PİRHA- Rusya ve Ukrayna arasındaki müzakerelerden sonra açıklama yapan taraflardan Rusya Savunma Bakanlığı, Kiev ve Çernihiv’e yapılan operasyonların durdurulacağını söylerken, Ukrayna heyeti, BM Güvenlik Konseyi ülkelerinin garantör ülke olmasını istedi.
Rusya ile Ukrayna arasındaki ateşkes müzakerelerinin ilk günü sona erdi. Dolmabahçe Sarayı’nda bir araya gelen iki ülke heyetlerinin toplantısı 4 saat sürdü.
Toplantı sonrası açıklama yapan Ukrayna heyeti, Türkiye dahil birçok ülkeyi garantör olarak istediklerini belirtirken, Rusya ile anlaşmaların garantör ülkeler ile birlikte imzalanacağını aktardı. Rusya tarafı ise Ukrayna’nın önerilerinin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e iletileceğini açıkladı.
Rusya ve Ukrayna arasındaki görüşmelerde ele alınan başlıklar toprak bütünlüğü, tarafsızlık, Rusların hakları ve Ukrayna’nın Nazilerden arındırılması oldu.
TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜ KONUSU
Donetsk ve Luhansk’tan oluşan Donbas bölgesindeki, Rusya destekli ayrılıkçılar iki yerde de bağımsız Cumhuriyet ilan etti, Rusya tanıdı. Moskova geçen hafta Donetsk’in yüzde 54’ünü, Luhansk’ın yüzde 93’ünü ele geçirdiğini ilan etti. Zelenski önceki gece Donbas’ta çözüm istediğini söyledi.
UKRAYNA’NIN TARAFSIZ KALMASI KONUSU
Ukrayna’nın tarafsızlığı, Rusya’nın taleplerinin başında geliyor. Moskova, savaş öncesi Ukrayna’nın hiçbir zaman NATO’ya üye olmayacağına dair yazılı güvence istiyordu. Rusya, saldırının amaçlarından birini de Ukrayna’nın silahsızlandırılması olarak ilan etti. Ukraynalı yetkililer, son bir ayda ülkenin NATO’ya üye olmayacağını dile getirdi. Zelenski de önceki gece tarafsızlık konusunda müzakereye hazır olduğunu ilan etti.
UKRAYNA’DA YAŞAYAN RUSLARIN HAKLARI
Rusya’nın doğusunda Rusça konuşan bir nüfus bulunuyor. Ukrayna 2019’da çıkardığı yasayla Ukrayna dilini zorunlu hale getirmişti. Memur, asker, doktor ve öğretmen olmak için Ukraynaca konuşmak gerekiyor. Ancak Rusça’nın statüsü Moskova’nın talepleri arasında bulunuyor. Zelenski bu başlığın müzakerelerde konuşulduğunu açıkladı.
AŞIRI SAĞCILARIN SİLAHSIZLANDIRILMASI
Ruslar, ‘Azak Tugayı’ gibi aşırı sağcı grupların Rusça konuşan halka ‘soykırım’ yaptığını iddia ediyor. Ukrayna ise iddiaları kesin bir dille reddediyor. Rusların ‘Nazilerden arındırma’ şeklinde tanımladığı kavram kapsamında aşırı sağcıların silahsızlandırılması isteniyor. Rusya ayrıca Ukrayna’nın kendi ordusuna sahip olabileceğini ancak Batılı ülkelerin silahlarına ve üslerine ev sahipliği yapmamasını istiyor.
“RUSYA İLE GÜVENLİK GARANTİLERİ KONUSUNDA ANLAŞMAK MÜMKÜN OLMADI”
Ukraynalı müzakere heyeti görüşme sonrası yaptığı açıklamada şunları dile getirdi:
“Türkiye dahil birçok ülkeyi garantör olarak istiyoruz. Rusya ile güvenlik garantileri konusunda anlaşmak mümkün olmadı. Tabi ki işin hukuki boyutunu başka bir arkadaşımız paylaşacak. Savaşı sona erdirmek için Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü ve geleceğini sağlamak için önemlidir. Bunlar Ukrayna’nın güvenliğini garanti edecek. Bunun NATO’nun 5. maddesine benzer olmasını istiyoruz.
“NATO’YA GİRMEYECEĞİZ AMA AB’YE GİRMEMİZ ENGELLENEMEZ”
Öncelikli olarak bir referandum gerçekleştirilmesi gerekecek. Vatandaşlar önce sesini duyuracak. Sonra garantör ülkelerin parlamentoda onaylanması gerekecek. Müzakereler sürerken askeri güç kullanılmaması konusunda da ayrı bir müzakere gerekecektir. Tabii ki burada tıkanık konular büyük ölçüde çözülmemiş görünüyor. Manipülasyonlara izin verilmemesi lazım. Sosyal medyada dezenformasyon görüyoruz. Bunun geçerli bir doküman olabilmesi için öncelikle anlaşmaya varılması gerekiyor. Çünkü Viyana Sözleşmesi’ne hepimiz tarafımız. Bunun gerçekleştirilebilmesi için de çeşitli mekanizmaların harekete geçirilmesi gerekecek. Olası bir anlaşma olursa, Rusya’ya bunu ileteceğiz. Anlaşma olursa garantör ülkeler tarafından imzalanacak.
Garantör ülkeler bunu imzalayacak olursa Rusya ile yapılacak olan anlaşmada taraf olacaklar demektir. Bu durum işgal altındaki bölgelerde askeri güç kullanılmasını içermeyecek. NATO’ya girmeyeceğiz ama AB’ye girmemiz engellenemez.”
“KİEV VE ÇERNİHİV’DE OPERASYON DURACAK”
Rus heyeti tarafından yapılan açıklamada ise şunlar dile getirildi:
“Dışişleri bakanları anlaşırsa liderler görüşebilir, dışişleri bakanları onaylanabilir. Ukrayna heyetinin taleplerini Putin’e ileteceğiz. Kiev ve Çernihiv’de operasyon duracak.”
Müzakerelerde ilk gün tamamlanırken, görüşmelerin yarın devam etmesi bekleniyor.
(HABER MERKEZİ)
