PİRHA- Cumhuriyet’in yüz yaşına girdiği 2023 yılı da yüzyıllık inkar, imha ve asimilasyon politikalarının devam ettiği bir yıl oldu. AKP-MHP blokunun Alevileri ‘denetim’ altına alma planına karşı, Aleviler de daha örgütlü bir mücadele hattı örerek “Devletin Alevisi olmayacağız” mesajını güçlü bir şekilde verdi.
Aleviler nezdinde 2023 yılı, AKP-MHP hükümetinin Alevilere karşı yürüttüğü kültürel ve inançsal asimilasyon saldırılarıyla devam etti.
Cumhuriyetin ikinci yüzyılına dair yıl boyunca miting, panel, yürüyüş gibi eylem ve etkinlikler yapan Aleviler, ‘Demokratik Cumhuriyet’ talebini alanlarda daha gür seslendirerek, bir yüzyıl daha yok sayılmayı kabul etmeyeceklerini vurguladılar.
Farklılıkları yok sayan Türkiye Cumhuriyeti, başta Alevileri olmak üzere, farklı inanç ve etnik kimlere dönük inkâr, imha ve asimilasyon politikalarını kesintiye uğratmadan yüz yıldır sürdürüyor. Topyekûn ortadan kaldıramadığı Alevileri kavim kırım politikaları ile kendi hak ve hakikatinden uzaklaştırmak isteyen devlete karşı Alevler de hakikatin izinden hiç ayrılmadılar.
AKP-MHP hükümeti, Alevilere karşı yeni hamlesini Eylül 2022’de geliştirdi. Devlet ve iktidar sahipleri, Alevilerin meşru demokratik taleplerini karşılamak ve anayasal güvenceye almak yerine, inkarda ısrar ederek Kültür Bakanlığı bünyesinde Alevi Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı’nı kurdu.
AKP/MHP iktidarı, uzun yıllardır dinselleştirmek için çabaladığı eğitim sistemine sonunda her okula imam atayacağı ÇEDES projesini ekledi.
Aleviler ve örgütleri tüm bu hamlelere cevabını sokaklarda, meydanlarda, TBMM’nin önünde ve bulunduğu her yerde söyledi. 2023 yılını binlerin katıldığı mitingle uğurlayan Aleviler ikinci yüz yıla eşit yurttaşlık, özgürlük, barış ve demokrasi özlemiyle giriyor. 2024 yılı da tüm diğer yıllar gibi baskı politikalarının arttığı, zora, zorbalığa karşı mücadelenin büyütüleceği bir yıl olacak.
İşte Aleviler açısından 2023 yılında yaşananlar:
ALEVİLERİN ASİMİLASYONU İÇİN ALEVİ BEKTAŞİ KÜLTÜR VE CEMEVİ BAŞKALIĞI KURULDU
AKP-MHP iktidarı, Alevi inkarını sürdürürken, asimilasyon politikalarına hız verdi. Ulusal ve Uluslararası mahkemelerin Alevi inancı ve toplumu hakkında verdiği kararları bu yıl da uygulamazken, asimilasyon ve inkarı kurumsallaştırıp Kültür Bakanlığı bünyesinde Alevi Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı’nı kurdu.
Alevi toplumunun yoğun tepki gösterdiği Alevi Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı’na eski İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun Danışmanı Ali Arif Özzeybek getirildi. Kasım 2023’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, gece yarısı kararnamesiyle Ali Arif Özzeybek’in başkanı olduğu Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı’na ülkücü olarak bilinen Ali Rıza Özdemir’i atadı.
Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan kararnameyle Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı’na bağlı dedelere maaş bağlanması yasalaştı. AKP hükümeti, Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı ile Alevilere yönelik asimilasyon politikalarının çemberini genişletti. Kültür Bakanlığı tarafından görevlendirilen kişiler Alevi köylerine giderek, dedeleri maaşa bağlama teklifinde bulundu.
Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı ayrıca harem selamlık gençlik kampı düzenleyeceğini açıkladı. Alevi derneklerine gönderilen yazıda, Aydın ve Çanakkale’de iki ayrı tarihte yapılacak kampa katılmaları için 10 kız 10 erkek ismi istendi.
Alevi Bektaşi ve Cemevi Başkanlığı’nın düzenlediği etkinlikte, Hacı Bektaş Veli’nin kucağındaki aslan ile ceylan kaldırıldı. Hükümet, yeni bir Hacı Bektaş Veli portresi yaparak “alternatif anma etkinliklerini” yeni bir boyuta taşıdı!
ALEVİ TOPLUMU ÇEDESE KARŞI HEM MEYDANLARDA HEM DE HUKUKSAL ALANDA MÜCADELESİNİ SÜRDÜRDÜ
Aleviler; ÇEDES ve zorunlu din derslerine karşı İzmir’de 16 Eylül’de miting yaptı. Mitinge katılan on binler, hep bir ağızdan “İktidar elini çocuklardan çek” dedi. İzmir’den seslenen Aleviler, “Eşitlik, adalet, özgürlük istiyoruz. Bir arada yaşamı kurmak için laik demokratik bir hukuk devleti istiyoruz” dedi.
Alevi örgütlerinin öncülüğünde ve yoğun çalışmaları sonrasında Kadıköy’de düzenlediği “Demokratik Türkiye” mitinginde ise “Karanlığa teslim olmayacağız, er ya da geç kazanacağız” mesajı verildi. “Laik Eğitim, İnsanca Yaşam, Demokratik Türkiye” şiarıyla yapılan mitinge binlerce yurttaş katıldı.
PSAKD Gaziosmanpaşa Şubesi Karayolları Cemevi’nin, İstanbul Valiliği’nin “haksız işgal tazminatı” talebine karşı açtığı davada mahkeme cemevi lehine karar vermişti. İstinafa giden kararda yeniden cemevi haklı bulundu, “Ecrimisil talep edilemez” denildi.
Aleviler, Nevşehir’in Hacıbektaş ilçesinde yapılan 60. Ulusal 34. Uluslarası Hacı Bektaş Veli Anma Törenleri ve Kültür Sanat Etkinlikleri kapsamında, Hacı Bektaş Veli Dergahı’na yürüdü. Açıklamada, el konulan dergahların Alevi toplumuna iade edilmesi çağrısında bulunuldu.
Demokratik Alevi Kadınlar Birliği 4’üncü kongresini Almanya’da bulunan Dortmund ve Çevresi Alevi Kültür Merkezi’nde gerçekleştirdi. Delegeler sırasıyla söz alarak Alevilere yönelik uygulanan asimilasyon politikaları ve Alevi kadınların örgütlenme sorunları hakkında konuştu.
Alevi Pirleri ve din alimleri, Halkların Demokratik Kongresi(HDK) Genel Merkezi’nde savaş ve tecride ilişkin basın açıklaması yaptı. Açıklamada barış vurgusu yapılarak “Yol birdir sürek bindir düşüncesi ile yolumuzu barışa çerağ olmalıyız” denildi.
Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu’nun (AABK) önderliğinde oluşturulan Madımak Hafıza Merkezi ‘Sanal Müzesi’ açıldı. Sivas Katliamı ile ilgili bugüne kadar yapılan çalışmalar, doktora tezleri, kitaplar, incelemeler ve dokümanlar bir web portalı üzerinde toplandı
Alevi çatı örgütleri İsrail’in Filistin’e dönük saldırılarını kınayarak, işgalci güçlerin dayatmaya çalıştıkları her türlü savaş politikalarına karşı halkların kardeşliğinde ısrarcı olmak, barışı savunmak, her türlü savaş politikasını teşhir etmek, savaşın değil barışın tarafı olmanın tarihi bir insanlık görevi olduğu çağrısında bulundu.
ALEVİ KURUMLARI DEPREM BÖLGESİNDEYDİ
6 Şubat 2023 depremlerinin ilk gününden itibaren Aleviler depremden etkilenen bölgelere ulaştı. Alevi Bektaşi Federasyonu, Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu, Alevi Dernekler Federasyonu, Demokratik Alevi Dernekleri, Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı, Alevi Kültür Dernekleri ve Pir Sultan Abdal Kültür Derneği deprem bölgelerinde koordinasyon merkezleri oluşturarak çadırlar kurdu. Alevi kurum başkanları deprem bölgesinde ayrıca gözlemlerde bulundu.
Alevi kurumları ve cemevleri, Maraş depreminde zarar gören yurttaşlara destek amaçlı başlattığı yardım kampanyasında topladığı gıda ve giyecek malzemelerini bölgeye ulaştırdı. Depremzedelerin, kişisel bakım malzemeleri, giyecek, battaniye, yatak ve çocuk bezi gibi ihtiyaçları karşılanırken, bölgede bulunan cemevleri ise depremzedeleri misafir ederek temel ihtiyaçlarını karşılamaya çalıştı.
ALEVİ KADINLAR, 8 MART’TA DEPREMZEDE KADINLARLA BULUŞTU
Türkiye ve Avrupa Alevi hareketi deprem bölgelerinde sürdürdükleri dayanışma ve yardım çalışmalarını birlikte yürüttüler. Bölgedeki cemevleri üzerinden yürütülen çalışmalara Alevi kadınlar da aktif olarak katıldılar.
Depremlerin ilk gününde depremzedelerin yardımına koşan ve bulundukları yerlerde topladıkları yardımları bölgeye gönderen kadınlar, 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü’nde kadınlarla dayanışma amaçlı deprem bölgesine ulaşarak ihtiyaçları kadınlara ulaştırdı.
ALEVİLER; MADIMAK, GAZİ, DERSİM, ÇORUM MARAŞ KATLİAMLARINDA YAŞAMINI YİTİRENLERİ ANDI
GAZİ KATLİAMI YÜRÜYÜŞLE PROTESTO EDİLDİ
İstanbul’da çoğunlukta Alevi yurttaşların yaşadığı Gazi Mahallesi’nde 12 Mart 1995 tarihinde 22 kişinin yaşamını yitirdiği ve yüzlerce kişinin yaralandığı Gazi Katliamı’nın 28’inci yılında Alevi örgütleri yürüyüş sonrası basın açıklaması gerçekleştirdi. Binlerin katıldığı açıklamada, katliamın bir devlet organizasyonu olduğuna dikkat çekilerek, katliamın aydınlatılması ve faillerin cezalandırılması çağrısında bulunuldu.
DERSİM’DE YAPILAN SOYKIRIM 86. YILINDA LANETLENDİ
Dersim Soykırımı’nın 86’ıncı yılında başta Dersim olmak üzere çeşitli kentlerde katledilenler için yapılan eylemlerde, soykırımın tarihte kalan süreç olmadığı belirtilerek, katliamla yüzleşilmesi çağrısı yapıldı.
MADIMAK KATLİAMI’NDA YAŞAMINI YİTİREN 33 CAN ANILDI
33 aydın, yazar ve sanatçının gerici faşistler tarafından yakılarak katledildiği Sivas Katliamı2nın 30. yılında katledilenlerin yakınları Madımak Oteli’nin önüne karanfil bıraktı. Otel önünde konuşan Murat Gündüz’ün babası Mustafa Gündüz, Alevilere birlik çağrısında bulunurken, PSAKD Genel Başkanı Cuma Erçe, Madımak Oteli’nin “Utanç Müzesi” oluncaya kadar otelin içine girmeyeceklerini ifade etti.
ÇORUM KATLİAMI’NIN YILDÖNÜMÜNDE KİTLESEL ANMA
Çorum Katliamı’nda yaşamını yitirenler 43. yılında anıldı. Yapılan açıklamalarda katliam dosyasının yeniden açılması gerektiği vurgulanırken, yaşamını yitirenlerin anısına heykel dikilmesi talebi de dile getirildi.
MARAŞ’TA KATLEDİLENLER ANILDI, YÜZLEŞME ÇAĞRISI YAPILDI
Alevi kurum başkanları, Maraş Katliamı’nın 45’inci yılında katliamın yapıldığı Yörükselim Mahallesi’nde açıklama yaptı. Devletin Maraş Katliamıyla yüzleşmesi için çağrı yapan Aleviler, “Bu katliam da tıpkı diğer Alevi katliamları gibi devletin gözetiminde gerçekleşmiştir. Aradan geçen bunca zamana karşın hiçbir şey değişmemiştir” dedi.
HACIBEKTAŞ’TA SAVAŞA KARŞI BARIŞ AÇIKLAMASI
Alevi Bektaşi Federasyonu’nun Genişletilmiş Danışma Kurulu Hacıbektaş’ta yapıldı. Genişletilmiş Danışma Kurulu öncesi Alevi kurumları, Hacı Bektaş Dergahı önünde savaşa karşı basın açıklaması gerçekleştirdi. Açıklamada “Orta Doğu bölgesinin barış ve huzurunu bozan her girişiminin karşısındayız. Evrensel İnsan Hakları Beyannamesi’ni öne sürüp barış isteyenler daha yakın süreçte Sihalar ile bombalama, savaş tezkeresi çıkartanlar ve ülkeye yabancı asker daveti yapanlar bu konudaki çelişkilerini ve samimiyetsizliğini gösteriyor” denildi.
ALEVİ KURUMLARINDAN TİP GENEL BAŞKANI ERKAN BAŞ’IN ÖZGÜRLÜK YÜRÜYÜŞÜNE DESTEK
TİP Genel Başkanı Erkan Baş “Özgürlük Yürüyüşü”nün 20. gününde Ankara’da kendisini karşılayan Alevi kurum temsilcileriyle bir açıklama yaparak, “Bugün adımlarımızı Alevilerin özgürlük mücadelesi için atıyoruz” dedi. Alevi başkanlar ise özgürlük yürüyüşünü başından beri desteklediklerini vurguladılar.
ALEVİLER; YIL BOYUNCA BASKI, TEHDİT, GÖZALTI VE TUTUKLAMAYLA KARŞI KARŞIYA KALDI
PSAKD Sarıyer Şube Başkanı Beyhan Gün ve Şube Sekreteri Şimal Deniz’in duruşması sonrasında Çağlayan Adliyesi önünde açıklama yapan PSAKD Genel Başkanı Cuma Erçe’nin de arasında olduğu yöneticiler ters kelepçe takılarak gözaltına alındı.
İstanbul ve Kırklareli’nde polisin birçok eve eş zamanlı baskınlarda Demokratik Alevi Dernekleri (DAD) Eş Genel Başkanı Kadriye Doğan gözaltına alındı. Doğan, gözaltı ve savcılık ifadesinin ardından serbest bırakıldı.
İstanbul Sarıgazi’de Sivas Madımak Katliamı’nda yaşamını yitiren canlar için yapılmak istenen anma polis tarafından engellendi. Kitleye müdahale eden polis birçok kişiyi gözaltına aldı.
İstanbul Armutlu’da bulunan PSAKD Sarıyer Şubesi/Zeynep Yıldırım Cemevi’ne sabah saatlerinde polis operasyon başlattı. Cemevinin kapılarını kıran polis çok sayıda kişiyi gözaltına aldı.
Avusturya Alevi Birlikleri Federasyonu bünyesinde yıllardır Alevi toplumuna hizmet eden Ali Rıza Yıldırım, İstanbul-Viyana uçuşu sırasında polis tarafından gözaltına alındı ancak bir süre sonra serbest bırakıldı.
Cumartesi Annelerinin 955. hafta eylemini takip eden muhabirimiz Dilan Şimşek, polis tarafından darp edilerek gözaltına alındı. Serbest bırakılan Şimşek, suç duyurusunda bulundu.
Yazar Ayhan Aydın, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a hakaret ettiği iddiasıyla İstanbul Emniyet Müdürlüğü’nde ifade verdi.
10 Ocak Gazeteciler Günü’nde Karşımahalle muhabiri Sezgin Kartal, sabah saatlerinde evine yapılan operasyonla gözaltına alındı, tutuklanan Kartal 160 gün sonra özgürlüğüne kavuştu.
PSAKD’nin önceki Genel Başkanı Gani Kaplan hakkında 18 Mayıs 2017 yılında İbrahim Kaypakkaya anmasında yaptığı konuşma ve sonrasında Ulaş Bardakçı ile KHK’li Nuriye Gülmen ve Semih Özakça paylaşımından dolayı dava açıldı.
Sanatçı Ali Baran, Almanya’dan Türkiye’ye gelirken Sabiha Gökçen Havalimanı’nda gözaltına alındı. Çağlayan Adliyesi’ne gidip savcılığa ifade veren Ali Baran hakkında “Terör” propagandası iddiasıyla dava açıldığı belirtildi.
Alevi toplumu tarafından asimilasyonculukla suçlanan Pir Hünkar Hacı Bektaş Veli Dergahı Vakfı, özel bir sohbette Hz. Ali’ye yönelik sözleri nedeniyle Sanatçı Musa Eroğlu hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulundu. Dava ileri bir tarihe ertelendi.
İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanında gözaltına alınan İngiltere Alevi Kültür Merkezi ve Cemevi Yöneticisi Ali Ender Cemgil, yurt dışına çıkış yasağıyla serbest bırakıldı. Cemgil, yasağın kaldırılması sonrası İngiltere’ye döndü.
Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu (AABK) Genel Başkan Yardımcısı görevini bir dönem yapan, Basel Cemevi 2. Başkanı İsmail Ataş, 5 Temmuz’da İstanbul Havalimanı’nda polis tarafından gözaltına alındı. Ataş, savcılık ifadesi sonrasında serbest bırakıldı.
Katıldıkları bir düğünde gözaltına alınıp işkence ve ırkçı söylemlere maruz kalan Bayır ailesinin sanık olarak yargılandıkları davanın ilk duruşması görüldü. Aile, polislerin kendilerine, Romansınız, Alevisiniz, Allah’ınız, vatanınız yok’ dediğini aktardı.
ALEVİLERE YÖNELİK AYRIMCI POLİTİKALAR BU YIL DA DEVAM ETTİ
MADIMAK KATLİAMI DAVASI
Anayasa Mahkemesi Sivas Madımak Katliamı’nda çakmağı çakarak yangını çıkaran sanık Yunus Karataş’a tahliye yolunu açan bir karar verdi. AYM kararında Madımak Katliamı’nın bir ‘terör suçu’ olmasına rağmen suçu işleyenlerin herhangi bir örgütle bağı kanıtlanamadığı için ‘terör suçlusu’ sayılmayacaklarını öne sürdü. AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Sivas Madımak Oteli’nde 33 insanı yakarak katledenler arasında bulunan hükümlü Hayrettin Gül’ün cezasını hastalık gerekçesiyle kaldırdı.
Sivas Madımak Katliamı zaman aşımına uğratıldı. 33 aydın, sanatçı ve yazarın yakılarak katledildiği Sivas Katliamına ilişkin firari üç sanık hakkında süren davanın duruşmasında savcı, zamanaşımı uygulanarak davanın düşmesini talep etti. Mahkeme heyeti, davanın düşmesine hükmetti. Firari sanıklar Murat Sonkur, Eren Ceylan ve Murat Karataş yönünden zamanaşımı gerekçesiyle davanın düşürülmesine hükmetti.
6 Şubat tarihinde 11 ili ve 13 milyon insanı etkileyen, büyük felakete yol açan depremde on binlerce yurttaş hayatını kaybedip, yüz binlercesi yaralanırken, milyonlarca insan yaşam alanlarını terk etmek zorunda kaldı. Ketlere günlerce yardım gitmemesi on binlerce insanın ölümüne, yüz binlercesinin de yaralanmasına neden oldu. Deprem felaketi birinci yılına yaklaşırken yurttaşların temel ihtiyaçları giderilmedi. Su, gıda, hijyen malzemesi ve çadır sorununun devam ettiği kentlerde, enkazlar kaldırılmaya devam ediliyor. Tarım alanlarına ve Alevi köylerinin bulunduğu alanlara dökülen molozlar tehlike saçarken, deprem felaketinin yaşandığı bölgede ayrımcı politikalar uygulanmaya devam ediyor.
Okmeydanı Cemevi’nde polis kurşunuyla katledilen Uğur Kurt’un davası Çağlayan Adliyesi 11. Ağır Ceza Mahkemesi’nde yeniden görüldü. 15 Aralık’a ertelenen ve bilirkişi inceleme talebinin reddedildiği duruşma sonrası Kurt’un eşi Narin Kurt, “Biz dokuz yıldır adalet bekliyoruz” diyerek karara tepki gösterdi.
HEDEP İstanbul Milletvekili Celal Fırat, İçişleri Bakanlığı’nın bütçe görüşmelerinde Alevilere yönelik baskı, gözaltı ve ayrımcılık politikalarını dile getirdiği konuşmasında, İYİ Parti Ankara Milletvekili Yüksel Arslan’ın “Cemevini terör örgütüne teslim ettiniz” şeklindeki saldırısına maruz kaldı. Fırat ve Alevi toplumu Arslan’a sert tepki gösterdi.
Didim Cemevi binasının bulunduğu arsanın hazineye (Milli Emlak) ait olması sebebiyle Didim Vergi Dairesi, işgaliye borcunu gerekçe göstererek cemevinin banka hesabında bulunan 100 bin TL’ye bloke koydu.
Yozgat’ın Akdağmadeni ilçesine bağlı Yazılıtaş Köyü’nün yol sorunu yüz yıldır devam ediyor. Alevi olmalarından kaynaklı hizmet alamadıklarını belirten köy sakinleri, yol sorunlarının hala devam etmesine isyan etti. Güncel hali ile sorun hala devam ediyor.
Depremde yıkıma uğrayan yapıların arasında Alevilerin kutsal mekanları var. Adıyaman Bulam’da Üryan Hızır Ocağı’na ait 150 yıllık ev de valilik kararıyla yıkıldı. Üryan Hızır Ocağı evlatları yıkıma tepki göstererek, yapılanın saygısızlık olduğunu belirttiler.
Malatya’da depremden sonra oluşan enkazların molozu Battalgazi İlçesine bağlı Mamurek mahallesinde üç Kürt-Alevi köyünün yanı başına döküldü. Söğüt, Elmalı ve Balıklıdere köylerinden oluşan Mamurek’te yaklaşık 300 hane ve bin 500 nüfusu etkileyen moloz dökümüne karşı köylüler, “Hepimiz kanserden öleceğiz. Molozları dökecek başka bir yer mi yok?” diyerek isyan etti.
Konya’nın Yeni Mahalle semtindeki kentsel dönüşüm nedeniyle arazilerinin kamulaştırıldığını belirten Abdal toplumu, Karatay Belediyesi tarafından göçe zorlandıklarını söylediler. Mahalleliler, AKP’li belediye, mafya gibi arazilerimize çöküp alıyor. Bizler Alevi ve solcuyuz. Bundan dolayı bu bölgeden gitmemizi istiyor” diyerek yaşadıkları mağduriyeti anlattı.
Malatya Pütürge Hüsükuşağı Köyü yaylalarında bulunan Hızır Ziyareti (Gönçi Hızır) kimliği belirsiz kişiler tarafından tahrip edildi.
Ankara’da cemevlerine saldırı davasının karar duruşması 7 Temmuz’da görüldü. Mahkeme, tutuklu saldırgan Ahmet Ozan Karaca’nın tahliyesine, iki tutuksuz sanık Baver Gül ile Çağdaş Can Bardakçı’nın ise beraatine karar verdi.
Ordu’nun Gölköy ilçesinin tek Alevi mahallesi olan Kozören sakinleri, uzun yıllardır yapılmayan yol sebebiyle belediye binası önünde eylem düzenledi. Eylemde açıklama yapan köylüler, ayrımcılığa uğradıklarını belirterek, insanların etnik kimliğine bakılmadan, adaletle, ötekileştirilmeden hizmet verilen bir anlayış beklediklerini ifade ettiler.
ALEVİ TOPLUMU GAĞAND, NEWROZ, RAS EL-SENİ, HEFTEMAL, HIDIRELLEZ’İ KUTLADI XIZIR VE YAS-I KERBELA ORUCU TUTTU, YIL BOYUNCA FESTİVALLER VE ETKİNLİKLER YAPILDI
60. Ulusal, 34. Uluslararası Hacı Bektaş Veli Anma Törenleri ve Kültür Sanat Etkinlikleri, Nevşehir’in Hacıbektaş ilçesinde yapıldı. Alevi Bektaşi Federasyonu Genel Başkanı Mustafa Aslan, “Devletin ve hükümetin asimilasyon çabaları her geçen gün daha da artmaktadır. Bütün itirazlarımıza rağmen Alevi Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı’nı kurdular. Bu başkanlığı kuranlara sesleniyoruz: Hem Cemevi Başkanlığı diyeceksiniz hem de cemevlerimizi ibadethane olarak tanımayacaksınız. Siz kimsiniz? Duymadıysanız bir kez daha buradan söyleyelim: Cem ibadetimiz Cemevleri ibadethanemizdir! Aleviler vardır Alevilik haktır” dedi.
60. Ulusal 34. Uluslarası Hacı Bektaş Veli Anma Törenleri ve Kültür Sanat Etkinlikleri kapsamında bu yıl 30’ncusu verilen Hacı Bektaş Veli Dostluk ve Barış Ödülü’nün sahibi Avukat Şenal Sarıhan oldu. 4. Hacı Bektaş Veli Onur Ödülü ise Prof. Dr. Sırrı Bektaş’a verildi.
Aleviler için baharın gelişini müjdeleyen Newroz Bayramı, çeşitli cemevi ve derneklerin bahçesinde yakılan ateş etrafında söylenen deyişler eşliğinde semah dönülerek kutlandı. Kutlamalar için bir araya gelen yüzlerce kişi bir araya geldi.
Arap Alevilerin yeni yıla merhaba dediği Ras el-Seni bayramı Antakya’da coşkuyla kutlandı.
5 Mayıs’ı 6 Mayıs’a bağlayan gece Hıdırellez ateşi yakan Tahtacı Aleviler sazlı sözlü kutlamalar yaparak Hıdırellez’i karşıladı.
Balkanlar’ın kırk ereninden birisi olarak kabul edilen, yaşadığı çağdan yüzyıllar sonra bile adına yapılan etkinlikle başta tüm Trakya bölgesi olmak üzere, insanları buluşturup, kaynaştırmayı başaran Topçu Baba, adına yapılan etkinlikle anıldı.
39. Abdal Musa Anma Etkinlikleri kapsamında Antalya’ya gelen Alevi yurttaşlar dergahı ziyaret ederek lokmalarını paylaştı. Anmada, nefesler okundu, Alevi toplumu dergahına niyaz oldu.
Sivas İmranlı’da 17’inci Cogi Baba Kültür Festivali, “Lokmanı Al Gel Bölüşelim, Bağlamanı Al Gel Söyleşelim” şiarıyla gerçekleşti. 15 Temmuz darbe girişiminin ardından güvenlik gerekçesi bahane gösterilerek engellenen Cogi Baba Festivali ancak 2022 yılında yeniden yapılabildi.
Samandağ Kalkındırma Derneği ve Akdeniz Kültür ve Dayanışma Derneği tarafından düzenlenen 23’üncü geleneksel Evvel Temmuz Festivali büyük coşkuyla gerçekleşti.
Erzincan Refahiye’ye bağlı Pusans köyünde 64 yıl sonra ilk kez cem tutuldu. 64 yıl aradan sonra bir araya gelen Aleviler, inançlarını, Yol’u gençlere, çocuklara aktarmak için gereken çabayı göstereceklerini kaydettiler.
2-6 Ağustos tarihleri arasında gerçekleşen 21’nci Munzur Kültür ve Doğa Festivali yoğun katılımla gerçekleşti. Festivalde, müzikten ekolojiye, felsefeden güzel sanatlara, tiyatrodan sinemaya, kadın atölyesinden çocuk atölyesine kadar birçok etkinlik gerçekleşti.
Muharrem orucunun sona ermesiyle birlikte Alevi toplumu birçok yerde aşure lokmalarını paylaştı.
Demokratik Alevi Dernekleri (DAD) ile Hızır Mekânı ve Doğa Koruma Derneği tarafından düzenlenen 2. Varto Doğa, İnanç ve Kültür Festivali yoğun katılımla gerçekleşti.
Zini Gediği’nde katledilen 97 can, katliamın 84. Yılında Erzincan’ın Kılıçkaya Köyü’nde anıldı. Ülkenin her tarafında katliamların yaşandığını vurgulayan Alevi kurum başkanları, katliamlar yaşanmasının nedenin tekçi, ırkçı anlayış olduğunu vurguladılar.
Alevi Kültür Dernekleri’nin 9-13 Ağustos tarihleri arasında düzenlediği 2. Altınoluk Alevi Kültür ve Sanat Festivali yoğun katılımla gerçekleşti.
Aşık Veysel, Hakk’a yürüyüşünün 50. yıl dönümü nedeniyle Sivas Emlek Ortaköy’de anıldı. Aşık Veysel’in mezarı başında konuşmalar yapılıp, Kara Toprak türküsü söylendi.
Balıkesir’in Edremit ilçesinde geleneksel olarak yapılan Pir Sultan Abdal Anma Etkinliği’nin 11’ncisi yoğun katılımla gerçekleşti.
7-8-9 Kasım’da Dersim’de gerçekleşen 3. Mehmet Çetin-Emirali Yağan Dersim Kültür ve Sanat Buluşması’na, Mehmet Çetin ile Emirali Yağan’ın ailesi, dostları, yazarlar, şairler, Dersim’deki siyasi parti, sivil toplum örgütleri temsilcileri katıldı.
86 yıl önce idam edilen Dersim’in önde gelenleri Seyit Rıza, Wusênê Seydi, Aliye Mirzê Sili, Hesen Ağa, Findik Ağa, Resik Uşen ve Hesenê Ivraimê ülkenin birçok kentinde kitlesel olarak anılarak, katliamla yüzleşilmesi ve mezar yerlerinin açıklanması talebi bir kez daha dile getirildi.
Avustralya Alevi Bektaşi Federasyonu’nun her yıl düzenlediği 30. Abdal Musa Festivali yapıldı. Yoğun katılımın olduğu festivalde savaşların son bulması çağrısında bulunuldu.
9 Mayıs 1993 yılında İngiltere’de kurulan İngiltere Alevi Kültür Merkezi ve Cemevi (İAKM) 30’uncu yıl dönümünü Londra’nın kuzeyinde Wood Green’deki Dominion Center’da “30 Yıl Semaha Durduk” adlı müzikalle kutladı. Geceye İAKM yöneticileri, üyeleri ve çok sayıda Alevi yurttaşı katıldı.
ALEVİ KURUMLARINDAN CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMLERİNE DAİR TUTUM ALDI, “KILIÇDAROĞLU ADAYIMIZDIR” DEDİ
Alevi Bektaşi Federasyonu (ABF), Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu (AABK), Alevi Dernekleri Federasyonu (ADFE), Avustralya Alevi Bektaşi Federasyonu (AFA), Alevi Kültür Dernekleri (AKD), Demokratik Alevi Denekleri (DAD) ve Pir Sultan Abdal Kültür Derneği (PSAKD) 28 Mayıs günü yapılacak olan ikinci tur cumhurbaşkanlığı seçimlerine ilişkin yazılı bir açıklama yayımladı. Açıklamada Kemal Kılıçdaroğlu’nun desteklendiği kaydedildi.
2023 YILINDA BİR ÇOK ALEVİ DEDESİ/ANASI VE AYDINI HAKK’A YÜRÜDÜ
Seyit Sultan Söylemezoğlu Ocağı pirlerinden Adıgüzel Erbaş, sağlık sorunları nedeniyle tedavi gördüğü Çorum Erol Olçuk Eğitim ve Araştırması Hastanesi’nde Hakk’a yürüdü. Adıgüzel Erbaş Dede, Çorum Alaca ilçesindeki Karatepe köyünde toprağa sırlandı.
Alevi inanç sistemi, felsefesi ve öğretisi konusunda sayısız eser ve makalesi bulunan Araştırmacı-Yazar Esat Korkmaz, kanser hastalığı sebebiyle tedavi gördüğü hastanede 26 Temmuz’da Hakk’a yürüdü.
Sivas Katliamı’nda kızı Nurcan Şahin’i yitiren Mahmut Şahin, Ankara’da Hakk’a yürüdü. Şahin, Batıkent Pir Sultan Abdal Cemevi’nden memleketi Sivas’a uğurlanarak toprağa sırlandı.
Kırmancki’nin bülbülü sayılan Halk ozanı Hıdır Çelik Baş, Hakk’a yürüdü. Vartolu (Gımgım) halk ozanı Hıdır Çelik Baş, Kırmancki’nin (Zazaca) bülbülü kabul edilen, tüm kılamlarını Kırmancki söyleyen ve dile çok emeği geçen bir ozandı.
ERSİN ÖZGÜL-Diren KESER/PİRHA
İLGİLİ HABERLER
2022 yılı Alevilerin; nefret söylemlerine, hak gasplarına karşı direndiği bir yıl oldu
