PİRHA-Alevi inancında önemli bir yeri olan Hızır ayı başladı. Hızır ayına ilişkin yazılı bir açıklama yapan Fransa Alevi Federasyonu (FUAF) Yol Erkan Kurulu Başkanı Metin Doğan Dede, Hızır ayının tarihine ve öneminde dikkat çekti.
Şubat ayı Aleviler için kutsal kabul edilen Hızır ayıdır. Bu ayda oruçlar tutulur, cemler bağlanır, kurbanlar tığlanır. Ayrıca zorlu kış günlerinin geride kalması anlamına da gelen bu ayda lokmalar dağıtılır, ziyaretler ve türbeler ziyaret edilerek iyi dileklerde bulunulur. Hızır Aleviler için bir kurtarıcıyı temsil eder.
Fransa Alevi Federasyonu (FUAF) Yol Erkan Kurulu Başkanı Metin Doğan, Hızır ayı ile ilgili yazılı bir açıklama yaparak Hızır ayının önemine dikkat çekti. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“HIZIR FARKLI COĞRAFYALARDA FARKLI MOTİFLERLE ANILMIŞTIR”
Her inancın kendine özgü kutsal ve önemli günleri vardır. Biz Aleviler açısından da içinde bulunduğumuz bugünler kutsal Hızır günleri olarak kabul edilir. Tarih içerisinde her toplum, kendi varlığını kendi gelenek görenek ve inançsal değerleriyle birlikte günümüze taşımıştır. İşte bu inançsal değerlerimiz içerisinde önemli bir yeri olan Hızır, Anadolu’dan Orta Asya topluluklarına, Mezopotamya’ya, Balkanlara kadar dünyada farklı coğrafyalarda farklı motiflerle anılmıştır. Hızır Alevi inancında çok yönlü ve köklü bir yere sahiptir.
“HIZIR HAKK’IN YERYÜZÜNDEKİ TEZAHÜRÜDÜR”
Hızır çağrıldığında zor durumda olanların, dara düşenlerin yardımına koşan, insanlara doğru yolu gösteren ölümsüz bir Veli, bir Nebi olarak tanımlanır. Ayrıca tabiata can veren bereketin simgesi, baharın müjdecisi manevi bir güç olarak kabul edilir. Hızır’ın aynı zamanda Boz at’ına binip diyar diyar dolaşarak insanları koruduğuna, kolladığına inanılır. Hızır Hakk’ın yeryüzündeki tezahürüdür. Hakk’ın yeryüzünde insan sıfatına bürünmüş halidir. Hakk’ın insan sıfatında kendini yansıtmasıdır. Hızır, inancımızda Şah-ı Merdan Ali ile özdeşleştirilmiştir. Bir vakit Hünkar Hacı Bektaş Veli olarak gelmiş insanlığa bilgiyi, inancı ve hoşgörüyü aşılamış, bir vakit Pir Sultan olup mazlumun yanında yer alıp zulme karşı durmuştur. Erenler ve evliyalar ile gelip insanlara doğru yolu göstererek umut kaynağı olmuştur. Hızır ölümsüzlüğün sırrına ermiş insan-ı kamildir.
DOĞA KÜLTÜRÜNÜN ETKİSİ
İlkel çağlarda avcı ve toplayıcı toplum kültüründen, yerleşik hayata yani tarım kültürüne geçildiğinde mevsim değişiklikleri önemli bir yer teşkil etmiş, tarımda bolluk ve bereket esas alınmıştır. Ekin ekme, bağ bozumu, hasat zamanı, baharın gelmesi gibi olaylar, bir yıl içerisinde doğadaki değişiklikler, tabiattaki diriliş uyanış insanların hayatını her zaman etkilemiş ve bu değişikliklere çeşitli anlamlar yüklenilmiştir. Alevi inancında Hızır orucunun ortaya çıkışı, Nuh tufanından kurtuluş, imam Hasan ile imam Hüseyin efendimizin hastalanmaları gibi kuşaktan kuşağa günümüze kadar aktarılan inanışlara dayandırılır. Bunlarla birlikte doğa kültünün etkisi de büyüktür. Hızır ile ilgili çeşitli hikayelerde mevcuttur. Hızır ile İlyas’ın abu hayat suyunu bulmaları, Musa ile Hızır’ın birlikte yolculuğu ve kuru balığın canlanması gibi anlatılar bunların başında gelir. Bu hikayelerin batini açıdan değerlendirilmesi gerekmektedir. Gılgamış’tan, İskender efsanesine kadar bir çok efsane incelendiğinde benzerliklerin olduğu görülecektir.
“HIZIR ORUCUNUN ZAMANI YÖREDEN YÖREYE DEĞİŞİKLİK GÖSTERİR”
Hızır günlerinde pirler talipleriyle buluşur. Cemler bağlanır, kurbanlar tığlanır, kömbe ve kavutlar yapılır, Hızır lokmaları dağıtılır, türbeler, ziyaretler ve mezarlar ziyaret edilir. Hızır mekanlarına gidilir. Hızır orucu tarihleri Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde değişiklikler gösterse de Ocak ayının sonlarından itibaren başlar. Genel anlamda Şubat ayının ikinci Salı, Çarşamba ve Perşembe günlerinde tutulur. Hızır oruçları bu sene 12-13-14 Şubat tarihlerine denk gelmektedir. Ama mecburen bu tarihte tutulacak diye bir şart da yoktur. Oruçlar bazı yörelerde 7 gün tutulur. Dersim yöresinde köy köy, aşiret aşiret değişkenlik göstererek 4 farklı haftaya yayılır. Bu tamamen coğrafi şartlar ve pirlerin talipleriyle buluşabilmesiyle ilgili bir durumdur. Hızır orucu gece yarısından itibaren başlar ve akşam gün batımına kadar devam eder. Hızır oruçlarıyla beraber sadece bir yıl geride kalmaz aynı zamanda bütün canlılar açısından oldukça zorlu geçen kış şartları da yavaş yavaş sona ermeye başlar.
“BİRBİRİMİZİN HIZIR’I OLALIM”
Hızır her daim mazlumun yanında zalimin karşısındadır. O adaletsizliğe karşı savaşandır. İnsanlar bu yüzden Hızır gibi yardımımıza yetişti demektedirler. Bu anlamda bizler de yaşadığımız coğrafyanın ve birbirimizin Hızır’ı olalım. Muhtaç olanın, düşenin elinden tutalım. Sevgiyi, kardeşliği, hoşgörüyü ve yardımlaşmayı öne çıkaralım. Hızır aşkına tuttuğunuz oruçlar, vereceğiniz lokmalar Hak katında kabul ola. Ulu dergaha yazıla. Yakılan deliller tüm insanlığa ışık tuta. Hak Muhammed Ali, Hünkar Hacı Bektaş Veli cümlemizin yardımcısı, Bozatlı Hızır yoldaşı ola. Aşk-ı muhabbetlerimizle. (HABER MERKEZİ)
Fuaf Yol Erkan Kurulu
