PİRHA- İnşaat Mühendisleri Odası, şantiye şefliğinin önemine dikkat çekmek amacıyla kampanya başlattı. İMO yönetiminden Özer Akkuş, konut sektörünün %70’inin mühendislik hizmetlerinden faydalanmadığını belirterek “Yönetmelikte olan şantiye şefliği sadece kağıt üzerinde var. Bizim gibi ülkeler için yapı güvenliği asli bir sorun. Çünkü topraklarımızın %93’ü aktif deprem hattı üzerinde” uyarısında bulundu.
İnşaat Mühendisleri Odası’nın (İMO) “Her şantiyeye bir şef, bir şantiyede bir şef” kampanyası sürüyor.
İMO Yönetim Kurulu Sekreter Üyesi Özer Akkuş, şantiye şefliğinin önemi ile yürüttükleri kampanya hakkında bilgi verdi. Şantiye şefliğinin ‘hayat kurtarıcı’ niteliği olduğunu anlatan Özer Akkuş, “Ülkemiz bir deprem ülkesi. Hatta topraklarının %93’ü aktif deprem hattı üzerinde” diyerek şu uyarıda bulundu:
“Neticede bizim gibi ülkeler için yapı güvenliği asli bir sorun. Yapı güvenliğinin sağlanabilmesi için de özellikle yeni yapılarda mühendislik hizmetlerinin mümkün olabildiğince üst düzey olarak uygulanması gerekir. Özellikle konut sektörü açısından Türkiye çok sorunlu bir ülke. Mühendislik hizmetlerinden neredeyse konut sektörünün %70’i faydalanmıyor diyebiliriz.”
“ŞANTİYE ŞEFLİĞİ SADECE KAĞIT ÜZERİNDE VAR”
Özer Akkuş, konut üretim sürecinin üç aşaması olan; proje hizmetleri, inşaat yönetimi ve denetim konuları üzerinde durarak şantiye şefliği yönetmeliğine aykırı uygulamaları aktardı. “İşler yönetmenlikte ifade edildiği gibi hayata geçmiyor” diyen Akkuş’un anlatımları şöyle:
“Örneğin Ankara’da şantiye şefisiniz. Bir şantiyemiz Keçiören’de, bir şantiyemiz Yenimahalle‘de, bir şantiyemiz Sincan’da, bir şantiyemiz ise Çankaya’da. Bunun uygulanabilmesi mümkün değil. Mümkün olmadığı için de yönetmelikte var olan şantiye şefliği sadece kağıt üzerinde var oluyor. Bunun tek bir çözümü var oda istisnai durumlar hariç şantiye şefliğinin tam zamanlı olması. İnsanların barındıkları yerlerin gerçekten teknik ve yeterli insanlar tarafından üretiliyor yönetiliyor olmasının sağlanmasıdır.
ŞANTİYE ŞEFLERİNİN İŞ KAZALARINDAKİ ÖNLEYİCİ ROLÜ NEDİR?
Özer Akkuş, şantiye şeflerinin işin tekniğine uygun biçimde üretim yapıp iş sağlığı ve iş güvenliğini sağlamakla görevli olduğuna da vurgu yaptı. Akkuş, şantiye şefliğinin doğru uygulanması durumunda iş cinayetlerindeki değişime ise şu sözlerle cevap verdi:
“İstatistik olarak Türkiye, Avrupa’da iş cinayetleri konusunda birinci sırada. Dünyada ise üçüncü sıradayız. İş kazalarındaki oranlara baktığımız zaman inşaat sektörü üçüncü sırada. Şantiye şefi şu demek: İş yerinin temsilcisi, önlemleri alması gereken, sorumlulukları olan kişi.
Örneğin bir şantiyede şantiye şefi yoksa buradaki kuralsızlığı önlemeniz mümkün değil. İnşaat alanında bir şantiye şefi olmasının elbette ki çok ciddi etkisi olacaktır. Çünkü şantiye şeflerinin yasal sorumlulukları var. İş sağlığı ve iş güvenliği konusunda bu sorumlulukları yerine getirmekle görevli.”
GENÇ MÜHENDİSLERİN % 40’I İŞSİZ!
Özer Akkuş, mühendislerin ücret karşılığı diplomalarını “kiraya verme” durumuna da değinerek “Şantiye şefliği sadece kağıt üzerinde kalıyor. Bunu söylemekten hoşnut olmuyorum ama imza karşılığı yapılmış oluyor. Burada şantiye şefliğini imza karşılığı yapanları mı suçlamalı yoksa bir ahlaki tartışma mı yürütmemiz gerekiyor ya da böyle olmasını sağlayan koşulları mı eleştirmemiz gerekiyor, önemli bir tartışma” ifadelerini kullandı.
Özer Akkuş, inşaat mühendisliğindeki genç işsizlik oranının % 40 civarında olduğunu belirterek şöyle devam etti:
“Bu şartlar altında arkadaşları da suçlayamayız. Onları bu duruma mecbur bırakanların sorumlu olduğunu ifade edebilirim. İnsanlar neticede bu konuda eğitim almışlar.
Yap-sat müteahhitliği diyebileceğimiz müteahhitler tarafından şantiye şefliğinin tam zamanlı olması ekstra bir artı masraf olabilir. Ama bir taraftan insan kayıplarını, şantiyenin doğru organize edilmesini, malzeme-makine kaynaklarının doğru kullanılmasını düşünürseniz aslında ülkemizdeki maliyeti şu andaki durumdan çok çok daha iyi.”
“SORUMLULUK MEVZUATI ÇIKARAN KURUMLARDA”
Şantiye şefliğinin önemi konusunda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın ilgili birimleri ile görüşmeler yaptıklarını da anlatan Özer Akkuş, konuyu Meclis gündemine de taşıyacaklarını söyledi. Akkuş, İMO olarak inşaat üretiminin sorunlarını dile getirip çözüm önerileri üretmekle mükellef olduklarını belirterek şunları kaydetti:
“Bizler meslektaşlarımızın durumuna, işsizlik sayılarına hakimiz. Çok kötü şartlarda, güvencesiz koşullarda çalıştıklarını biliyoruz. Ama bunlara rağmen ücret karşılığı imza atma riskine girmeye gerek yok. Her şeyden önemlisi insan sağlığı ve mesleğinizi doğru bir şekilde yapabilmeniz. Ama şunu da ifade edeyim; durumun böyle olmasının sorumlusu diploması olan mühendisler, mimarlar, teknikerler değil. Bu durumu yaratan aslında yönetmelikler ve mevzuatlar. Sorumluluk aslında bu mevzuatı çıkaran kurumlarda.”
Eren GÜVEN-Cebrail ARSLAN/ANKARA
