PİRHA – 15 Mayıs Kürt Dil Bayramı vesilesiyle PİRHA’ya konuşan kurum temsilcileri, Kürtçenin üzerindeki asimilasyon politikalarına ve yasal engellere dikkat çekti. PSAKD Antep Şube Başkanı Mehmet Erkek, “Anadil kadar kutsal bir şey olamaz” derken, Kurdî-Parêz Eş Başkanı Abdurrahman Yalın, “Eğitim dili olmayan hiçbir dil varlığını koruyamaz” vurgusu yaptı.
15 Mayıs Kürt Dil Bayramı, dil üzerindeki baskıların ve asimilasyon politikalarının gölgesinde kutlanıyor. Günün anlam ve önemine ilişkin PİRHA’ya değerlendirmelerde bulunan Antep PSAKD Şube Başkanı Mehmet Erkek ve Kurdî-Parêz Eş Başkanı Abdurrahman Yalın, Kürtçenin kamusal alanda ve eğitimde yer bulması gerektiğinin altını çizdi.
“OKULLARDA İHBARCI ÇOCUKLAR YETİŞTİRDİLER”
Pir Sultan Abdal Kültür Derneği (PSAKD) Antep Şube Başkanı Mehmet Erkek, çocukluk yıllarında maruz kaldığı asimilasyon politikalarını anlatarak, dilin üzerindeki baskının tarihsel sürecine değindi. Erkek, şu ifadeleri kullandı:
“İlkokul 1. Sınıfın birinci döneminde tabii ki biz Türkçe bilmiyorduk. Türkçeyi öğrenmeye çalıştık. Harfleri öğrenmeye çalıştık ama ikinci dönemde yeni gelen bir öğretmenle okulda ve evde Kürtçe konuşmak yasaklandı. Hatta öğrenciler arasında ihbarcı çocuklar oluşturdular. Onları ev kapılarımızın arkasına gönderip annemizle babamızla Kürtçe konuşup konuşmadığımızı da öğreniyorlardı, ceza alıyorduk. Yani o günden bugüne bir asimilasyon politikası devam ediyor.”
“ANADİL KADAR KUTSAL BİR ŞEY OLAMAZ”
Dillerin yok olmasının önüne geçilmesi için dil enstitülerinin kurulması gerektiğini savunan Erkek, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Zazaca, Lazca, Süryanice, Romanların kullandığı Kuşdili de denilen Dobarice dilleri kaybolmakla karşı karşıya. Bunun için önlem alınması gerekiyor. Anadil kadar helal, anadil kadar kutsal bir şey olamaz. Benim annem de Türkçe bilmezdi. Kürtçe konuşurduk. Bütün anneler çocuklarını anadilleriyle yetiştirmişlerdir. O dille büyütmüştür. Onun için anadil kutsaldır. Anadil vazgeçilmezdir.”
“BİR DİL İZNE BAĞLANAMAZ”
Kurdî-Parêz Eş Başkanı Abdurrahman Yalın ise 15 Mayıs’ın tarihsel kökenine değinerek, Celadet Ali Bedirxan ve arkadaşlarının 1932’de Şam’da çıkardığı Hawar dergisinin önemini hatırlattı. Dilin izne bağlanamayacağını belirten Yalın, şunları söyledi:
“Bazı şartlarda Kürtçe yayınlara izin verildi. Bir dil izne bağlanamaz. Bir halk dilini ve kültürünü, kimliğini izin alarak yaşayacak. Bu ne kadar doğru? Yani doğuştan hak ettiğin en doğal olan hakkın, yaşam hakkın; insanı var eden dili ve kültürünü izne bağlamak ya da yasaklamak… Yıllarca Kürt anneleri, yaşlılarımız Türkçeyi bilmediği için hastanelerde derdini doktorlara anlatamadı. Cezaevlerinde çocuklarıyla bir hal hatır soramadı. Niye? Kürtçe yasak!”
“KÜRTÇE İLE DOKTOR, AVUKAT, MÜHENDİS OLMAK İSTİYORUZ”
Dernek isimlerinin bile Kürtçe olduğu gerekçesiyle reddedildiğini açıklayan Yalın, anadilinde eğitimin hayati önemine vurgu yaptı:
“Bir halkın, bir dilin yaşayabilmesi için o dilin eğitim dili olarak kabul görmesi lazım. O dilin yaşamda kullanılması lazım. Bugün eğitim dili olmayan hiçbir dil yeryüzünde varlığını koruyamaz. Kürtçeyi eğitim dili olarak kullanmak istiyoruz okullarda. Artık Kürtçe ile doktor olmak istiyoruz. Kürtçe ile avukat olmak istiyoruz. Kürtçe ile mühendis olmak istiyoruz. Türkiye de bizim evimiz olacaksa, bizim vatanımız olacaksa kendimize ait bir şeylerin olması gerekiyor.”
Yalın, Kürt toplumunun dil ve kimliğinin kabul edilmesinin Türkiye’nin gelişimine ve toplumsal barışa büyük katkı sunacağını belirterek sözlerini tamamladı.
Cevahir FINDIK/ANTEP
