PİRHA – İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Ankara Şube Sekreteri Mahir Kaygusuz, “Her şantiyeye bir şef” kampanyası hakkında konuşarak, “Bakanlık şantiye şefliği meselesine bir maliyet olarak bakıyor. Deprem ülkesiyiz ve bu sebeple depremler ölümle sonuçlanıyor. Bu ölümlerin önüne geçebiliriz” uyarısında bulundu.
İnşaat Mühendisleri Odası, yaklaşık bir yıl öce başlattığı “Her şantiyeye bir şef” kampanyasını gündemde tutarak, güvenli yapı denetimi konusunda uyarılarını sürdürüyor.
Türkiye’nin en önemli sorunlarının başında güvenli yapı üretimi geldiğine vurgu yapan İMO yönetimi, Türkiye’nin deprem ülkesi olduğunu ve sık sık gerçekleşen depremlerle çok sayıda insanın hayatını kaybettiğini hatırlatıyor.
Doğal afetlere karşı önlem alma konusunda halen ciddi eksikliklerin oluğuna vurgu yapan İMO Ankara Şube Sekreteri Mahir Kaygusuz ile “Her şantiyeye bir şef” kampanyası hakkında konuştuk.
“BİR MÜHENDİS, 5 ŞANTİYEYE BİRDEN BAKABİLİYORDU”
PİRHA: İnşaat Mühendisleri Odası olarak yetkilileri uyarmak, toplumu bilgilendirmek ve bu alanda çalışan meslektaşlarınızın haklarını savunmak amacıyla “her şantiyeye bir şef” sloganıyla kampanya yürütüyorsunuz. Kampanyanızın detayları hakkında neler söylersiniz? Nasıl karşılık buldunuz?
MAHİR KAYGUSUZ: Bundan tam bir yıl önce başlattığımız kampanyanın iki tarafı var aslında. Hem vatandaşlarımızın güvenli konutlarda oturabilmesi için gerekli mühendislik hizmeti almış yapılarda oturmasını sağlamak üzere hem de fiilen sahada gördüğümüz eksiklikler mevcut yönetmeliğin uygulanmasının bıraktığı açıklar sayesinde kağıt üzerinde kalan bu işlerin artık yapılabilir bir duruma gelmesi için başlattığımız bir kampanyaydı. Şantiye şefliği yönetmeliğinin mevcut halinde bir inşaat mühendisi veya mimar veya diğer meslek disiplinlerinden bir mühendis, 5 şantiyeye birden bakabiliyordu. Bu fiziken mümkün bir durum değil. Bizim itirazımız bu yöndeydi ve geçen yıl yaptığımız çalışmanın akabinde 3 aylık bir kampanyanın ardından TMMOB aracılığı ile ilgili bakanlığa bir yönetmelik taslak değişikliği ilettik.
ŞANTİYE ŞEFLİĞİNİN ÖNEMİ!
– Şantiye şefliği özel bir eğitim gerektirir mi?
Bizim mesleğimiz biraz daha sahada öğrenilen bir yapıya sahip. Okulda aldıklarımızla direkt imza yetkilerini kullanmamız çeşitli sakıncalara yol açabilir. Bunu kendimize itiraf etmemiz gerektiğini düşünüyoruz. O açıdan baktığımızda, ilettiğimiz taslakta bunu kademelere ayırmıştık. 1500 metrekareye kadar olan yapılarda yeni mezunlar çalışabilecekken 7500 metrekareye kadar olan yapılarda minimum 3 yıl deneyimli ve daha büyük yapılarda da minimum 5 yıl deneyimle inşaat mühendislerinin çalışması gerektiğini, ayrıca meslek odaları tarafından düzenlenecek olan şantiye şefliği eğitimlerine katılmaları gerektiğini taslağımızda sunmuştuk. Şu an tartıştığımız şey; bakanlığın bize ilettiği taslak ve maalesef bu gibi kademelendirmeler yok.
“MÜHENDİSLİK HİZMETİNİ ALMAMA BEDELİNİ CANLARIYLA ÖDÜYORLAR”
-Küçük ölçekli yapım işlerinde dahi şantiye şefliği gerekli midir?
Bu olmazsa olmaz. Çünkü yaşadığımız afetlerde özellikle depremlerde büyük can kayıpları aslına bakarsanız bu küçük ölçekli yapılarda oluyor. Ve mühendislik hizmetinin almama bedelini insanlar canlarıyla ödüyorlar. Bu sebeple küçük ölçekli yapılarda da bu hassasiyeti göstermemiz gerekiyor.
“BİR MÜHENDİSİN 5 ŞANTİYEYE GİTMESİ GEREKTİĞİNİ DÜŞÜNÜYORLAR”
-Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, şantiye şefliği konusuna hangi pencereden bakıyor?
Bakanlık şantiye şefliği meselesine bir maliyet olarak bakıyor. Bakanlık, bu maliyetin yansıyacağı yerler açısından müteahhitleri düşünüyor ve onları korumaya yönelik bir taslağı tekrardan önümüze getirdiler. Evet taslak bir miktar eskisine göre iyileştirilmiş halde fakat yeterli değil. Halen bir inşaat mühendisinin 5 tane şantiyeye gitmesi gerektiğini düşünüyorlar. Kademelendirmelerinde 4.500 metrekareye kadar olan yerlerde bir mühendisin 3 şantiyeye ve 7500 metrekare üzerinde 2 şantiyeye bakabileceklerini düşünüyorlar. Bu pratik olarak çok mümkün bir durum değil. Bunların bizim daha önceki belirttiğimiz taslağa göre maliyetler gözetilmeden ki o işte ayrı bir durum… Çünkü göze görülmeyen maliyetler var. Bir mühendislik hizmeti almayan yapının daha sonradan çıkaracak maliyetleri var. Yapının ince ve kaba işlerinde daha sonradan çıkacak tamiratlar, vesairelerin olmasının yanında asıl maliyet afetlerde yaşadığımız can kayıpları…
“BİRÇOK ÖLÜMÜN ÖNÜNE GEÇEBİLİRDİK”
–Bu zamana dek doğru şantiye şefliği uygulanmış olsaydı ülkenin kazanımları ne yönde olurdu?
Çok rahat söyleyebiliriz ki mühendislik hizmeti almış yapılardan herhangi bir ölüm yaşanmayacaktı. Mühendislik hizmeti alınması şu açıdan önemli. Biliyorsunuz imar barışı vesaire gibi işler yapılırken buralarda dahi mevcut hükümet bakanlık bir mühendislik hizmeti almadan bunların yürütülebilecekleri kanısında işler yaptı. Bunların tamamı dediğim gibi deprem ülkesiyiz ve deprem ülkesi olmanın sebebi ile ölümle sonuçlanıyor. Bunların önüne geçebilirdik, yaşadığımız birçok ölümün önüne geçebilirdik, maalesef bunlar göz ardı ediliyor.
“YAŞANAN BİRÇOK İŞ KAZASI VAR”
-İş kazaları konusunda İSİG Meclisi her ay veriler paylaşıyor. En fazla kazaların inşaat sektöründe olduğunu görüyoruz. Bakanlığa, ilgili yetkililere bu başlıklarla gittiğinizde ne cevap alıyorsunuz?
İş sağlığı işçi güvenliği aslına bakarsınız başka bir boyutta. Şantiye şefinin de bu açıdan sorumlulukları var. Şantiyede olmaması, güvenlik önlemlerini denetlememesi sebebiyle yaşanan birçok iş kazası var ve bunun sonucunda meslektaşlarımızın da büyük kısmı aslında ceza alıyor. Fakat bu 6331 sayılı yasayla başka bir düzen üzerinden oluşturulmuş bir yapı. Orada da aslına bakarsanız bizim temel itirazımız; bir kamu hizmeti olarak yapılması gereken işlerin ticari bir işlevle piyasaya açılmış olması… Aslında iş sağlığı konusu temel itirazlarımız arasında yer alıyor. Fakat bakanlık, bu konudan bir miktar dışarıda diyebiliriz.
“BAKANLIĞIN BU BAKIŞ AÇISINDAN VAZGEÇMESİNİ İSTİYORUZ”
-Taleplerinizi 9 ay önce dile getirmiştiniz bir nebze de olsa bakanlığın karşılık verdiğini belirttiniz. Peki isteklerinize tam anlamıyla karşılık almak adına kampanyanızı yürüteceğiniz yöntemler neler olacak?
İnşaat Mühendisleri Odası Ankara Şubesi olarak genel merkezimizin de çizdiği program dahilinde bütün şubelerimizle ortak hareket ederek meslektaşlarımızla birlikte itirazlarımızı yüksek sesle dile getirmeye çalışıyoruz. İnşaat mühendislerinin aynı anda 5 şantiyeye bakma ihtimali yok. Bu şekilde olduğu sürece burada biz bakanlığın tavrının direkt müteahhitlerden yana ve mühendisleri bir maliyet olarak gördüğü üzerine kurmaya çalışıyoruz. Ve bu bakış açısından vazgeçmesini istiyoruz. Burada temel itirazlarımız var. Biz 1500 metrekareye kadar olan inşaatlarda bir inşaat mühendisi 3 yapıya kadar bakabilir ama bunun üzerinde her şantiyede bir şef olması gerektiğini ve tam zamanlı olarak çalışması gerektiğini düşünüyoruz. Onun haricinde şantiye şeflerinin meslek odaları tarafından denetlenmesi ve bir şantiye şefliği eğitimi alması gerektiğini düşünüyoruz. Özlük hakları konusunda meslek odalarından minimum TMMOB’un belirlediği asgari ücret ile çalıştırılmasına yönelik denetleme yetkileri istiyoruz. Ve alanın aslında bu şekilde alanda mühendislerin var olabileceğini ve yapıların nitelikli mühendislik hizmeti alacağını düşünüyoruz.”
Eren GÜVEN / ANKARA
