PİRHA

Etiket: Şıx Mamo

  • Şıx Mamo’nun felsefesini torunu ve eşi anlattı: Komünal bir yaşam sürmüş-VİDEO

    Şıx Mamo’nun felsefesini torunu ve eşi anlattı: Komünal bir yaşam sürmüş-VİDEO

    PİRHA – Şıx Mamo’nun torunu Hasan Akyol ve eşi Gülizar Akyol, Şıx Mamo ile ilgili PİRHA’ya konuştu. Şıx Mamo’nun hakikatçi Aleviliğini anlatan Akyol ailesi, “Şıx Mamo, burada bu dağların başında komünal bir yaşam sürmüş” ifadelerini kullandılar. 

    Şıx Mamo’nun yaşamı hakkında bilgi veren torunu Hasan Akyol, “Şıx Mamo’nun felsefesi gençlik hitabıyla söylersek 6. hissi kuvvetli bir dostmuş. Rahatlıkla Ankara’dan gelip buraya misafir olacağınızı sezebiliyormuş” ifadelerini kullandı.

    “ŞIX MAMO’NUN FELSEFESİ: SEN BEN DİYE KAVGAMIZ YOK”

    “Biz ise onun torunlarıyız ama siz telefon etmeden sizden haberdar olamıyoruz. O rahatlıkla kalkın eşimiz dostumuz Ankara’dan geliyor diyebiliyormuş. Biz yetişmedik yetişenlere yetiştim. Onlar öyle söylüyorlardı. Söbeçimen’de, Dallıkavak’ta dostları varmış, Arapoğulları ile samimiymiş” diye konuşan Akyol, sözlerini şöyle sürdürdü:

    “Şıx Mamo kendi memleketinde güzel bir intiba bırakmış. Bizim bu mahallede 50-60 tane hane varmış, hepsinin ahırında malları bağlanır, gelirinden o mahalle Kominal bir şekilde şimdiki devrimcilerin hayal ettiğini 100 sene önce hayata geçirmiş ve burada bu dağların başında rahatlıkla o yaşamı yaşamış.

    Almanya’dan araştırmacılar gelmiş, Şıx Mamo’ya “Senin bu yaşadığın sistemi biz ancak 100 yıl sonra ulaşabiliriz” demişler. Gerçek bu. Hakikatçilik konusunda Hakkı beni ademde görür diyen onların felsefesine göre biz ne hacıyız, ne hocayız, ne falcı, ne muskacıyız. Bizim mahşer günü fermanımız yok, kamil sözü kuranımız, hikmet söyler irfanımız, hakikattir erkanımız, övünmeyiz aslımızla, sevişiriz dostumuzla, uğraşırız neslimizle kimse ile davamız yok, Meluliyim sözümüz bir, dostumuzla özümüz bir, yer içeriz nazımız bir, sen ben diye kavgamız yok. Şıx Mamonun, hakikatçilerin felsefesi böyle.”

    Hasan Akyol’un eşi Gülizar Akyol ise şunları aktardı:

    “Şıx Mamo doğru bir insanmış, akşam olunca herkesi yanına toplarmış. Biz burada Hüseyin Kaleyik diyoruz. Karşı dağlarda yaylalarda ağıl varmış. Gece orada malını bırakıp gece Şıx Mamo’nun sohbetini dinleyip gidiyorlarmış. Şıx Mamo’yu anlatılanlarla biliyoruz. Ne kadar doğru, ne kadar yanlış onu da bilmiyoruz. Kim bize ne derse biz ona inanıyoruz.”

    Cebrail ARSLAN/ANKARA

  • Hakikatçi Şıx Mamo’nun köylüsü Beydilli: Eski Hakikatçiler artık yok-VİDEO

    Hakikatçi Şıx Mamo’nun köylüsü Beydilli: Eski Hakikatçiler artık yok-VİDEO

    PİRHA- Bir çok Hakikatçinin yaşadığı Kayseri Sarız’da göçün de etkisiyle şimdi eski gelenekler devam ettirilemiyor. Bölgede tanınan Hakikatçilerden Şıx Mamo hakkında PİRHA’ya bilgi veren Mehmet Beydilli, temel felsefelerinin paylaşım, mazlumun yanında olmak ve iyilik etmek olduğunu belirtti. 

    Kayseri Sarız Kırkısrak köyünde türbesi bulunan Hakikatçi felsefenin savunucularından olan (Momike Kose) Şıx Mamo’nun hayatı ve felsefesi ile ilgili DAD Mamak Şube Ana Fatma Cemevi Eş Başkanı ve Şıx Mamo’nun köylüsü Mehmet Beydilli ile konuştuk.

    Bize hakikatçiliğin doğuşunu Koçgiri’den Hatay’a uzanan hakikatçiliği anlatabilir misiniz?

    Hakikatçilik Ali Tumuki’den başlamış, bir müddet padişah onların konağını yakmış, yıkmış. 15 kişi orada ölmüşler. Orada bulunan Ali Başıt ise kurtulanlardan biri. Kayseri Sarız Kırkısrak köyüne gelmiş, Kırkısrak’ta yaşamış sonra da ölmüş. Kırkısrak’ta da çok hakikatçi vardı.

    Hakikatçilik nedir?

    Hakikatçilik: Allah’ın insanda olduğu, doğruluktur, dürüstlüktür.
    Söbe Çimen’de, Dallıkavak’ta hatta Dar Derede her yerde varlarmış. Bir müddet sonra bitmişler. O eski yaşlılar ölmüş. Kırkısrak’ta çok adam varmış. Gomçiko varmış, Köşe Çakye, Almane Kamber, Mumke Kele, Mihilke, Hasan Emmi, Haydare Uske… Dallıkavak’ta da çokmuş Haydar Bayrak, oğlu Haydar, diğer oğlu Haci, Halil Emmi.

    1895’lerde Malatya Dumuklar köyünde bir grup çıkmış. Bunlar padişahın baskılarına maruz kalmışlar. Kurtulanlardan Ali Başik bizim köye kadar gelmiş, köyde uzun müddet kalmış. Köyde dargını, küskünü hepsini barıştırmış. Sonra Alkatlı’da Ali kamce vardı. Örtülü’de Hop Balo, Kırkısrak’ta Mumçuk Ado,  Mumki Kele… Herkes onu sever sayardı. Kimseye zararları yok, elinden gelirse yedirir, içirir sahiplik ederdi. Çalıp, çırpacak halleri yoktu. Dürüst insanlardı. Lekeli bir şeye el sürmezlerdi. Söbe Çimen köyünde de çoktu. Şimdi bitti. Çocuklar okudu, şehirlere, yurt dışına gitti.

    Hakikatçiliğin felsefesi neydi?

    Doğruluk, dürüstlük, hak, hukuk, iyilik taraftarı hakikatçiliğin derdi buydu.
    Hakikatçiler içerisinde bir sürü ozan yetişti Esrari’den, Meluli’ ye kadar. Bunu dile getirdiler. Meluli bizim köylü değildi. Maraş Afşin’ in Kötüre köyündendi.

    Şıx Mamo’nun bize biraz hayatını anlatır mısınız?

    Pındıl’ın oğlu Poso’nun torunudur. Annesinin kim olduğu bilinmiyor. Annesi hamile iken babası ölür.
    Keşke bugün de olsa o iyi niyetli insanlar. Kimseye yanlışlık kötülük düşünmez, kimsenin malına canına kıymaz, bakmaz.

    Şıx Mamo hakkında bulunduğu yerde sınırların kalkmasına yönelik bir söylenti var. Nedir?

    Benim duyduğum bir İngiliz, bir Alman bir de Amerikalı kadın gelmiş, Şıx Memo ne yaparsınız? diye sormuş? Şıx Memo ise beraber çalışır, beraber yeriz yanıtını vermiş. Tarlaların arasındaki sınırları sormuşlar. Şıx Memo herkesin kendi yeri olduğunu söylemiş. Alman kadın bu sınırların olmaması gerektiğini söylemiş . Şıx Memo bir şey diyememiş.
    Bizim felsefemizde hiç kimsenin hakkında kötü düşünülmez, bundan sonrada hiç düşünmeyiz. Keşke bu günde o iyi niyetli insanlar olsa.
    (Mamıkı Kose) Şıx Memo çok iyi adamdı. Yani bizim felsefemiz doğru insan, iyi insan, hakkına razı insana saygı göstermek umudumuz düşüncemiz, güvencemiz odur. Zorbalıkla, zulümle bir yere varılmaz.

    Şıx Mamo’nun dediği olurdu. Şıx Mamo sağlığında demiş ki şimdi şuraya bir saz asıyorum. Ben öldükten sonra siz buraya silah asarsınız. Hakikaten öyle oldu. Adam öldükten sonra düzen bozuldu. Kendi torununu öbür torunu öldürdü. Şıx Mamo boş adam değildi.
    Hatta derler bir Avşar’ın başka bir köyde ineği çalınmış. İnek sahibi iki kişiye demiş ki, ” siz çaldınız”. “Yok, biz çalmadık”. “Siz çalmadıysanız Şıx Mamo’nun mezarına gidelim, orada yemin edin, gidelim” demişler. Yolda hırsızlardan biri “ben korkuyorum gitmem” demiş. Diğeri “Şıx Mamo ne olacak Alevi değil mi” der demez dereye yıkılmış. Diğer adam ise “gel gardaşım ineğini biz çaldık” demiş.
    Şıx Mamo böyle bir adamdı. Hala o köylüler gelir Şıx Mamo’nun mezarından toprak götürüler. Bir şey olursa o Sünni köylüler bile mezarına yemin ederler, ettirirler.

    Cebrail ARSLAN/ANKARA