PİRHA- Mazgirt’in Dewreşgewr köyünde Dewreşgewr Ocağı taliplerinin gelip niyaz olduğu, cemlerini tuttuğu, lokmaların pay ettiği ocak evi yıkılmayla karşı karşıya. Dewrêşgewr Ocağı Rayberi Mehmet Ali Coşkun, yıllarca hizmet yürüttüğü ocağın yıkılmayla karşı karşıya kalmasının acısını yaşarken, Alevi inancının zorluklarına dikkat çekiyor.
Dersim inanç sistemi, aşirete dayalı olan ocaklık üzerinde temellenen bir inanç hiyerarşisi olarak tanımlanabilir. Dewrêşgewranlılar da bu sistemin içinde kerameti tescilli bir ocak olarak yerini almıştır.
Dewrêşgewr ocak/aşireti mensupları, Mazgirt’in Kupık köyünün yarısında, Dewrêşan mezrasında, Goma Lotê’nin tamamı, Miraliyan ve eskiden Mazgirt’e bağlı şimdi Dersim merkeze bağlanan Tırkêl köylerinin tamamında, Varto’ya bağlı Şorik, Xarik, Tatan, Badan, Çorsan köylerinin bir kısmında, yine Kars’ın Göle ilçesinin Gundik ve Gulistan köylerinde ve Erzurum Şenkaya ve Bingöl Karlıova’ya bağlı birkaç köyde yaşıyorlar.
Dewreşgewr Ocak/aşiret iki dillidir. Kupık, Dewrâşan, Goma Lotê Kürtçenin Kurmanci lehçesini, Miraliyan, Tırkêl ve Varto ise Kırmancki lehçesini konuşmaktadırlar. Esas dilin Kürtçenin Kurmanci lehçesi olduğu kuvvetle muhtemeldir. Zira hem isminin etimolojisinde, hem de ilk yerleşim ve dağılım yeri olduğu belirtilen Bağın ve oradan da Kupik köyü, Dewrêşan mezrası, bu dili kullanmakta, Varto’ya yerleşenlerin de buradan gitmeleri ile, ilk gidenler olan yaşlıların Kurmanci lehçesini konuştukları, ancak bölgenin Kırmancki konuşması nedeniyle onlardan sonraki kuşakların bu dili konuştukları bilinmektedir.
Mazgirt’in Dewreşan köyünde Dewreşgewr Ocağı’nın mekanı yıkılmayla karşı karşıya. Yüzlerce yıldır, talip topluluklarına, pirlere, mürşidlere, Rehberlere ev sahipliği yapmış, Yol’un sembol merkezlerinden biri olan, cemlerin tutulduğu lokmaların pay edildiği mekanın yıkılmayla yüzyüze kalması 110 yaşındaki Dewrêşgewr Ocağı Rayberi Mehmet Ali Coşkun‘u yaralayan konulardan biri.
Dewrêşgewr Ocağı Rayberi Mehmet Ali Coşkun‘un tekke diye adlandırdığı ocak merkezi halen mistik yanını koruyor. Ocağı ayakta tutmaya çalışan cisirler, yüzyılların tanıklığını, yaşanmışlığını ve Yol’u ayakta tutmanın gayretindeler.
Taliplerin zaman zaman geldiği ve ocağın halen sahipleri tarafından korunduğu Dewreşgewr Ocağı’nın bir asrı aşan ömrüyle korumaya çalışan Mehmet Ali Coşkun, Aleviğin ve seyitliğin zorluğuna dikkat çekiyor.
Dewrêşgewr Ocağı Rayberi Mehmet Ali Coşkun, ocağın yıkılmak üzere olduğunu büyük bir hüzünle anlatarak, zengin insanların olduğunu ama paralarını vermediğinden yakınıyor.
Dilinden dökülen her cümlede Aleviliğin “ateşten gömlek giymek, fırına girip yanmadan çıkmak” olduğunu hatırlatan Mehmet Ali Coşkun, rızasız olan hiçbir şeye tenezzül edilmediğini paylaşıyor. Düşkün olanın lokmasının alınmadığını ifade eden Mehmet Ali Coşkun, Pir-Talip ilişkisinin öneminin altını çiziyor.
Alevi toplumunun itikatının zayıfladığını vurgulayan Dewrêşgewr Ocağı Rayberi Mehmet Ali Coşkun, “Meydan, dağılmış ve bozulmuş.Çünkü Alevilik zor iş ve bunu herkes yerine getirmez” diyerek Yol’u yürütmenin ne kadar derin bir bilgi, birikim ve bağlılığa denk geldiğini bir kez daha hatırlatıyor.
Nuray ATMACA/DERSİM
