PİRHA-Kürt araştırmacı yazar Munzur Çem (Hüseyin Beysülen) Almanya’nın Berlin kentinde 11 Aralık’ta Hakk’a yürüdü. Munzur Çem’in mücadelesini anlatan dostları, “Bizler için önemli kayıp. Munzur Çem, Dersim’in yetiştirdiği değerli isimlerden birisiydi ve birçok önemli eser ortaya çıkardı, Dersim’in tarihine, kültürüne önemli katkılar sundu. Çem kendisini ölümsüzleştiren birisi oldu, onun bıraktığı eserler kaybolmayacak” şeklinde konuştular.
Kürt araştırmacı ve yazar Munzur Çem (Hüseyin Beysülen) Almanya’nın Berlin kentinde 11 Aralık’ta Hakk’a yürüdü. Kürt yazar, araştırmacı ve derleyici, Zazakî-Kirmancki’nin standardize edilmesine büyük katkı sunan dilbilimci Munzur Çem, bir süredir kanser tedavisi görüyordu.
Munzur Çem için 14 Aralık Çarşamba günü Berlin Alevi Toplumu Cemevinde Hakk’a uğurlama erkanı düzenlenecek. Hakk’a uğurlama erkanından sonra Munzur Çem’in naaşı 16 Aralık cuma günü doğduğu Bingöl Kığı’ya bağlı Seter köyünde toprağa sırlanacak.
Hakk’a yürüyen Yazar Munzur Çem’in dostları mücadelesini, çalışmalarını PİRHA’ya anlattı.
“BİZLER İÇİN ÖNEMLİ BİR KAYIP”
Munzur Çem’in kendi halkı için değerli bir yazar olduğunu söyleyen Dersim Araştırmaları Merkezi Yöneticisi Hüseyin Ayrılmaz, “Munzur Çem’in dil, kültür ve edebiyat alanında çok önemli araştırmaları oldu. Bu halk için birçok önemli eser ortaya çıkardı, Dersim’in tarihine, kültürüne önemli katkılar sundu. Bizim için çok değerli bir isimdi, bizler için önemli bir kayıptı” diye belirtti.
Munzur Çem’in kimsenin cesaret edemediği bir zamanda Dersim meselesinin planlı bir soykırımdır olduğunu ilk söyleyen kişi olduğunu ifade eden CAN TV Programcısı Süleyman Ateş, “Hem tarihimiz hem de dilimizin yaşatılması için çalışmaları vardı. En son görüşmemizde bana ‘Şu an iyiyim ama ne kadar süreceğini bilmiyorum ben köyümü görmek istiyorum’ demişti. Ben de onun istediğini yerine getirmenin mutluluğunu yaşıyorum. Orada kendisiyle yaptığımız programda yaşamını, çocukluğunu ve inancını anlattı. Munzur Çem kendisini ölümsüzleştiren birisi oldu, onun bıraktığı eserler kaybolmayacak ve umarım gelecek nesiller o çalışmalardan yararlanır ve Dersim’in kültürünün, inancının asimile olmasını engelleyecek bir ışık olarak gelecek nesillere aktarılır” dedi.
“MÜCADELE DOLU HAYATI BİZLER İÇİN BİR ÖRNEKTİR”
Munzur Çem’in Dersim’in yetiştirdiği değerli isimlerden birisi olduğunu vurgulayan Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) PM üyesi Yüksel Mutlu ise, “Hem ana dil üzerine hem de Dersim coğrafyası üzerine çok kafa yordu, mücadele etti. Dersim’in bir kuşağı böyle gidiyor, bu insanlar bizim önemli değerlerimiz, yeri doldurulamayacak insanlarımız. Ana dil konusunda ilk çalışma yapanlardan birisiydi. O yüzden çok değerli çalışmaları vardı. Yolumuzu aydınlatan birisiydi, o yüzden böyle değerli isimlerin kaybını üzüntüyle karşılıyorum” diye ifade etti.
Yazar Mehmet Bayrak da Munzur Çem’in arkasında çok önemli çalışmalar bıraktığını dile getirerek, “Kürdistan’ın sosyo-ekonomik yapısı, dokusu ve göç hareketleri konusunda birçok çalışma yaptı. Başta Rea Heq Aleviliği olmak üzere birçok çalışmaya imza attı. Bu çalışmalar Munzur Çem’i ölümsüzleştirdi, gerek Kürdoloji biliminde gerekse de batıni inanç kültüründe yapılacak çalışmalarda ismi hep anılacak ve yaşatılacaktır” dedi.
Munzur Çem’in Kırmanciye kimlik ve kültürünün son yüzyılda yaşamış en önemli emekçilerinden birisi olduğunu belirten Uğur Sermiyan ise şunları kaydetti:
“38 Tertelesi’nden sonra uzun bir sessizlik dönemine giren Kırmancların okuyup yazan ilk kuşağından olan Munzur Hoca, tahsilli oluşunu, bazılarının aksine, kendi halkının tarihine, diline, değerlerine sahip çıkma aracı olarak kullandı. Bu doğrultuda tarih, dil ve inanca dair Kırmançça ve Türkçe onlarca eser verdi. Kırmancca (Zazaca) için 26 yıldır dilde standartlaştırma çalışmaları yapan “Vate Çalışma Grubu”nun kurucuları arasındaydı ve hastalığı elvermeyene dek bu grubun çalışmalarına Dersim’i temsilen istikrarlı şekilde paha biçilmez bir katkı sundu. “Raya Heqî” inancının yozlaştırılmasına karşı birçok makale ve yazı kaleme aldı. Her türden kimliksel, dilsel ve inançsal asimilasyona karşı daima tetikte bir aydındı. Acımız tarifsiz, ancak onun mücadele dolu hayatı biz gençler için bir örnektir, devri daim olsun.”
MUNZUR ÇEM KİMDİR?
Gazeteci, yazar, çevirmen Munzur Çem, 1945 yılında, zamanında bir Dersim köyü olan Bingöl’ün Kiğı ilçesine bağlı Qurze’de dünyaya geldi. On yaşında, komşu köy Seter’de ilkokula başladı. Ortaokulu Dersim’in Nazımiye ilçesinde okudu. 1966’da Diyarbakır Sağlık Koleji’ni bitirdi. Bir yandan sağlık memuru olarak çalışırken, bir yandan da Özel Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Yüksek Okulu gece bölümüne devam etti ve 1971 yılında bu okulu bitirdi. 1975 yılında Sayıştay Denetçiliği sınavını kazandı, 1980 yılına kadar da bu kurumda çalıştı.
1970’lerin başlarından itibaren yazı yazma denemelerinde bulunan Munzur Çem, 1975 yılında yayın hayatına adım atan aylık Özgürlük Yolu dergisi ile 1987’de çıkan 15 günlük Kürtçe-Türkçe Roja Welat gazetesinde yazmayı sürdürdü.
Döneme göre değişik takma adlar kullanarak yazan yazarın şu ana kadar yayınlanmış birçok kitabı ile çeşitli dergi ve gazetelerde çıkmış çok sayıda makalesi var. Son yıllarda Kırmançki ile ilgili çalışmalara göreceli olarak daha çok zaman ayıran yazar, bu alanda çalışma yapan Stockholm Grubu içerisinde yer alıyordu ve Kırmançki kültür dergisi Vate’nin çalışmalarına aktif olarak katılmıştı.
Çem’in kültür, ekonomi ve politika üzerine çok sayıda makalesi bulunmaktadır. Kurd-PEN’in kurucu üyelerinden olan Munzur Çem, Berlin’de yaşıyordu.
PİRHA/DERSİM
İLGİLİ HABERLER
>Yazar Munzur Çem Hakk’a yürüdü
>Munzur Çem, Berlin Cemevindeki erkandan sonra Bingöl’de toprağa sırlanacak
>DİK: Munzur Çem’in mücadele azmi, eserleri ve yaşamı bizlere yol gösterici olacak
