PİRHA- Türkiye işçi sınıfı tarihinin en büyük işçi direnişlerinden biri olan 15-16 Haziran Direnişi’nin üzerinden 51 yıl geçti. DİSK, 15-16 Haziran Büyük İşçi Direnişi’nin 51. yıldönümünde Yeni Emek Çalışmaları Ofisi’nin katkılarıyla 15-16 Haziran 1970 İnteraktif Haritası hazırlarken, DİSK Genel-İş Mersin Şube Başkanı Kemal Göksoy, 15-16 Haziran İşçi Direnişi’nin mirasıyla mücadeleyi büyüteceklerini söyledi.
Türkiye işçi sınıfı açısından tarihi bir öneme sahip olan “15-16 Haziran İşçi Direnişi” 51’inci yıldönümünde.
1967 yılında kurulan Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) ve bazı bağımsız sendikalar işçi sınıfı içinde hızla örgütlenmeye ve ilgi odağı olmaya başlamıştı.
1967 yılında sınıf sendikacılığını savundukları için Türk-İş’ten ihraç edilen sendikalıların Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu’nu (DİSK) kurulmasıyla direnişinin ilk kıvılcımı yakıldı. DİSK çatısı altında örgütlenen işçilerin eylemi o dönem gittikçe büyüdü.
1970’te, çalışma yaşamını ve temel sendikalar mevzuatını düzenleyen 274 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Yasası ile 275 sayılı Sendikalar Yasası’nda değişiklik yapan tasarı, Adalet Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ortak imzasıyla kabul edilirken, yasa11 Haziran 1970’te onaylandı.
POLİS KURŞUNUYLA 200 KİŞİ YARALANDI, 3 KİŞİ YAŞAMINI YİTİRDİ
Örgütlenme özgürlüğünü sınırlayan yasanın onaylanması büyük tepkiyle karşılandı. Belki de Türkiye tarihinin en büyük işçi direnişinin fitili ateşlenmiş oldu.
15 Haziran 1970’de 115 işyeri ve yaklaşık 75 bin işçiyle başlayan işçi direnişi, bir gün sonrasında 168 fabrikayı ve 150 bine yakın işçiye ulaştı.
İstanbul merkezli direniş kısa bir sürede hem kenti hem de Kocaeli’nin tamamına yayıldı. Türk-İş’in örgütlü olduğu birçok fabrikadan da direnişe katılım oldu. 15 Haziran’da İstanbul ve Kocaeli’nde fabrikalar durdu. Her tarafta işçiler çeşitli yürüyüşler ve mitingler düzenleyerek, kent merkezlerine doğru yürüyüşler gerçekleştirdi. 16 Haziran’da polis işçilere müdahale etti. Polisin açtığı ateş sonucunda 2 işçi ve bir esnaf yaşamını yitirdi, 200 kişi de yaralandı.
Eylemler devam ettiği sırada ülkede sıkıyönetim ilan edildi ve DİSK Kurucu Başkanı Kemal Türkler başta olmak üzere birçok sendikacı tutuklandı.
Meclis’ten geçen yasa Türkiye İşçi Partisi (TİP) ve Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) tarafından Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) taşındı. Bunun üzerine yasa 9 Şubat 1972 tarihinde iptal edildi.
DİSK kapatılırken birçok yöneticisi ve birçok işçi önderi tutuklanarak cezaevlerine konuldu. Sendikal örgütlenmeyi daha da zorlaştıracak işyeri barajı, il barajı, bölge ve ülke barajları konuldu.
15-16 HAZİRAN 1970 İNTERAKTİF HARİTASI HAZIRLANDI
DİSK, 15-16 Haziran Büyük İşçi Direnişi’nin 51. yıldönümünde Yeni Emek Çalışmaları Ofisi’nin katkılarıyla 15-16 Haziran 1970 İnteraktif Haritası hazırladı. 15-16 Haziran 1970 Büyük İşçi Direnişi’nin yıldönümü vesilesiyle hazırlanan çevrimiçi bir sergi olan 15-16 Haziran İnteraktif Haritası’nda, 15-16 Haziran işçi eylemleri, yürüyüş güzergâhı, işçilerin talep ettikleri, basındaki yansımaları harita üzerinde fotoğraflar, gazete kupürleri ve açıklayıcı yazılar eşliğinde takip edilebiliyor.
“SAĞLIKLI, GÜVENCELİ BİR İŞ İÇİN YOLUMUZA DEVAM EDECEĞİZ”
15-16 Haziran Büyük İşçi Direnişi’nin 51. Yıldönümüne ilişkin PİRHA’ya konuşan DİSK Genel-İş Mersin Şube Başkanı Kemal Göksoy, 15-16 Haziran Büyük İşçi Direnişi’nin tarihi bir miras olduğunu belirterek, “ Bu mirasın üzerinden yürüyoruz. Sağlıklı, güvenceli bir iş için yolumuza devam edeceğiz” dedi.
“ÜLKENİN DE, DÜNYANIN DA ASIL YÜKÜNÜ ÇEKEN İŞÇİLER VE EMEKÇİLERDİR”
Göksoy, bugünde emeğe dönük hak gasplarının ve demokrasiye dönük saldırıların olduğunun altını çizerek, “Devlet-mafya-siyaset üçgeninin Türkiye’yi nerelere getirdiğini görüyoruz. Bugün holdinglerin borcunu silenler, işçilere katmerli zamlar ve vergiler yüklüyorlar, iş güvencesini askıya alıyorlar, Kod-29’la yüzlerce binlerce işçiyi işten çıkarıyorlar. Oysa bu ülkenin de, dünyanın da asıl yükünü çeken işçiler ve emekçilerdir” diye konuştu.
“ZULMÜ REVA GÖRENLERE HEM SANDIKTA HEM DE ALANLARDA GEREKLİ DERSİ VERECEĞİZ”
Göksoy, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Devlet-mafya-siyaset ilişkileri ortada. Buradaki ilişkiler, işçilerin, emekçilerin, çiftçinin, yoksulun, esnafın, kadının, gencin, daha da yoksullaşmasına neden olmuştur. Biz bu ülkenin gerçek sahipleriyiz. Bizim hakkımızı gasp eden, işçiyi, emeği, siyasetçiyi yok sayanlara karşı ortak bir duruşu, birlikteliği büyütmekten geçeceğine inanıyoruz. Emeğin ortak paydasında bize bu zulmü reva görenlere hem sandıkta hem de alanlarda gerekli dersi vereceğiz.”
PİRHA /MERSİN
