PİRHA

Etiket: xozat

  • Koronavirüs salgını sürecinde Xozat Zankirek Köyü’nde yaşam-VİDEO

    Koronavirüs salgını sürecinde Xozat Zankirek Köyü’nde yaşam-VİDEO

    PİRHA – Koronavirüs sürecinde köyler dahil olmak üzere birçok kentte sokağa çıkma yasakları oldu. Xozat’ın Zankirek köylüleri ise nüfus yoğunluğunun az olması ve farklı illerden yurttaşların gelmemesi nedeniyle üretime devam ediyor. 

    Büyükşehirler başta olmak üzere ülkede birçok köyde de koronavirüs karantinası yaşandı.

    Ancak Dersim’in birçok köyünde üretim hiç durmadı. İnsanların şehirlere gidemeyişinden farklı illerden gelememesine kadar birçok etken olan durum, köylülerin rahat bir şekilde üretimlerini devam ettirmesini sağladı.

    Xozat’ın Zankirek (Karaçavuş) Köyü’ünde yaşayan şu an 5 aile var.

    KÖYLER, SALGIN NEDENİYLE SESSİZ

    Köyde yaşayan Seyit Ali ve Xece Yıldız, koronavirüs salgını sürecinde yaşamlarına kaldığı yerden devam ediyor.

    Fakat her yıl baharla beraber kalabalıklaşan, şenlenen köye bu yıl virüs sebebiyle dışarıdan gelen yok.

    Xece ve Seyit Ali Yıldız, şehirlerde yaşayan insanlar için üzüntülerini dile getiriyor.

    İşin yoğunluğundan bahseden Xece Yıldız, koronavirüs salgınıyla beraber çocuklarının şehirlerde kaldığını ve köye gelemediğini belirtiyor fakat şehirlerde yaşayan insanların durumu için endişe duyduğunu ve bu durumun insanlar için çok zor olduğunu ifade ediyor.

    “BİZ EKİM YAPIYORUZ, ŞEHİRLERDE YAŞAYANLAR PERİŞAN”

    Yıldız, şehirde yaşayan insanlar için duyduğu üzüntüyü şu sözlerle dile getiriyor:

    “Hâq millete yardım etsin. Biz köydeyiz, temiz hava alıyoruz. Davarımız var, işimiz, gücümüzle uğraşıyoruz. Bostanlarımızı ekiyoruz. Sadırlarımızı döktük. Ya diğer insanlar? Bu hastalık çıktı, insanlar perişan durumda. İşsizlik var. Evlerine kapandı insanlar. İş yok güç yok.”

    Görüntü: Şahin Yıldız

  • Dersim’de Xızır ayı: Qavut lokması – VİDEO

    Dersim’de Xızır ayı: Qavut lokması – VİDEO

    PİRHA – Dersim’de Xızır Qavutu yapılmaya başlandı. Qavut lokmasını hazırlayan Dersim’in Xozat ilçesine bağlı Taner Köyü’ndeki yurttaşlara meyman olduk.

    Haberin videosu

    Alevi inancının kutsal dönemlerinden biri olan Xızır orucu başladı. Dersim’de Xızır Orucu, Miladi takvime göre Ocak ayının ikinci yarısında başlayıp Şubat ayının ortalarında sona erer ve bir ay boyunca dönüşümlü olarak devam eder.

    Aslında birçok inançta çeşitli biçimlerde tasvir edilen Xızır’ın Alevi inancında yerin, göğün her şeyin sahibi olduğuna inanılır. Xızır, insanların en müşkül zamanlarında koruyucusu, kurtarıcısıdır. Bu yüzden insanlar dara düştüğünde ‘Yetiş ya Xızır’ diye onu çağırır.

    Her yıl karşılanan Xızır, toplamda üç gün sürer. Bu üç gün boyunca oruç tutulur, qavut yapılır, ziyaretlere gidilerek lokmalar pay edilip çılalar yakılır, kurbanlar kesilir. Bu gelenek kapsamında yapılan en önemli ritüellerden biri de kavrulmuş öğütülmüş buğdaydan yapılan qavuttur. Köylüler bir araya gelip lokma yapar. Qavut yapılıp ocak (Paca) önüne konur ve Xızır’ın o evi ziyaret ederek qavuttan lokma alacağına inanılır. Xızır’ın bu gavuttan lokma alması berekettir, bolluktur. Bunun yanı sıra evli olmayanlar Xızır’ın son günü oruç tutar,su  içmez çünkü evlenecekleri kişinin o gece rüyasına gireceği ve kendisine su vereceğine inanılır. Hızır ayının olduğu ay boyunca gün batımında evlerde de çılalar yakılır.

    Biz de Pir Haber Ajansı olarak Xızır ayında, Xozat’ın Taner Köyü’ne meyman olduk.

    Taner köylüleri, birkaç evde kadın-erkek, genç-yaşlı bir araya gelip imece usulü qavut lokmalarını hazırlıyorlar. Perşembe gününe kadar yenilmeyen qavut lokması, köyün yukarısında bulunan Çaxpar ziyaretgahına gidilip kurban lokmaları pay edildikten sonraki gün pişirilmeye başlanacak.

    Kutsallarını yaşatan köylüler, bu inancın ve geleneğin gençlere, çocuklara aktarılması için çaba harcadıklarını da belirttiler.

    Hüseyin YAŞAR/DERSİM