.

    Suay ABAK/ÇORUM