PİRHA-Erzincan’ın İliç İlçesi Çöpler Köyü’nde AnaGold Madencilik’e ait altın madeninde yaşanan çevre felaketine ilişkin konuşan Malatya Çevre Platformu Koordinasyon üyesi Yoldaş M. Ceylan, “Bizim toplumumuzda bir olay gerçekleştikten sonra sahip çıkılıyor. Oysa öncesinden çıkılsa bu olumsuz sonuçlar ortaya çıkmaz. O havuzun olduğu bölgedeki bir patlama sadece o ilçeyi zarara uğratmaz. Bir coğrafyayı yok eder” dedi.
21 Haziran Salı günü saat 02.45’te Erzincan İliç İlçesi Çöpler Mevkii’nde uluslararası bir şirket tarafından işletilen altın madenine siyanür taşıyan boru hattında meydana gelen patlama sonrasında, yaklaşık 20 ton siyanür solüsyon Fırat Nehri ve Keban Baraj havzasına, siyanürlü su da Fırat Nehri üzerinde kurulan İliç Barajına da ulaştı. Malatya Çevre Platformu Koordinasyon üyesi Yoldaş M. Ceylan, yaşanan çevre felaketine ilişkin konuştu.
AnaGold isimli şirketin o bölgedeki maden arama faaliyetlerinin 2000’li yıllara dayandığını söyleyen Ceylan, iktidara yakın iş insanlarının şirketin ortağı olduğunu belirtti. Şirketin o bölgede maden arama faaliyetlerine başlamadan önce İliç’teki her kesimden insanlarla çeşitli görüşmeler yaptığını da aktaran Ceylan, bu tür çevre felaketlerine karşı duyarlı tüm kesimlerin hep birlikte ses çıkarmasının önemine vurgu yaptı.
“İLİÇ’TEKİ ŞİRKET ÇALIK HOLDİNG’LE ORTAK OLUNCA KOLAYCA ÇED RAPORLARI ALDI”
İliç’teki maden arama faaliyetlerinin yeni olmadığını 2000’li yıllara dayandığını söyleyen Ceylan, “AnaGold isimli şirketin başlatmış olduğu maden arama faaliyetleri, Çalık Holding’in Lidya Madencilik şirketi ile ortak olmasıyla birlikte 2008 yılından sonra hızlandı. Ayrıca o yıllardan sonra ÇED raporları da çok kolay bir şekilde alınmaya başlandı. Berat Albayrak’ta AnaGold isimli şirketin yöneticileri arasında yer alıyor. AnaGold şirketi çok kısa bir süre içerisinde başladığı madencilik faaliyetlerini geliştirdi ve burası bize yetmez diyerek o bölgede çok geniş bir alana yayıldı. Birkaç yıl önce yine aynı maden şirketinin alanında yine bu şekilde çatlaklar oldu ve siyanür sızmaları yaşandı. Ancak çok gündeme gelmedi. Birkaç gün önce yaşanan siyanür sızması şimdiye kadar olanlardan daha büyük bir şekilde gerçekleşti ve basında bu yüzden çok fazla yer buldu. Bundan dolayı da Çevre ve Şehircilik Bakanlığı büyük bir ceza kesti şirkete” diye konuştu.
“MADEN ARAMA HAVUZLARI ZEHİR SAÇIYOR”
Ceylan, AnaGold şirketinin son bir yıldır bu tür havuzlara 3 tane püskürtücü büyük alet yerleştirdiğini ve bu aletlerin havaya sülfilik asit ve zehirli kimyasal saldığını söyledi. Havaya salınan bu zehirli gazların gözle görülemediğini de belirten Ceylan, “Gözle görülen bir gaz olmadığı için çok önemsenmedi. Bu gaz havaya karışıyor, daha sonra yağmurla birlikte yeryüzüne iniyor ve o coğrafyaya zehir saçıyor. Sedat Cezayirli isimli çevre mücadelesi veren bir arkadaşımız, yıllardır bunu dile getirdi. Klasörler, dosyalar hazırladı. Siyasi partilere, Meclis’e, milletvekillerine, Alevi kurumlarına, demokratik kitle örgütlerine ulaştırdı bunları. Bu tehlikenin geleceğini önceden söylemişti ancak çevre örgütleri de dahil bu duruma çok fazla ses çıkaran olmadı” dedi.
“BU ŞİRKET ORAYA GELMEDEN ÖNCE BÖLGEDEKİ HERKESLE FARKLI GÖRÜŞMELER YAPMIŞ”
Erzincan, Dersim ve Malatya bölgesinin birinci dereceden deprem bölgesi olduğunu anımsatan Ceylan, sözlerine şöyle devam etti:
“Şu an bir deprem olsa bu havuz yerle bir olacak. Havuzun hemen altında, tahmini 1 kilometre ötesinde Fırat Nehri ve barajı var. Oraya sızmamasının mümkünatı yok. Bu Amerikan şirketi AnaGold, o bölgeye gelirken İliç’teki var olan siyasi partileri, valisi, kaymakamı, muhtarları hepsi ile görüşmeler yapmış. Onlarla Amerika’ya geziler düzenlemiş. Hatta muhtarlara ‘Yılın muhtarı’ diye ödüller verilmiş. Ayrıca orada yaşayan halkın tarlası, bahçesi, arsası alınmış. Böylelikle oradaki halk, sesini çıkartamaz duruma getirilmiş. İlhan Cihaner orada savcılık yaparken bu durumu gündeme getirmişti. Bu maden şirketinin yer aldığı dava dosyası kendisinden alınıp, daha sonra Fetö’cü olduğu ortaya çıkan başka bir savcıya verilmiş. Orada çevre mücadelesi veren Sedat Cezayirli arkadaşımız sürekli tehditler alıyor. Erzincan Sanayi ve İş Adamları Derneği, bugün bir açıklama yaptı. AnaGold şirketini karalamaya yönelik bir kamuoyu oluşturulmaya çalışıldığını belirtti ve bu şirketi sahiplendi. AnaGold isimli şirketin ülkeye, vatana, İliç’e çok yararlı işler yaptığını savunan bir açıklama yayınladı. Bu İş Adamları Derneği de bu şirketin işbirlikçisi. Buradaki maden arama faaliyetinden nemalanıyor. Bu şirkete cezalar yazıldı ama bu yeterli değil. Orası tamamen kapatılmalıdır.”
“ÖNCESİNDEN SAHİP ÇIKILSA BU OLUMSUZ SONUÇLAR ORTAYA ÇIKMAZ”
Bugün yaşadığımız duruma gelene kadar bu yaşananların hiç ciddiye alınmadığını kaydeden Ceylan, havuzun o görüntüsünü görünce insanların durumun vahametini anladığını ifade etti.
Ceylan, son olarak şunları dile getirdi:
“Bu yaşananlar karşısında bütün çevre örgütleri birleşmeli, ortak bir ses çıkarmalı. Çevre örgütlerinin yanı sıra duyarlı olan tüm kesimler bir araya gelmeli. Biz Malatya Çevre Platformu olarak daha önce İliç’teki bu yere birkaç kez gittik. Birkaç çevre örgütü ile birlikte bu durumu gündeme getirmeye çalıştık. Yine bir araya gelip kamuoyu oluşturmalıyız. O havuzlarda Erzincan ilinin kullandığı suyun 100 katı kadar su kullanılıyor. Milyonlarca ton toprağı kazıyorlar, sulardan geçiriyorlar, yıkıyorlar. Bu sular nereye gidiyor? Bir de ayrışma yapılıyor, buharlaştırıp havaya mı veriyorlar? Bunların hiçbirisi belli değil. Maalesef bizim toplumumuzda bir olay gerçekleştikten sonra sahip çıkılıyor. Oysa öncesinden çıkılsa bu durumlara gelinmez, bu olumsuz sonuçlar ortaya çıkmaz. O havuzun olduğu bölgedeki bir patlama sadece o ilçeyi zarara uğratmaz. Keban Barajı, Munzur Dağları, Malatya’nın bir bölümünü yani bir coğrafyayı yok eder.”
Melis CİDDİOĞLU/ANKARA
