PİRHA- Yozgat’ın Akdağmadeni ilçesine bağlı Yazılıtaş köyünün 100 yıllık yol sorunu sonunda sonuca ulaştı, köy yolu asfaltlandı. Ajansımızın 2023 yılında ulaştığı Yazılıtaş köyü sakinleri, hizmette yaşadıkları ayrımcılığı dile getirmiş ve bu haberle birlikte kimi girişimlerle köy yolunun 500 metrelik kısmına mıcır dökülmüştü.
Türkiye’de birçok Alevi köyünde halkın ortak şikayeti Alevi köyü olması sebebiyle devlet tarafından hizmet alamamaları. Bunlardan biri de Yozgat’ın Akdağmadeni ilçesine bağlı 100 haneli Yazılıtaş köyü.
Yazılıtaş, Akdağmadeni ilçe merkezine 28 km doğusunda olup Akdağmadeni – Şarkışla karayoluna ise 3 km uzaklıkta bulunan bir orman köyü. 1850’li yıllardan sonra kurulduğu sanılan köye Malatya, Almus (Tokat), Sarıkamış, Aşkale, Divriği ve ilçenin Ortaköy’ünden gelen ailelerin yerleştiği biliniyor.
Ajansımız PİRHA’nın 2023 yılında ulaştığı Yazılıtaş köyü sakinleri, hizmette yaşadıkları ayrımcılığı dile getirmiş ve bu haberle birlikte kimi girişimlerle köy yolunun 500 metrelik kısmına çamur olmayan malzeme (mıcır) dökülmüştü
100 YILLIK SORUN ÇÖZÜLDÜ, YOLLAR ASFALTLANDI
Tarım ve hayvancılık ile geçimini sağlayan köylüler sosyal medya paylaşımlarında köy sorunlarının bitmek bilmediğine dikkat çekmiş, görüntülerde yağan yağmur sonrası sokakların çamur deryasına dönüştüğü görünmüştü.
Ovada bulunan birçok köyün yollarının asfaltlandığını belirten Yazılıtaşlılar, sıra kendi köylerine geldiğinde bu hizmetin köy sınırında bittiğine şahitlik ettiklerini belirterek, kamuoyuna duyarlılık çağrısı yapmıştı.
Yeniden ulaştığımız köylüler gerekli girişimler sonrasında 100 yıllık yol sorununun çözüme kavuştuğunu belirterek, yollarının asfaltlandığını bildirdi.
PİRHA-Muş’un Varto ilçesinin Mengel (Alabalık) köyünün yolları uzun yıllardır yapılmıyor. En temel sorunlarının yolları olduğunu belirten Mengel (Alabalık) köyü muhtarı Çayan Akıncı, “3 km’lik yol için 16 km gitmek zorunda kalıyoruz. Yolumuz çok kötü durumda. Köy yolumuzun bir an önce yapılmasını istiyoruz” dedi.
Muş’un Varto ilçesinin Mengel (Alabalık) köyünün yolları uzun yıllardır yapılmıyor. Köylülerin yetkililere yaptıkları tüm başvurular sonuçsuz kaldı.
Mengel (Alabalık) köyü muhtarı Çayan Akıncı, yol sorunlarına ilişkin PİRHA’ya konuştu.
“YOLUMUZUN BİR AN ÖNCE YAPILMASINI İSTİYORUZ”
Köylerinin en önemli sorununun yolları olduğunu belirten Çayan Akıncı, “Köyümüzün ana yolu eskiden Karlıova-Varto ana yoluydu. Daha sonra yol güzergâhı değiştiği için Karkapazara olan 3 km’lik yol için 16 km gitmek zorunda kalıyoruz. Yol, bizim için çok büyük bir ihtiyaç. Köyümüz, ana yola 6 km uzaklıkta ama bu yolun 5 km’si şu anda çok kötü bir durumda o yüzden yolumuzun bir an önce yapılmasını istiyoruz. Civardaki 4 köy, bu yoldan faydalanıyor. Karayolları Genel Müdürlüğü, ‘yol bizim alanımızda değil’ diyor, İl Özel İdaresi ise kısıtlı bütçelerinin olduğunu ve 90 tane köy olduğunu ve her köye yetişemediklerini ifade ediyor” diye konuştu.
PİRHA-Dersim’in Pülümür ilçesinin Altunhüseyin köyünde köylülerin yapacağı etkinlik, yağmurun yağmasıyla birlikte yıllardır yapılmayan yollarının durumu nedeniyle iptal edildi. Köylüler yetkililere seslenerek, “Devletin köyümüzün sorunlarını çözmesini talep ediyoruz” dedi.
Dersim’de 90’lı yıllarda çok sayıda köy boşaltıldı. OHAL Valiliği’nin Kasım 1997 tarihli raporuna göre, Dersim’de 1994’te 183 köy, 823 mezra 8 bin 439 hane boşaltıldı, 41 bin 939 kişi yerinden edildi.
1986 yılında boşaltılan Dersim’in Pülümür ilçesinin Altunhüseyin köyünün yolları halen yapılmadı. Altunhüseyin Köyü Derneği öncülüğünde bugün Pülümür Altunhüseyin Köyü 1. Sevdin doğa, endemik bitkiler, ceviz, doğal bal, palamut ürünleri farkındalık etkinliği yapılacaktı ancak yağmurun yağmasıyla birlikte yıllardır yapılmayan yollarının durumu nedeniyle iptal edildi.
Altunhüseyin köylüleri, etkinliklerinin iptali ve köylerinin yollarının yapılmamasına ilişkin PİRHA’ya konuştu.
“KÖYÜMÜZE GERİ DÖNMEK İSTİYORUZ ANCAK KÖYÜMÜZE HİZMET YAPILMIYOR”
Yapılacak etkinlik için İstanbul’dan geldiklerini söyleyen Altunhüseyin Köyü Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Hasan Hayri Akın, “Tüm hazırlıklarımızı yaptık dün köyümüze gitmek istedik ancak şiddetli yağış nedeniyle 7 saat orada mahsur kaldık. Yollarımızın bozuk olmasından dolayı etkinliğimizi yapamadık. Köylülerimizle beraber güzel bir hazırlık yapmıştık, köyümüzü, doğamızı ve bitkilerimizi tanıtacaktık. Fakat köylülerimizle beraber mağduriyet yaşadık. Köyümüz 1986 yılında boşaltıldı şu anda köyümüzde 2 tane ev var. Bizler de köyümüze geri dönmek istiyoruz, ancak köyümüze hizmet yapılmıyor. Devlet yolumuzu yaparsa biz de köyümüze yerleşip, evlerimizi yapmaya başlayacağız. Bugün köye ev yapmaya kalksak malzeme taşıyamıyoruz. Araçlar köyün yolu yapılmadığı için gidemiyor, biz ev taşısak malzemeleri nasıl taşıyacağız. Devletin bizim köyümüzün sorunlarını çözmesini talep ediyoruz” dedi.
“DEVLETTEN HİZMET BEKLİYORUZ”
Altunhüseyin köylülerinden Mehmet Aslantaş ise şunları ifade etti:
“Festival için geldik ancak yolda kaldık ve mecburen geri döndük. Devletten hizmet bekliyoruz ama maalesef bizim yüzümüze bakan kimse yok.”
“KÖYÜMÜZE DÖNMEK İSTİYORUZ ANCAK HİZMET YOK”
Kötü hava şartları ve köy yollarının yapılmamasından dolayı köylerine gidemediklerini dile getiren Altunhüseyin Köyü Derneği Yönetim Kurulu Üyesi İlyas Bahadır, “Köyümüze dönmek istiyoruz ancak yapılan bir hizmet yok. Köyümüzde su, elektrik ve yol yok mağduruz” diye konuştu.
PİRHA- Bingöl’ün Alevi köylerinin neredeyse tamamı topraklı yol. Asfalt çalışmalarının hiçbir şekilde gerçekleşmediği Çomak Köyü’nde yola kayaların düşmesinden kaynaklı köylüler kendi imkanları yolları açmaya çalışıyor. Yola düşen büyük kayaları çekiçlerle kırarak yolu açmak isteyen köylüler yol probleminin seçimlerden sonra ise hiçbir karşılık bulmadığını ifade ediyorlar.
Türkiye’de birçok Alevi köyüne gittiğimizde hepsinin ortak şikayeti devlet tarafından hizmet alamamaları. Bunlardan biri de Bingöl Kığı’ya bağlı Çomak (Zavuk) Köyü.
1994’te çatışmalar sebebiyle boşaltılan Çomak Köyü sakinleri, yıllar sonra köylerine geri dönse de halen temel hizmetlerden faydalanamıyor. Kışın aylarca kapalı kalan yollar açılmazken, yazın ise toprak yola düşen kayaların araçlara geçit vermemesinden kaynaklı yaşam çileye dönüşüyor.
1994 yılında güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köy, gerekli girişimler sonrasında 2015 yılında tekrar yerleşime açıldı.
Köylerine geri dönme çabası içerisindeki Çomaklılar ise bin bir çile ile köylerine ulaşmanın yolunu arıyor. Yeni çekilen görüntülerde köy yoluna kayaların düştüğü ve araçların geçemediği görünüyor. Araçlarını geride bırakan köylüler ise ellerindeki çekiçlerle yola düşen kayaları kırarak yolu açmaya çalışıyor.
Köylerine geri dönüşü hızlandıran Çomak (Zavuk) köylüleri sorunlarına çözüm bekliyor.
PİRHA-Dersim’in Esentepe Mahallesi’nde yollarının olmamasından dolayı doğalgaz alamadığı için mağdur olan Sultan Sıtocu, “Yolumuz yok diye bize doğalgaz vermiyorlar. Ben derdimi kimseye anlatamıyorum, kayalardan yürüyerek eve gidiyorum, benim suçum ne. Ben de vergimi veriyorum, bu ülkenin vatandaşı değil miyim, niye böyle mağdur oluyorum” dedi.
Dersim’in Esentepe Mahallesi’nde imarda üç yerde yol görünmesine rağmen kayalık olduğu gerekçesiyle yıllardır yollar yapılmıyor. Mahalledeki yurttaşlar yollarının olmamasından kaynaklı kendi imkanlarıyla doğalgaz almak zorunda kaldı.
Esentepe Mahallesi’nde yaşayan Sultan Sıtocu, yaşadığı sorunları PİRHA’ya anlattı.
“KAYALARDAN YÜRÜYEREK EVE GİDİYORUM, BENİM SUÇUM NE”
2 yıldır sesini kimseye duyuramadığını söyleyen Sultan Sıtocu, “Yolumuz yok diye bize doğalgaz vermiyorlar. Belediyeye gittim belediye başkanı işçilere isterseniz elle kazın ama doğalgaz döşensin dedi. Doğalgaz şirketi de orası sıkıntılı biz oraya doğalgaz veremiyoruz dedi. Bütün mahalle doğalgaz aldı, sadece bizim doğalgazımız yok. Kış geldi ne odunum var, ne yolum var, ben burada her şeyi sırtla taşıyorum. Ben derdimi kimseye anlatamıyorum, kayalardan yürüyerek eve gidiyorum, benim suçum ne. Ben de vergimi veriyorum, bu ülkenin vatandaşı değil miyim, niye böyle mağdur oluyorum. İmar girmiş, üç yerden yol var ama kayalık diye yol yapmıyorlar. Ben nasıl odun ve kömür alıp evime taşıyacağım” dedi.
“DOĞALGAZ ŞİRKETİ, KOD FARKINDAN DOLAYI ORAYA GAZ GİTMEZ DEDİ”
Dersim Belediyesi Fen İşleri Müdürü Özgür Durgun konuya ilişkin şunları söyledi:
“Ak Mercan Doğalgaz’dan talepte bulunulduğunda, bölge yamaç olduğu için ben kutuyu aşağıya bırakamadığım için doğalgaz veremeyiz dediler. Belediye olarak biz de kutuyu yukarıya bırak tesisatla götürsün vatandaş dedik ama bu seferde kazıyı yapmadılar, kazıyı vatandaş kendisi yapacak dediler. Vatandaş, belediyeye gelip belediye başkanı ile görüştü biz kendisine kazıyı yapacağız dedik ama şimdi de doğalgaz şirketi siz orayı kazıp, biz kutuyu yukarı koysak da kod farkı fazla olduğundan dolayı oraya gaz gitmez diye bir beyenatta bulundu.”
PİRHA-1994 yılında boşaltılan Kakber köyüne 2020 yılında ev yaparak yeniden yerleşen köylülerin su, elektik ve yol sorunu üç yıldır çözülmedi. Sorunlarının çözülmemesine tepki gösteren köylüler, “Yıl olmuş 2023 halen suyumuz, yolumuz, elektriğimiz yok. Biz devletten bu ülkenin vatandaşı olarak haklarımızı istiyoruz” dedi.
Dersim, 90’lı yıllarda köy boşaltmaların çok yaşandığı kentlerin başında geliyor. OHAL Valiliğinin Kasım 1997 tarihli raporuna göre, Dersim’de 1994’te 183 köy, 823 mezra 8 bin 439 hane boşaltıldı, 41 bin 939 kişi yerinden edildi.
Dersim’in Ovacık ilçesinin Kakber köyüne 2020 yılında ev yaparak yeniden yerleşen köylülerin su, yol ve elektrik sorunları yetkililere yaptıkları tüm başvurulara rağmen halen çözülmedi.
Kakber köyünde yaşayan yurttaşlar yaşadıkları sorunları PİRHA’ya anlattı.
“DEVLETTEN HAKLARIMIZI İSTİYORUZ”
2020 yılında köylerine geri gelerek ev yaptıklarını söyleyen İrfan Gürz, “Evimizi yaparken özel kepçe tuttum ve çok zor koşullarda ev yaptık. Devletin bize hiçbir desteği olmadı 21. yüzyıldayız halen içme suyumuz yok, elektriğimiz yok, sulama kanallarımız kapalı. Biz devletten bu ülkenin vatandaşı olarak haklarımızı istiyoruz” diye belirtti.
Üç yıldır köyde ev yaptıklarını ancak sorunlarının çözülmediğini belirten Gülizar Gürz, “Yolumuz yok, tansiyon hastasıyım hastaneye gitmem gerekiyordu ama ne araba köye gelebildi ne de biz hastaneye gidebildik. Sularımız yok, 30 dakika yürüyüp kazan kuruyoruz çamaşırlarımızı yıkayıp, duş alıyoruz. Yıl olmuş 2023 halen suyumuz, yolumuz, elektriğimiz yok. Suyumuz ve elektriğimiz olsa kışında köyde kalırız” dedi.
“KÖYÜN ÇOK SORUNU VAR”
Fadime Aslan ise, “Köyün çok sorunu var. Su taşımaktan artık çok yorulduk, elektrik yok, yol yok çok sıkıntı çekiyoruz” yaşadıkları sıkıntılara isyan etti.
Köylerinde altyapıya dair hiçbir çalışmanın olmadığını vurgulayan Mesut Aslan, “En ciddi sıkıntılarımız sulama suları, elektrik, yol yok. Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana bu köye sadece hizmet olarak okul yapıldı onun dışında hiçbir hizmet yapılmadı” diye konuştu.
PİRHA- CHP Yozgat Milletvekili Ali Keven, Alevi köyleri Bozhüyük, Çağlayan, Ardıçalanı, Çerçialanı, Hüyüklüalanı, Veziralanı, Yazılıtaş’taki yol sorununu meclise taşıyarak, “Bu köylerimizin köy içi kilit taşları yok, yol sorunları devam ediyor. Bu çağda çoluk çocuk çamur içinde yürümek zorundalar. Vatandaşla oy pazarlığı yapmayı bırakın ve hizmet yapın. Bir kez daha uyarıyorum, bu ayrımcılığı tarih unutmayacak” dedi.
Yozgat’ın Akdağmadeni ilçesine bağlı Alevi köylerinin yol sorunu yüz yıldır devam ediyor. Alevi olmalarından kaynaklı hizmet alamadıklarını belirten köy sakinleri, yol sorunlarının hala devam etmesine isyan etmiş ve PİRHA olarak durumu haberleştirmiştik.
CHP Yozgat Milletvekili Ali Keven, Bozhüyük, Çağlayan, Ardıçalanı, Çerçialanı, Hüyüklüalanı, Veziralanı, Yazılıtaş köylerinin yol sorununu meclise taşıdı. Köy yollarının çamur içinde olduğunun altını çizen Keven, köylerle oy pazarlığı yapılarak ayrımcılıktan vazgeçilmesi gerektiğini vurguladı.
“OY PAZARLIĞINI BIRAKIN, BU AYRIMCILIĞI TARİH UNUTMAZ”
TBMM Genel Kurulunda söz alan Keven, köy yollarının çamurdan kurtulacağı günleri beklediğini ifade ederek, “Türkiye, bu köylerin yollarına, bu fotoğraflara bir baksın. Bu yollar Yozgat’ın Akdağmadeni ilçesine bağlı Bozhüyük, Çağlayan, Ardıçalanı, Çerçialanı, Hüyüklüalanı, Veziralanı, Yazılıtaş köylerinin çamurlu yolları ve hala bu köylerin yolları yapılmadı. Bu köylerimizin köy içi kilit taşları yok, yol sorunları devam ediyor. Bu çağda çoluk çocuk çamur içinde yürümek zorundalar. Yozgat’ta kanalizasyonu olmayan köyler var, yolu asfalt olmayan köyler var. Nedenini söylediğim zaman AKP’li arkadaşların zoruna gidiyor. Vatandaşla oy pazarlığı yapmayı bırakın ve hizmet yapın. Bir kez daha uyarıyorum, bu ayrımcılığı tarih unutmayacak. Bu köylerimize söz, o yollar inşallah bu yaz, çamurdan kurtulacak. 14 Mayıs’tan sonra ülkenin her yerinde çiçekler açacak” diye konuştu.
PİRHA- Yozgat’ın Akdağmadeni ilçesine bağlı Yazılıtaş Köyü’nün yol sorunu yüz yıldır devam ediyor. Alevi olmalarından kaynaklı hizmet alamadıklarını belirten köy sakinleri, yol sorunlarının hala devam etmesine isyan ediyorlar.
Türkiye’de birçok Alevi köyüne gittiğimizde hepsinin ortak şikayeti Alevi köyü olması sebebiyle devlet tarafından hizmet alamamaları. Bunlardan biri de Yozgat’ın Akdağmadeni ilçesine bağlı 100 haneli Yazılıtaş Köyü.
Yazılıtaş, Akdağmadeni ilçe merkezine 28 km doğusunda olup Akdağmadeni – Şarkışla karayoluna ise 3 km uzaklıkta bulunan bir orman köyü. 1850’li yıllardan sonra kurulduğu sanılan köye Malatya, Almus (tokat),Sarıkamış, Aşkale, Divriği ve ilçenin Ortaköy’ünden gelen ailelerin yerleştiği biliniyor.
PİRHA‘nın ulaştığı Yazılıtaş Köyü sakinleri, hizmette yaşadıklarını ayrımcılığı anlattılar.
ALT YAPIYI VE KANALİZASYONU KÖYLÜLER YAPMIŞ
Yazılıtaş Köyü’nün tamamı Alevi ve bu nedenle hizmetlerden en son ve en az yararlanan köylerden biri. Köyün yolu çamur deryasını andırıyor. Yazılıtaş’a belediye de el uzatmamış. Köy halkı, Devlet hizmetlerinden neredeyse sıfır düzeyde yararlanıyorlar.
Köyün altyapısı ve kanalizasyonu köylülerin dayanışması ve kendi emeği ile yapılmış. Kendilerine sadece bir kepçe sağlandığı Yazılıtaş’ta tüm işçilik ve alt yapı malzemeleri köylülerin omzuna yüklenmiş. Tüm bu ayrımcılığa rağmen köylüler alt yapı sorununu kendi dayanışmaları ile aşmış.
İKTİDAR’A OY ÇIKMAYAN KÖYE HİZMET YOK
Kışın 15, yazın ise 100 haneyi bulan köyde AKP’ye oy çıkmaması gerekçesiyle hizmet alamadıklarını kaydeden köylüler, kendilerine verilen sözlerin ise karşılık bulmadığını dile getiriyor.
Cumhuriyetin kurulduğu 100 yıllık zaman içerisinde köy yolu asfaltlanmayı beklerken, yanı başında Sünni yurttaşların yaşadığı köylerin yollarının asfaltlanması, ayrımcılık iddialarını güçlendiriyor.
YOLLAR, SOKAKLAR ÇAMUR DERYASI
Köylüler, bozuk yollar için yaptıkları resmi başvurulara cevap ve isyan eden köylüler Alevi olmalarından kaynaklı ayrımcılık ile karşılaştıklarını dile getirdiler.
Asfalt çalışmalarının hiçbir şekilde gerçekleşmediği Yazılıtaş’ta’ yurttaşlar, tüm girişimlerinin sonuçsuz kaldığını söylüyor. Yurttaşlar, seçim zamanı oy için verilen vaatlerin başında gelen yol probleminin, seçimlerden sonra ise hiçbir karşılık bulmadığını ifade ediyorlar.
Tarım ve hayvancılık ile geçimini sağlayan köylüler sosyal medya paylaşımlarında köy sorunlarının bitmek bilmediğine dikkat çekiyor. Görüntülerde yağan yağmur sonrası sokakların çamur deryasına dönüştüğü görünüyor.
Mezarlarına giden yolların da ayrıca çamur içinde kaldığını söyleyen köylüler, hayvan ahırlarına ulaşmanın araçlarla dahi mümkün olmadığını kaydediyorlar.
Ovada bulunan birçok köyün yollarının asfaltlandığını belirten Yazılıtaşlılar, sıra kendi köylerine geldiğinde bu hizmetin köy sınırında bittiğine şahitlik ettiklerini belirtiyorlar.
PİRHA- Elbistan’a bağlı Yalıntaş (Axtil) köyünün Serçekuyusu ve Kocapınar mezralarında yaşayan yurttaşlar yıllardır susuz. Belediyenin tankerle getirdiği sınırlı suyun günlük ihtiyaçlarına dahi yetmediğini söyleyen yurttaşlar, ayrıca yolları olmamasından kaynaklı şehre mesafelerinin 70 kilometre uzadığını belirttiler. Köydeki kadınlar, yaşanan sorunlardan en çok kendilerinin etkilendiğini vurguladılar.
Maraş Elbistan’a bağlı Yalıntaş (Axtil) köyünün Serçekuyusu ve Kocapınar mezralarında yaşayan yurttaşlar hizmet alamadıklarını belirterek su, yol ve internet sorunlarının hala devam etmesine isyan ettiler.
Elbistan’a bağlı Yalıntaş (Axtil) köyünün Serçekuyusu ve Kocapınar mezraları, ilçe merkezine 40 kilometre uzaklıkta. Köyün tarihinde asfalt yol, internet, telefon hattı ve şebeke suyuyla hiç tanışmayan köylüler yaklaşık 1 asıra yakındır sularını eşeklerle getirmiş.
Evlerinde şebeke suyu olmaması sebebiyle çamaşır makinesi, bulaşık makinesi ve güneş enerjisini neredeyse hiç kullanamadıklarını dile getiren köylüler, belediyenin tankerlerle getirdiği suyla günlük ihtiyaçlarını dahi karşılayamayacak noktada olduklarını söyledi. Yollarının toprak ve taş olmasından ötürü şehir merkezine olan mesafenin 70 kilometre arttığını söyleyen köylüler, sorunun çözümü için çağrıda bulundular.
Köylüler yol, su, ve internet sorununu çözmek için topladıkları imzalar ile gitmedikleri kurum bırakmamış. Yerel yönetimler, kaymakamlık ve valilik gibi yetkili kurumlara gönderilen dilekçelere ise hala cevap verilmemiş.
“60 SENEDİR HAYVANLARLA SU ÇEKİYORUZ”
İstanbul’dan dönerek köyüne yerleşen ve 60 yıldır hayvanlarla su taşıdıklarını kaydeden Hüseyin Uruk, “60 sene boyunca suyumuzu hayvanlarla çekiyorduk. Köyümüzde su yok ve belediye tankerle getiriyor. Yolumuz olmadığı için Elbistan’a gidecek vesait yok. Burada vesayeti olmayan yaşamıyor demektir. 40 kilometrelik bir yolu gitmek zorunda kalıyoruz. Oysaki bizi diğer köylere bağlayan 7 kilometrelik bir yolu asfaltlasalar hiçbir sorun kalmayacak. Maaş kartımı arkadaşa veriyorum, maaşımı bile o çekip getiriyor. Belediyenin getirdiği suyu yeme, içme, bulaşık ve çamaşırda kullanıyoruz. Bu su da yetmiyor. İçtiğimiz su temiz su mudur onu bile bilemiyoruz. İkinci sınıf bir vatandaş muamelesi görüyoruz. Yol için sadece kum döktüler. Ondan sonra bir gram bir şey yapmadılar. Bizler de vatandaşız, vergimizi veriyoruz” diye konuştu.
30 SENE SONRA AYNI MANZARAYLA KARŞILAŞTI
Gülşen Uruk da, 30 sene sonra döndüğü köyünde halen su olmadığından yakınarak, “30 yıl sonra İstanbul’dan dönerek köyümüze yerleştik. Tepelerden hayvanlarla, el gücüyle su taşıdık. 30 sene sonra döndük ve köyümüzde yine su yok. Kışın burada kalacağız. Yolumuz yapılır, suyumuz gelirse bizler için iyi olacak” dedi.
“YOL YOK, BELEDİYE İŞ MAKİNESİ GÖNDERMEDİ”
Köy sakinlerinden Ali Bahçıvan, kayısı bahçesi yaptığı tarlasına gidecek yolları olmadığını söyledi. Köyün su kaynakları olmasına rağmen halen bir sondaj vurulmadığı eleştirisinde bulunan Bahçıvan, “Küçüklükten bu yana suyumuzu hep eşeklerle getirirdik ve hala devam ediyor. Yolumuz sözde yapıldı. Altına yumuşak zemin yerine sadece çakıl döküldü. Yumuşak zemin döşenmediği için çökmeler oldu. Kayalar o kadar keskin ki tekerlekleri dahi kesiyor. 4 bin kayısı diktim ama araziye gidebileceğim yol yok. Kendi cebimden vererek yol yapmaya çalıştık onu da beceremediler. Elbistan belediyesinden paletli iş makinesi istedik, belli gerekçelerle göndermediler. Bahçemiz yukarılarda ne yaya, ne de araba ile gidebiliyoruz” ifadelerini kullandı.
TENEKELERDE SU ISITIRAK DUŞ ALINIYOR
Tazyikli suyun ulaşamadığı güneş enerjilerinin çalışmamasından kaynaklı tenekelerde su ısıtarak duş almak zorunda kaldıklarını kaydeden Bahçıvan şöyle konuştu:
“Ayrımcılık olmasaydı bu yol da yapılır, su da getirilirdi. Köyün yukarılarında su kaynakları var ve mühendisler de bunu onayladı. Ama neden bu su çıkartılmıyor? İş makineleri 2 gün çalışsa hem yollar yapılır hem de su çıkartılır. Her gün tarlada çalışıyoruz. İster istemez terliyoruz, toz içinde kalıyoruz. Duş almamız gerekiyor. Sularımız tazyikli akmadığı için güneş enerjisi de kuramıyoruz. Tenekeler ile ateşin üstünde suyu ısıtarak duş almaya çalışıyoruz. Doğru düzgün duş dahi alamıyoruz.”
“HASTENEYE GİDECEK YOL YOK, TELEFON DAHİ ÇEKMİYOR”
Yol ve su sorunun dışında köyde telefon dahi çekmediğini belirten Hatice Bahçıvan, “Ne su var ne de yol. Hasta olursak hastaneye gidecek yol yok. Bu devletin kolu her yere uzanıyor. İstediği zaman bu sorunu çözer. Köyde telefon dahi çekmiyor, çocuklarımızla dahi konuşamıyoruz. Biz de insanız. Eskiden gençtik suları omuzlarda getiriyorduk. Şimdi ise yaşlıyız, gücümüz yok ve yetişemiyoruz. Yeter artık bu sorunu çözsünler” diyerek isyan etti.
“KADINLAR BÜYÜK ZORLUKLAR ÇEKİYOR”
2005 yılında Serçekuyusu mezrasına yerleşen Olcay Ürük de yol, su, internet gibi sorunlarına dair toplayıp gönderdikleri imza ve dilekçelere bir cevap verilmediğini kaydederek, “Suyumuzun olmamasından kaynaklı biz kadınlar çok büyük zorluklar çekiyoruz. Maalesef duyan da ilgilenen de yok. Belediyenin gönderdiği su hiçbir şeye yetmiyor. Su olmadığı için ne bulaşık yıkayabiliriz, ne de çamaşır, Köyde telefon dahi çekmiyor. İnternet yok. Üniversiteye hazırlanan kızım, internet sorunundan kaynaklı sınava hazırlanamıyor. Köylüler olarak imza toplayarak belediyeye, kaymakamlığa ve valiliğe verdiğimiz dilekçelere hale cevap verilmedi” şeklinde konuştu.
“PARA DEĞİL HİZMET İSTİYORUZ”
Uzun yıllar kaldığı İstanbul’dan sonra köyüne yerleşme kararı alan Yusuf Turunç ise, köylerinde yeniden üretmek adına yaptıkları projelerin bu sorunlardan kaynaklı yarım kaldığına vurgu yaparak şunları söyledi:
“Bu sorunun en kısa zamanda çözülmesi lazım. Bu devlet insanlar köyüne dönsün, üretime katılsın diyerek çağrılar yapıyor. Bizler kendi köyümüze dönerek üretime başladık ama hala suyumuz, yolumuz yok. Yapmak istediklerimiz hep böyle yarım bırakılıyor. Para değil, hizmet istiyoruz. Tankerle su getirmekle, yola kum dökmekle hizmet olmuyor.”
“BÜTÜN YÜK BİZ KADINLARIN ÜZERİNDE”
Bir diğer yurttaş Menekşe Turunç ise, yol ve su sorununun bütün yükünün kadınların üzerinde olduğuna değinerek, “Şartlarımız gerçekten zor. Gelen su sağlıklı değil. Erkekler sabah çıkıp gidiyor ve bütün yük bizim üremizde. Sabah 5 gibi kalkıp çamaşır yıkamak zorunda kalıyoruz. 40 sene sonra döndüm ve halen su yok. Köy viran olmuş durumda. Sorunun çözülmesini bekliyoruz” diye konuştu.
PİRHA-Dersim’in Ovacık ilçesinin Tîlek (Yoğunçam) köyünde elektrik, su ve yol sorunu yurttaşların tüm başvurularına rağmen yıllardır devlet tarafından çözülmedi. Elektrik sorununun çözülmesi için verdikleri dilekçelere cevap verilmediğini söyleyen Seyit Sultan Çelik, “Yetkililerden elektik, su ve yol sorunlarımızı çözmelerini istiyoruz” diye belirtti.
Dersim 90’lı yıllarda köy boşaltmaların çok yaşandığı kentlerin başında geliyor. OHAL Valiliği’nin Kasım 1997 tarihli raporuna göre, Dersim’de 1994’te 183 köy, 823 mezra 8 bin 439 hane boşaltılmış, 41 bin 939 kişi yerinden edildi.
1.760 m yükseklikteki Dersim’in Ovacık ilçesinin Tîlek (Yoğunçam) köyü 1994 yılında boşaltıldıktan sonra 2010 yılında köye dönüş oldu ancak 12 yıldır elektrik, su ve yol sorunu yurttaşların tüm başvurularına rağmen yıllardır çözülmedi.
“BİZİM KÖYE NİYE HİZMET GETİRMİYORLAR?”
1994 yılında köyleri boşaltıldıktan sonra 2010 yılında tekrar köylerine geri döndüklerini söyleyen Elif Tutum, “10 yıl boyunca köyde tek başımıza kaldık, dilekçe vermemize rağmen bize elektrik vermediler. 10 ev olsun ki elektrik getirelim dediler ama biz kimi bulalım ki elektriğimiz gelsin. Suyumuz yoktu şimdi suyu getirdik ancak 3 ev olmamıza rağmen bize yetmiyor. Yolumuz da kötü durumda köyümüze gelenler mağdur oluyor. Yolumuz yok, suyumuz yok, elektriğimiz yok herkese hizmet götürüyorlar bizim köye niye hizmet getirmiyorlar. Biz ne yapalım? Bizim tek mesleğimiz hayvancılık, geçimimizi öyle sağlıyoruz. Sigortamız yok, emekli değiliz, hayvancılık yapmazsak açlıktan ölürüz. Köyümüzde elektik, su sıkıntısı var o yüzden bir şey ekemiyoruz” dedi.
“SORUNLARIMIZIN ÇÖZÜLMESİNİ İSTİYORUZ”
1994 yılında köyleri boşaltılmadan önce 30 evin olduğunu belirten Seyit Sultan Çelik ise, şunları dile getirdi:
“Köylerine dönmek isteyenler var ancak yolumuz çok kötü, 11 km’lik yolu 45-50 dakikada geliyoruz. Köye her gelişimizde arabada bir sürü sorun oluyor. Köye içme suyu getirildi ancak 3 haneye bile yetmiyor, 100-200 metrelik alanda sebze ektik, suyumuz ona bile yetmiyor. Yıllardır elektrik sorunumuz devam ediyor, bütün çabalarımıza rağmen çözüm bulunmadı. Köyüne dönmek isteyen de bu şartlardan dolayı dönmek istemiyor. Sorunlarımız çok. Yol, su ve elektrik sorunu var. Bir sürü arkadaşım köye geri dönüş yapmak istiyor ancak hem maddi imkânsızlıklar hem de köyün olumsuz şartlarından dolayı kimse geri gelemiyor. Elektrik sorunumuz için verdiğimiz dilekçelere cevap verilmiyor, bekliyoruz. Ama yapacaklarına da inanmıyorum. Elektrik verilmesi için köyde 10 evin olması gerektiği söyleniyor ancak bu şartlarda ev yapılmaz. Bize de elektrik verilmeyecek gibi duruyor. Yetkililerden elektik, su ve yol sorunlarımızı çözmelerini istiyoruz” diye konuştu.
PİRHA-Aktuluk TOKİ evleri sakinleri, yaşadıkları sıkıntıları dile getirmek için Dersim Belediyesi önünde basın açıklaması yaptı. Açıklamada, “Bizler, site sakinleri olarak, 2 yıldır belediye yönetimi ve belediye başkanı ile 3-4 ayda bir düzenli olarak görüşüyoruz. Belediye yönetimi her seferinde haklı olduğumuzu sorunları bir kaç ayda çözeceğine dair bizlere söz veriyor. Ancak bu süreçte sorunların çok büyük bir kısmı aynı şekilde devam ediyor” denildi.
Aktuluk TOKİ evleri sakinleri, yaşadıkları sıkıntıları dile getirmek için Dersim Belediyesi önünde basın açıklaması yaptı.
“HALKA HİZMET VEREMEYEN BİR BELEDİYE HALKÇI OLAMAZ”
3 yıldır sorunlarının devam ettiğini belirten Aktuluk TOKİ evleri sakinleri, “Şehir içi ulaşım sıkıntısı yaşarken bir de kullanılan ulaşım yolunda çökme kaymalar yaşanmaya başlandı. Doğalgaz firması, hat çekmek için yolun kaymasını da gerekçe göstererek hattı çekemeyeceğini, sakıncalı bir durum yaratabileceğini belirtip belediyeyle görüşmemizi belirtti. Belediye ise yolu TOKİ’den teslim alamadıklarını söyleyip müdahale edemeyeceklerini ifade etti. Belediye yetkilileri, geçen yaz sorunun çözüleceğini söylemişti ama aradan neredeyse 1 yıl geçti ve hala değişen bir şey olmadı. Doğalgaz bağlanamadığı için kışın kömür almak zorunda kalıyoruz. Çoğunluğu yoksul, emekli ve köylü olan vatandaşlarımızın oluşturduğu yerleşkemizde bu masraflar bizim belimizi giderek büküyor. Bu sorunun artık bitirilmesi gerekiyor. Bizler, site sakinleri olarak, 2 yıldır belediye yönetimi ve belediye başkanı ile 3-4 ayda bir düzenli olarak görüşüyoruz. Belediye yönetimi her seferinde haklı olduğumuzu sorunları bir kaç ayda çözeceğine dair bizlere söz veriyor. Ancak bu süreçte sorunların çok büyük bir kısmı aynı şekilde devam ediyor. Bizler halkçı belediyenin halktan yana çözümler üretmesini bekliyoruz. Halka hizmet veremeyen bir belediye halkçı olamaz” dedi.
“DOĞALGAZ SORUNUMUZ ÇÖZÜLSÜN”
Aktuluk TOKİ evleri sakinlerinin yapılmasını istediği talepleri şu şekilde:
-Doğalgaz sorunumuz artık çözülsün.
-Çöken ve kayan yollarımız ileri zamanlarda başka sıkıntılar çıkarmaması için yarından itibaren yapılsın.
-Ulaşım sorunu yaşıyoruz. Mahalle olmamıza rağmen çarşıya, okullara, hastaneye ve sağlık ocağına ulaşamıyoruz. Sabah 7 ile gece 23 arası saat başı toplu ulaşım istiyoruz.
-Arıtma paketinin elektriği kesik olduğu için atık su Aktuluk Mahallesi’ne akmaktadır. Arıtma sürekli taşmakta, sağlık ve çevre açısından tehlikeli olmakta, zehir saçmaktadır. Bu şekilde kalması önümüzdeki günlerde salgınlara sebep olabilir. Altyapı sorunları çözülsün istiyoruz.
-Mahalle içinde bir an önce yol verilsin. Şu an zorunlu olarak kullandığımız Çiçekli karayolunda kaldırım yok aydınlanma yok. Saat 19:00’dan sonra site sakinleri yaya olarak bu yoldan evlerine ulaşabiliyor. Çiçekli yolu yaya ulaşımı için bu haliyle büyük tehlike oluşturuyor. Kaldırım ve aydınlanma yapılsın istiyoruz.
-Çöplerin düzenli olarak hem sabah hem akşam alınmalı.
PİRHA – Malatya’da Dilek Mahallesi’nde bulunan ve Alevi vatandaşların yoğun olduğu bölgelere hizmet gelmediği gerekçesiyle yurttaşlar isyan etti.
Malatya’da Dilek Mahallesinde Alevi yurttaşların yoğun olduğu bölgeye hizmet gitmemesine ilişkin değerlendirme yapan Mehmet Ali Akıncı şunları söyledi:
“Yolumuz çukurlar içerisinde, her tarafta çukur var. Çukurları da ben kendi imkanlarımla çakıl getirerek doldurdum. Belediye buraya gelmiyor. Araba zaten yok, araba gelmiyor. Gelin buraya bir dolaşın, yolar çukurdan geçilmiyor”
“OY ORANINA GÖRE HİZMET YAPILIYOR”
Alevi mahallelere hizmet gelmediğini ileri süren Aziz Doğan ise, “Ben Dilek Gölpınar mahallesinde oturan bir vatandaşım. Dilek büyük bir mahalledir. Merkez mahalleye hizmet geliyor ama Gölpınar, Başpınar ve Uğrak mahallerine kesinlikle hiçbir hizmet gelmiyor. Belediye’den hiçbir temizlik hizmeti görmüyoruz. Belediyeye kaç defa sıkıntılarımız için başvursak da cevapsız kaldı. Yollardaki çukurlardan artık arabayı boş ver yayalar geçemiyor. Biz şunu düşünüyoruz, burası genelde Alevi vatandaşların oturduğu bir mahalle olduğu için her halde bu belediye ayrımcılık mı yapıyor? Bilemiyoruz. Ama merkeze bakıyorsun, bu mahallerle bakıyorsun bir sıkıntı var. Demek ki, burada bir ayrımcılık var. Yani oy oranına göre hizmet yapıyorlar” dedi.
Seçimden seçime gelindiğini dile getiren Erdal Gültekin de, “Yollarımızın durumları böyle ve hiçbir hizmet alamıyoruz ve mağduruz. Sulama kanallarımız pislik içerisinde. Yollardaki çukurları sizlerde görüyorsunuz. Buraya hiçbir yetkili gelmez ve kimse bizi sormaz. Seçimden seçime gelirler ancak” dedi.
Alperen Levent ise, “Gölpınar mevkindeyiz. Yollar ve kanallar her zaman sıkıntı. Defalarca yetkililere ulaştık. DSİ’ye, sulama birliğine, Battalgazi Belediyesi’ne, MASKİ’ye ve belediyenin şikayet hatlarını defalarca aradık. Yollar ve kanallar için ayrı ayrı iletişime geçtik. Her seferinde ‘yapılacak’ dendi. Fakat hiçbir şey yapılmadı. Kanallar pislik içinde, hayvanlar buradan su içiyor. Bu duruma bir türlü çözüm bulamadık. Yollar sıkıntılı, özellikle gece araç kullanmak çok zor” dedi.
“SULAMA KANALLARINA BAKMALARINI İSTİYORUZ”
Son olarak Hıdır Akıncı, “Yol köstebek yuvasına dönmüş. Hizmet geliyor, gelmiyor değil ama birçok hizmet de gelmiyor. Aslında sorunumuz sadece yol değil. Su çiftçinin can damarı, ekinlerimiz kurudu gitti. Yetkililerden sulama kanallarına bakmalarını istiyoruz. 1960’da sulama kanalı gelmiş sonrasında kimse bakmamış kanala. Bakım yok, bir şey yok. Yan gelip yatmışlar. Zamanı gelince çiftçiden fazlasıyla maliyetini alıyorlar. Ama insan biraz merhamet eder. Bugün 5. aya geldik ekinler buğdaylar kurudu gitti. Sayın Cumhurbaşkanı dedi ki, ‘bir karış yer boş kalmayacak’ buyur Cumhurbaşkanı, bu duruma geldi boş kalsa ne olacak, kalmasa ne olacak. Başka diyeceğim yok” ifadelerinde bulundu.
PİRHA – Erzurum’un Şenkaya ilçesine bağlı bulunan Yoğurtçular Köyü de devlet tarafından hizmet almayan Alevi köylerinden biri. Köylüler, özellikle yollarının hala toprak olması, su sorunundan şikayetçi olurken, sağlık evi olmasına rağmen hemşirenin verilmemesi gibi birçok yönde hizmet görmediklerini söylüyor.
Haberin Videosu
Erzurum Şenkaya Yoğurtçular Köyü halkı, herkes gibi vergilerini ödedikleri halde herkesin faydalanmakta zorunlu olduğu hizmetlerin çoğundan faydalanamadıkları dile getiriyor.
Türkiye’de birçok Alevi köyüne gittiğimizde hepsinin ortak şikayeti cemevlerinin olmaması ve Alevi köyü olması sebebiyle devlet tarafından hizmet alamamaları. Bunlardan biri de 200 hane ve 1350 nüfusa sahip olan Yoğurtçular Köyü.
Köyde Sağlık Evi var ama çalışan sağlıkçı yok. Köye girişte ayrılan yollara bakıldığında Alevi köyüne giden yolların toprak olduğu Sünni köylerine giden yolların ise asfalt olduğu görülüyor.
“KÖYDE HASTA OLSA İLK MÜDAHALEYİ YAPACAK KİMSE YOK”
Alevi kurumları adına Alevi Dernekleri Federasyonu (ADFE) Genel Başkanı Celal Fırat, Bağcılar Cemevi Başkanı Zeynel Abidin Koç ve Arnavutköy Cemevi Başkanı Yüksel Yılmaz, dört günlük Doğu Anadolu Bölgesi ziyaretinde Alevi köylerini ziyaret ederek yaşanan asimilasyon politikalarını yakından gözlemledi.
Yoğurtçular Köyü’nüde ziyaret eden heyet çektikleri görüntü ile köyde yaşanan sıkıntıları göz önüne serdi. Köyde yaşayan Şenol Bektaş adlı yurttaş köy nüfusuna dikkat çekerek köyde Sağlık Evi’nin olduğunu ancak bakacak sağlık ekipmanının olmadığının altını çizerek , “Köyde 200 hane var 1350 kişi yaşıyor. Ama maalesef bir hastamız olsa ilk müdahaleyi yapacak bir sağlık ekibimiz yoktur” diye konuştu.
“ALEVİ SÜNNİ AYRIMI YAPILARAK KÖYÜN YOLLARI YAPILMADI”
Bu gibi sorunları olan birçok Alevi köyünün olduğunu hatırlatan Bektaş, “Hepside yaklaşık olarak aynı. Yolu yok, suyu yok, alt yapısı yok. Okulu var ekipmanı yok” dedi.
Köyde cemevinin yapılmasını isteyen Şenol Bektaş, köydeki insanların geçmişlerini geleceğe taşımak için Aleviliğe dair birşeyler öğrenebilecek cemevine ihtiyaçlarının olduğunun altını çizdi.
Bektaş, “Devletin bakış açısı burada çok farklı” diyen Bektaş, “Alevi ve Sünni ayrımı yapılarak köyün yolları da yapılmadı. Beş kilometre aşağısında mesela giden yol stabilize edilmiş yapılmış soğuk asfalt atılmış ama burada maalesef tozlu topraklı yollar. Bu şekilde burada ayrım yapılmış. Çünkü o köylerin yolları yapılmışken bu köyün yolları neden yapılmadı. Burası büyük bir köy devletin buraya el atması lazım. Çünkü burada ortaokulda var onların çok daha iyi bir eğitim almasını isteriz” ifadelerini kullandı.
“KÖYDE TARIM VE HAYVANCILIK ESKİSİ GİBİ YAPILMIYOR”
Köyde yaşayanların geçim kaynağı tarım ve hayvancılık. Şenol Bektaş, köyde su sorunu olduğu için köylülerin tarımla uğraşamadıklarını belirterek örnek olarak köylülerin kış için bir ton samanı 800 TL’ye aldıklarını söyledi. Üretimin de durma noktasına geldiğini belirten Bektaş, köyden göçün yaşanması için devletin hizmet getirmesi gerektiğini söyledi.
Öte yandan iki yıldır köyde yapılan Köy Konağı’nın ise inşaatı yaklaşık olarak iki yıldır devam ettiğini söyleyen Şenol Bektaş, “Yaklaşık iki yıldır köyde yaşıyorum ama köy konağını da bir ay çalışıyorlar üç ay çalışmıyorlar gibi yavaş yavaş yapıyorlar ne zaman biter bilmiyoruz” dedi.
“KÖYLERDEKİ GÖÇ DURDURULMALI”
Köye ziyarete giden Alevi heyetinden Alevi Dernekleri Federasyonu (ADFE) Genel Başkanı Celal Fırat da yaptığı paylaşımda yaşananlara dikkat çekerek, “Erzurum Şenkaya Yoğurtçular köyünde 1350 kişi yaşıyor, sağlık evi yapılmış ama hemşire yok, Şenkaya’da 13 Alevi köyü var, köylerdeki göçün durdurulması için bu tür köylerimizin el üstünde tutması lazım…” dedi.
