PİRHA

Etiket: şin

  • Klam ve ağıt geleneğinin en önemli temsilcilerinden Amojına Cemê Hakk’a yürüdü-VİDEO

    Klam ve ağıt geleneğinin en önemli temsilcilerinden Amojına Cemê Hakk’a yürüdü-VİDEO

    PİRHA- Klam ve ağıt geleneğinin en önemli temsilcilerinden biri olan Amojına Cemê Hakk’a yürüdü. Amojına Cemé için Kayseri Cemevi’nde Hakk’a Uğurlama Erkanı yürütülecek, ardından Karapınar (Gûnde Kereparê) köyünde toprağa sırlanacak.

    Kültürünü, dilini ve halkının hafızasını klam ve ağıtlarıyla yaşatan Amojına Cemê, kalp yetmezliği nedeniyle Hakk’a yürüdü. Vefat haberi, sadece ailesini ve yakınlarını değil, aynı zamanda Koçgiri kültürüne gönül vermiş herkesin yüreğini derinden sarstı.

    Amojına Cemê, Koçgiri halkının ağıtlarını-Şin klamlarıyla, unutulmaz ağıtlarıyla bilinir. Onun sesi, söylediği her kelime, her melodi, halkının hafızasında ve yüreğinde derin izler bırakıyordu.

    Kendi acılarını halkının acılarıyla birleştirerek, büyük bir içtenlikle aktardığı klam Şin Geleneği bir miras olarak kalacağını aktaran Enver Çampınar, şunları paylaştı:

    “Onun hayatı, direnişin ve kültürel hafızanın bir simgesi olarak da değerlendirilebilir. CEMÊ  bir Klame-Şin ozanı değil, aynı zamanda bir hafıza taşıyıcısıydı. Zira klam ve ağıtlar, Koçgîri kültüründe yalnızca müzikal bir form değil, aynı zamanda tarihsel olayların, bireysel ve toplumsal trajedilerin, kahramanlıkların ve kayıpların aktarılmasını sağlayan sözlü edebiyatın en önemli unsurlarından biridir CEMÊ. Cemê, bu misyonu layıkıyla üstlenmiş, halkın yaşadıklarını sanat yoluyla gelecek nesillere aktartı.

    O artık fiziken aramızda olmasa da, sesi, klamları ve ağıtlarıyla hep yaşayacak. Onu dinleyen herkes, Koçgirililerin, acılarını ve  bir kez daha hissedecek. Unutulmayacak, her klamda, her ağıtta, anılacaktır. CEMÊ, tû her dem dilê me de yî bîrnakıne CEMÊ. Lı ser Tırbatê nur Bıbarî.”

    Amojına Cemé için Kayseri Cemevi’nde Hakk’a Uğurlama Erkanı yürütülecek, ardından Karapınar (Gûnde Kereparê) köyünde toprağa sırlanacak.

    (HABER MERKEZİ)

  • Koçgirili kadınların göğü delen ağıt/şîn geleneği devam ediyor-VİDEO

    Koçgirili kadınların göğü delen ağıt/şîn geleneği devam ediyor-VİDEO

    PİRHA- İzmir Sivas İmranlılar Kültür ve Dayanışma Derneği’nin Hevtemal muhabbetinde anadillerinde ağıtlar yakan Koçgirili kadınların şîn/ağıt geleneği devam ediyor. Ölümden sonra yoğun ve uzun bir yas süreci, kadınların yasın sembolü olan siyah giysileri, ölüm ve ölülerle ilgili çeşitli  ritüeller ve özellikle ağıt yakma geleneği, kent ortamlarında dahi varlığını sürdürüyor.

    Sözlü gelenekte ağıtlar, daha çok önemli bir olayı toplum hafızasına emanet etmenin, yani tarihe kayıt düşmenin imkanı olarak işlevselliğini hala koruyor. Ağıtlar/Şîn aslında sözlü hafızanın belgeleri olarak görülebilir.

    Koçgiri toplumunda, ölüm ve ölümden sonraki süreçle ilgili yapılan pratiklerde, özellikle kadınların dahil oldukları ve yürüttükleri belirgin gelenekler ve ritüeller mevcuttur. Bölge kültüründe görülen; ölümden sonra yoğun ve uzun bir yas süreci, kadınların yasın sembolü olan siyah giysileri, ölüm ve ölülerle ilgili çeşitli  ritüeller ve özellikle ağıt yakma geleneği, kent ortamlarında dahi varlığını kısmen de olsa sürdürüyor.

    Koçgiri’de ağıda, Türkçede “türkü” manasına gelen, genel ve kapsayıcı bir tabir olan “kılam” denir. Zira yas ve ağıtlar gündelik hayatı o kadar kaplamıştır ki söylenen birçok ezgili türkü/kılam ki özellikle beyit/deyişler dahi ağlamak içindir ve yası hatırlatır.

    Koçgiri bölgesinde yas ve cenaze ortamlarında, Koçgiri kadınları herhangi bir sosyal ortamda söyleyemedikleri duygularını, ağıtlarla rahatça aktarıyorlar. Bölgede yaşanan katliamlar, bireysel acılar, ayrıca coğrafi koşulların getirdiği zorluk, açlık, sefalet, savaş gibi olayların özellikle kadınlarda yarattığı duygu durumunun, onları şairleştirdiği öngörülüyor.

    NOT: Haberin yazımındaki ağıt/şîn geleneğine dair yazının belli kısımları Alevilerin Sesi dergisinin 279. sayısında Dilek Kızıldağ imzasıyla yayınlanan ‘Koçgiri, Kadın ve Ağıt’ isimli makaleden alınmıştır.

    İlgili Makale: 

    Koçgiri, Kadın ve Ağıt

    PİRHA/İZMİR