PİRHA-1937-38 Dersim Tertelesi’nde yaşamını yitirenler, Mainz’da düzenlenen kitlesel anmayla anıldı. Alevi kurumlarının öncülüğünde gerçekleşen etkinlikte, sanatçıların seslendirdiği ağıtlar ve yapılan konuşmalarla “Xo Vira Meke” çağrısı yükseldi, yüzleşme, adalet ve hakikat talebi bir kez daha dile getirildi.
1937-38 Dersim Tertelesi’nde yaşamını yitirenler, Almanya’nın Mainz kentinde düzenlenen kitlesel etkinlikle anıldı. “Tertelê Dersim -Xo Vira Meke!” (Unutma) şiarıyla gerçekleştirilen anma etkinliği Mainz Staatstheater’de yapıldı.
Anma etkinliği, Cevahir Altınok Ana’nın okuduğu Gulbang’ı ile başladı.
Ardından Kırmancki, Türkçe ve Almanca olmak üzere 3 dilde basın metni okundu.
Etkinlikte okunan ortak metinde, Dersim Tertelesi’nde yaşamını yitirenler anılırken şu ifadeler öne çıktı:
“Bundan 89 yıl önce, 1937-38 Dersim Soykırımı’nda hayatını kaybeden on binlerce canımızı anmak; onların hatıralarını gelecek kuşaklara taşımak ve o gün duyulmayan çığlıklarının sesi olmak için buradayız. Aradan yüz yıl değil, bin yıl da geçse Dersim’in çığlığını haykırmaya devam edeceğiz.”
Açıklamada, Dersim’de yaşananların uluslararası hukuk açısından bir insanlık suçu olduğu vurgulanarak, sorumluların yargılanması için mücadelenin süreceği ifade edildi.
1937-38 BİR “KARA GÜN” OLARAK HAFIZALARDA
Açıklamada, 1937’den başlayarak 1938’de yoğunlaşan askeri harekâtlarla Dersim’de büyük bir yıkım yaşandığına dikkat çekildi. Kadın, çocuk ve yaşlı demeden on binlerce insanın katledildiği, zorunlu göçlerin yaşandığı ve çocukların ailelerinden koparıldığı hatırlatıldı.
Dersimliler açısından 1937-38’in “Kara Gün” ve “Roza Şaye” olarak anıldığı belirtilen metinde, katliamın etkilerinin hala sürdüğü vurgulandı.
Anmada, 15 Kasım 1937’de idam edilen Seyit Rıza ve yoldaşlarının “hakikat, adalet ve onur” mücadelesinin bugün de yol göstericisi olduğu ifade edildi.
ASİMİLASYON VE DOĞA TALANINA DİKKAT ÇEKİLDİ
Açıklamada ayrıca, günümüzde Dersim’in göç, asimilasyon ve kültürel yok sayma politikalarıyla karşı karşıya olduğu belirtilerek, baraj, HES ve maden projeleriyle doğanın talan edildiğine dikkat çekildi.
TALEPLER SIRALANDI
Etkinlikte kamuoyuna yönelik talepler de şöyle sıralandı:
-Devlet arşivlerinin açılması
-“Dersim” isminin iadesi
-Resmi özür
-Kayıpların ve sürgün edilenlerin açıklanması
-Seyit Rıza ve yoldaşlarının mezar yerlerinin açıklanması
-Anadil, inanç ve kültür özgürlüğü
-Baraj ve maden projelerinin iptali
-Eşit ve demokratik yurttaşlık
Program kapsamında sahne alan sanatçılar Cemil Koçgiri, Lale Koçgiri, Dilan ve Erkan Top ile Gülcan Yanlız, söyledikleri ağıtlarla Dersim’in acısını ve hafızasını bir kez daha dile getirdi.
PİRHA/MAİNZ
